তামিলনাডুৰ এখন সৰু গাঁৱত কেইবা দশক ধৰি সকলোৱে তেওঁক ‘মুথু মাষ্টাৰ’ নামেৰে চিনি আহিছিল। বগা চোলা, ধূতি, সৰু চুলি আৰু মুখত বিড়ি—দেখাত আৰু আচৰণত তেওঁ সম্পূৰ্ণ এজন পুৰুষৰ দৰে আছিল। কিন্তু এই পৰিচয়ৰ আঁৰত লুকাই আছিল এগৰাকী মহিলাৰ দীঘলীয়া সংগ্ৰামৰ কাহিনী। তেওঁৰ প্ৰকৃত নাম আছিল পেচিয়াম্মাল। প্ৰায় ৩৭ বছৰ ধৰি তেওঁ পুৰুষৰ পৰিচয়েৰে জীৱন কটাইছিল। এই সিদ্ধান্তৰ আঁৰত আছিল নিজৰ সুৰক্ষা, আত্মসম্মান আৰু কন্যাক ডাঙৰ কৰাৰ অদম্য ইচ্ছা।
মাত্ৰ ২০ বছৰ বয়সতে পেচিয়াম্মালৰ বিয়া হৈছিল শিৱাৰ সৈতে। কিন্তু বিয়াৰ মাত্ৰ ১৫ দিনৰ পাছতেই হৃদৰোগত আক্ৰান্ত হৈ তেওঁৰ স্বামীৰ মৃত্যু হয়। সেই সময়তে তেওঁ গম পায় যে তেওঁ সন্তানসম্ভৱা। স্বামীহাৰা পেচিয়াম্মালে কন্যা সন্তান জন্ম দিয়াৰ পাছত জীৱিকা চলাবলৈ তামিলনাডুৰ থুথুকুডিৰ এখন কয়লা কাৰখানাত কাম আৰম্ভ কৰে।
কিন্তু এদিন সংঘটিত এক ভয়ংকৰ ঘটনাই তেওঁৰ জীৱনৰ গতিপথেই সলনি কৰি পেলায়। কাৰখানালৈ যোৱাৰ পথত এগৰাকী ট্ৰাক চালকে তেওঁক জোৰকৈ গাড়ীত উঠাবলৈ চেষ্টা কৰে। কোনোমতে নিজকে ৰক্ষা কৰিবলৈ সক্ষম হয় পেচিয়াম্মাল। সেই ঘটনাৰ পাছত তেওঁ উপলব্ধি কৰে যে এগৰাকী অকলশৰীয়া মহিলাৰ বাবে সমাজত নিৰাপদে জীৱন কটোৱা কিমান কঠিন।
পাছদিনাই তেওঁ এখন চোলা আৰু ধূতি কিনি লয়। তাৰ পাছত তিৰুজেন্দুৰলৈ গৈ মূৰ খুৰাই পুৰুষৰ পোছাক পৰিধান কৰে। সেই দিনটোৰ পৰাই যেন পেচিয়াম্মালৰ পুৰণি পৰিচয় শেষ হয় আৰু আৰম্ভ হয় ‘মুথু’ৰ নতুন জীৱন। পাছত এখন ভোজনালয়ত ৰান্ধনি হিচাপে কাম কৰাৰ সময়তে তেওঁৰ নামৰ সৈতে ‘মাষ্টাৰ’ শব্দটোও জড়িত হয়।
মুথুৱে পাছলৈ কন্যাক লগত লৈ কাট্টুনায়ক্কানপট্টি গাঁৱলৈ যায়। তাত কোনেও তেওঁৰ প্ৰকৃত পৰিচয় নাজানিছিল। পথাৰত কাম কৰি তেওঁ লাহে লাহে গাঁৱৰ লোকসকলৰ বিশ্বাস অৰ্জন কৰে। আনকি নিজৰ কন্যাকো বহু সময়ত মাকৰ প্ৰকৃত পৰিচয় গোপনে ৰাখিবলগীয়া হৈছিল।
পুৰুষৰ ৰূপটো বিশ্বাসযোগ্য কৰি ৰাখিবলৈ মুথুৱে বিড়িও খাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, এই বিড়িয়ে বহু সময়ত তেওঁক বিপদৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল। এদিন নিশা এগৰাকী মাতাল ব্যক্তি তেওঁৰ ওচৰলৈ আহিছিল। মুথুৱে বিড়ি জ্বলাই দিয়াত লোকজনে তেওঁক পুৰুষ বুলি ভাবি ‘ভাই’ বুলি মাতি তাৰ পৰা আঁতৰি যায়।
মুথুৰ বাবে পুৰুষৰ পোছাক কোনো সৌখিনতা নাছিল, আছিল জীৱন ৰক্ষাৰ এক ঢাল। আনকি ঋতুস্ৰাৱৰ সময়তো তেওঁ অত্যন্ত সাৱধান হৈ থাকিবলগীয়া হৈছিল। শাৰীৰিক যন্ত্ৰণা সহ্য কৰি ঔষধ খাই কাম কৰি গৈছিল, যাতে কোনেও তেওঁৰ প্ৰকৃত পৰিচয় সন্দেহ কৰিব নোৱাৰে।
আজি তেওঁৰ কন্যাৰ জীৱন স্থিৰ হৈছে। তথাপিও নিজৰ পুৰণি পৰিচয়লৈ উভতি যাবলৈ মুথুৰ কোনো ইচ্ছা নাই। তেওঁৰ মতে, জীৱনৰ আটাইতকৈ দুৰ্বল সময়ত এই পৰিচয়েই তেওঁক সাহস আৰু সুৰক্ষা দিছিল। সেয়ে জীৱনৰ শেষ দিনলৈকে ‘মুথু’ হৈয়েই থাকিব বিচাৰে পেচিয়াম্মাল। তেওঁৰ এই কাহিনী কেৱল এজনী মাতৃৰ জীৱনসংগ্ৰাম নহয়, ই কঠিন পৰিস্থিতিৰ মাজতো আত্মসম্মান আৰু সন্তানৰ ভৱিষ্যৎ ৰক্ষাৰ বাবে এগৰাকী মহিলাই লোৱা অসাধাৰণ সিদ্ধান্তৰ এক অনন্য উদাহৰণ।
