আচাৰ্য চাণক্যক অৰ্থনীতি আৰু নীতিশাস্ত্ৰৰ পিতৃ বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁ নিজৰ জ্ঞান আৰু নীতিৰে ইতিহাসৰ গতিপথ সলনি কৰিছিল। কেৱল ৰাজনীতিতে নহয়, সমাজৰ প্ৰতিটো বিষয়তে চাণক্যৰ গভীৰ জ্ঞান আৰু অন্তৰ্দৃষ্টি আছিল। জীৱন যাপনৰ বহু দিশৰ কথাও তেওঁ কৈছে।
নীতি শাস্ত্ৰ অৰ্থাৎ চাণক্য নীতিত মানৱ জীৱনক সহজ আৰু সফল কৰি তোলাৰ লগত জড়িত বহু কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। তেওঁৰ মতে মানুহৰ সন্মান তেওঁৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ সম্পদ। জীৱনত সন্মান বহু কষ্টৰ অন্তত লাভ কৰা হয়।
আচাৰ্য চাণক্যই কয় যে মানুহে কেতিয়াও নিজৰ সন্মানৰ লগত আপোচ কৰিব নালাগে। আচাৰ্য চাণক্যই নীতিশাস্ত্ৰত সেই কথা উল্লেখ কৰিছে যিটো মানুহৰ বাবে বিষত মুখ দিয়াৰ দৰে। এই বস্তুটো বাৰে বাৰে সহ্য কৰিলে মানুহৰ সন্মানৰ ক্ষতি হয় আৰু ভাবমূৰ্তি কলংকিত হয়।
আচাৰ্য চাণক্যই কৈছে যে যদি কোনোবাই বাৰে বাৰে আপোনাক অপমান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে তেন্তে আপুনি তেওঁক তৎক্ষণাত বাধা দিব লাগে। এই কাম নকৰিলে মানুহৰ সন্মান কমি যায় আৰু তাৰ পিছত আনেও আপোনাক বেয়া কথা ক’বলৈ সংকোচ নকৰে।
জীৱনত বহু সময়ত এনে পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হয় যেতিয়া মানুহে ভুলৰ বাবে অপমান সহ্য কৰিবলগীয়া হয়। কিন্তু, চাণক্যই কৈছে যে কোনো ভুল নোহোৱাকৈও অপমান ভোগ কৰিবলগীয়া হ’লে বিষত মুখ দিয়াৰ দৰে যন্ত্ৰণা হৈ পৰে।
বহুতৰে সহনশীলতা শক্তি বহুত থাকে। কিন্তু, বাৰে বাৰে অপমানিত হোৱাৰ পিছত ভাবমূৰ্তি কলংকিত হ’ব পাৰে। সেয়ে জীৱনত ঈৰ্ষা কৰা এই অসফল লোকসকলে প্ৰায়ে ৰাজহুৱাভাৱে আনক অপমান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।
আচাৰ্য চাণক্যই কৈছে যে কোনোবাই যদি আপোনাক বাৰে বাৰে অপমান কৰে তেন্তে তেওঁক তেনে কৰাত বাধা দিয়ক কাৰণ যেনেকৈ অতীতৰ মুহূৰ্ত আৰু সময়বোৰ ঘূৰি নাহে, ঠিক সেইদৰে যদি আপুনি সেই সময়তে আপোনাক অপমান কৰা ব্যক্তিজনক প্ৰত্যুত্তৰ নিদিয়ে তেন্তে তেওঁৰ সাহস বাঢ়ি যাব আৰু তেওঁ আকৌ আপোনাক ৰাজহুৱাভাৱে অপমান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিব।
আচাৰ্য চাণক্যই নীতিশাস্ত্ৰত কৈছে যে যদি কোনোবাই আপোনাক অপমান কৰে তেন্তে তেওঁক এবাৰ সহ্য কৰাটো বুদ্ধিমানৰ কাম। দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে অপমান সহ্য কৰিলে মানুহজন মহান হোৱাটো বুজা যায়। কিন্তু, যদি তৃতীয়বাৰৰ বাবেও অপমান সহ্য কৰিবলগীয়া হয়, তেন্তে ইয়াক ব্যক্তিজনৰ মূৰ্খামি বুলি কোৱা হয়।
