মধ্যপ্ৰদেশৰ উজ্জয়িনীত শুকুৰবাৰে অৰ্থাৎ ওঠৰ ছেপ্টেম্বৰত অনুষ্ঠিত ‘যুৱ ধৰ্ম সংসদ’ত অংশগ্ৰহণ কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় স্বয়ংসেৱক সংঘৰ মুৰব্বী মোহন ভাগৱতে ধৰ্মনিৰপেক্ষতা সন্দৰ্ভত এক তাৎপৰ্যপূৰ্ণ মন্তব্য প্ৰদান কৰিছে। আধুনিক ধৰ্মনিৰপেক্ষতাক এক পশ্চিমীয়া ধাৰণা বুলি অভিহিত কৰি তেওঁ কয় যে ভাৰতীয় পৰম্পৰাগত ব্যৱস্থাত ইয়াৰ কোনো পোনপটীয়া প্ৰাসংগিকতা নাই। ভাৰতৰ প্ৰেক্ষাপটত সকলো ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ প্ৰতি সমমৰ্যাদা প্ৰদৰ্শন কৰা আৰু কাৰো প্ৰতি বৈষম্যমূলক আচৰণ নকৰাটোৱেই হৈছে প্ৰকৃত ‘পন্থা-নিৰপেক্ষতা’। যেতিয়াই ভাৰতীয়সকলে ভাৰতত শাসন কৰিছে, তেতিয়াই দেশে ধৰ্মৰ পথ অনুসৰণ কৰিছে বুলিও তেওঁ দাবী কৰে।
পশ্চিমীয়া ধৰ্মনিৰপেক্ষতাৰ ধাৰণাটো সন্দৰ্ভত নিজৰ মত প্ৰকাশ কৰি ভাগৱতে কয় যে এই ধাৰণাটো মূলতঃ ৰজা আৰু ধৰ্মীয় কৰ্তৃপক্ষৰ মাজত হোৱা সংঘাতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল। দীৰ্ঘদিনীয়া সংঘাত আৰু ৰক্তপাতৰ অন্তত ৰজাই সাংসাৰিক বিষয়সমূহ আৰু ধৰ্মীয় কৰ্তৃপক্ষই আধ্যাত্মিক বিষয়সমূহ চোৱাচিতা কৰাৰ এক বুজাবুজি হৈছিল। যাৰ ফলস্বৰূপে ধৰ্মনিৰপেক্ষ বা ‘চেকুলাৰ’ শব্দটো কেৱল ভৌতিক বা সাংসাৰিক দিশৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ বিপৰীতে ভাৰতীয় পৰম্পৰাই জীৱনৰ ভৌতিক আৰু আধ্যাত্মিক দিশক কেতিয়াও পৃথককৈ চাব নিবিচাৰে বুলি তেওঁ উল্লেখ কৰে। তেওঁৰ মতে, ভাৰতীয় দৃষ্টিভংগীত ভৌতিক সমৃদ্ধিৰ লগতে ক্ৰোধ, লোভ আৰু ঈৰ্ষাৰ পৰা মুক্ত হোৱাটোও সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু ইয়াক ‘ধৰ্ম’ৰ জৰিয়তে সামগ্ৰিকভাৱে বিচাৰ কৰা হয়। সেয়েহে ‘চেকুলাৰ’ ধাৰণাটো ভাৰতীয় প্ৰেক্ষাপটত খাপ নাখায় বুলি তেওঁ মত প্ৰকাশ কৰে।
আনহাতে, ‘ধৰ্ম’ আৰু পশ্চিমীয়া অৰ্থৰ ‘ৰিলিজন’ক পৃথক বুলি উল্লেখ কৰি ভাগৱতে কয় যে এই দুয়োটা শব্দক কেতিয়াও সমাৰ্থক বুলি ধৰিব নালাগে। তেওঁৰ মতে, ধৰ্মৰ পৰিসৰ কেৱল পূজা-অৰ্চনা বা ধৰ্মীয় পৰিচয়ৰ মাজতে আৱদ্ধ নহয়, বৰঞ্চ ই ব্যক্তিৰ আচাৰ-আচৰণ আৰু সমাজৰ প্ৰতি থকা দায়িত্ববোধৰ সৈতেও ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত। যুৱপ্ৰজন্মক অহংকাৰৰ পৰা আঁতৰি থাকিবলৈ পৰামৰ্শ দি তেওঁ কয় যে পৃথিৱীৰ সকলো বস্তুৱেই মানুহৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছে বুলি ভবাটো এক সম্পূৰ্ণ ভুল ধাৰণা। সূৰ্যৰ উদাহৰণ দাঙি ধৰি তেওঁ কয় যে মানুহে মানক বা নামানক, সূৰ্য নিজৰ সময় মতেই উদয় হ’ব আৰু অস্ত যাব। যুৱপ্ৰজন্মক নিজৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাক সন্মান কৰাৰ লগতে আনৰ পূজা-পদ্ধতিকো সৰ্ব-পন্থা-সমভাৱৰ ধাৰণাৰে সমমৰ্যাদা দিবলৈ তেওঁ আহ্বান জনায়।
আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংঘাতৰ প্ৰসংগত আৰএছএছৰ মুৰব্বীগৰাকীয়ে কোনো দেশৰ নাম প্ৰত্যক্ষভাৱে উল্লেখ নকৰাকৈ ভাৰতৰ এখন পশ্চিমীয়া চুবুৰীয়া ৰাষ্ট্ৰৰ কথা উত্থাপন কৰে। তেওঁ কয় যে এই চুবুৰীয়া দেশখনে ভাৰতক সঘনাই আমনি কৰি আহিছে আৰু প্ৰয়োজনসাপেক্ষে ভাৰতেও ইয়াৰ উচিত প্ৰত্যুত্তৰ দিছে। কিন্তু আন দেশৰ সংঘাতত ভাৰতে কেতিয়াও অযথা হস্তক্ষেপ কৰা নাই বুলি তেওঁ স্পষ্ট কৰি দিয়ে। আনকি পূৰ্বতে ভাৰতৰ বাবে সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰা দেশকো সংকটৰ সময়ত দেশখনৰ শাসনভাৰ যি আদৰ্শৰ চৰকাৰৰ হাততেই নাথাকক কিয়, নতুন দিল্লীয়ে সহায়ৰ হাত আগবঢ়াইছে বুলি তেওঁ উল্লেখ কৰে।
উল্লেখ্য যে, উজ্জয়িনীত যোৱা সোতৰ ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা ঊনৈশ ছেপ্টেম্বৰলৈ তিনদিনীয়া কাৰ্যসূচীৰে এই ‘যুৱ ধৰ্ম সংসদ’ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। আয়োজক সমিতিয়ে জানিবলৈ দিয়া মতে, সমগ্ৰ দেশৰ পৰা প্ৰায় এহেজাৰ সাতশ যুৱকে এই অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিছে। আৰএছএছ মুৰব্বীগৰাকীৰ এই মন্তব্যই এতিয়া দেশৰ বৌদ্ধিক আৰু সামাজিক মহলত ধৰ্মনিৰপেক্ষতা আৰু পৰম্পৰাগত ভাৰতীয় ধাৰণাক লৈ এক নতুন চৰ্চাৰ পাতনি মেলিছে।
