বিশ্বৰ অন্যতম অগ্ৰণী শিক্ষানুষ্ঠান হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিৰুদ্ধে ভাৰতীয় সংস্কৃতিক অপমান কৰাৰ গুৰুতৰ অভিযোগ উত্থাপন হৈছে। সংস্কৃত পাঠ্যক্ৰমৰ প্ৰচাৰৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা এটা বিজ্ঞাপনক কেন্দ্ৰ কৰি সৃষ্টি হোৱা এই বিতৰ্কৰ পাছত অৱশেষত বিশ্ববিদ্যালয় কৰ্তৃপক্ষই আনুষ্ঠানিকভাৱে ক্ষমা খুজিবলৈ বাধ্য হৈছে। হাৰ্ভাৰ্ডৰ দক্ষিণ এছিয়ান অধ্যয়ন বিভাগে হিন্দু সমাজৰ প্ৰতিবাদক সন্মান জনাই এই অনাকাংক্ষিত ঘটনাৰ বাবে গভীৰ দুখ প্ৰকাশ কৰিছে।
এই সমগ্ৰ বিতৰ্কৰ সূত্ৰপাত হৈছিল হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ে তেওঁলোকৰ সংস্কৃত পাঠ্যক্ৰমৰ প্ৰসাৰৰ বাবে সামাজিক মাধ্যমত ব্যৱহাৰ কৰা এখন বিশেষ ছবিৰ পৰা। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এই কামৰ বাবে মাষ্টাৰ অৱ পুতলা শীৰ্ষক এটা শিল্পকৰ্ম ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যিটো ভাৰতীয় শিল্পী অনিৰুদ্ধ সাইনাথে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই শিল্পকৰ্মটো মহাভাৰত আৰু ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ ৰাসলীলাৰ আধাৰত তৈয়াৰ কৰা বুলি কোৱা হৈছিল যদিও ইয়াৰ উপস্থাপন শৈলীক লৈ হিন্দু সংগঠনসমূহে তীব্ৰ আপত্তি দৰ্শায়। অভিযোগ উঠিছিল যে ছবিখনত সংস্কৃত ভাষা আৰু হিন্দু ধৰ্মৰ পবিত্ৰতাক বিকৃত আৰু আপত্তিজনক ৰূপত দেখুওৱা হৈছে।
এই বিষয়টোক কেন্দ্ৰ কৰি উত্তৰ আমেৰিকাৰ হিন্দু মিত্ৰজোঁট নামৰ এটা শক্তিশালী সংগঠনে তীব্ৰ প্ৰতিবাদ গঢ়ি তোলে। তেওঁলোকে বিশ্ববিদ্যালয় কৰ্তৃপক্ষৰ এনে কাৰ্যক গৰিহণা দিয়াৰ লগতে ইয়াৰ জৰিয়তে হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বীসকলৰ আৱেগত আঘাত লগা বুলি দাবী কৰে। ইয়াৰ পাছতে চৌদিশৰ পৰা হেঁচা বৃদ্ধি পোৱাত হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দক্ষিণ এছিয়ান অধ্যয়ন বিভাগটোৱে নিজৰ ভুল স্বীকাৰ কৰিবলৈ বাধ্য হয়। শুকুৰবাৰে বিভাগে এক চৰকাৰী বিবৃতি জাৰি কৰি কয় যে সংস্কৃত কাৰ্যসূচীৰ বিজ্ঞাপনত এখন স্পৰ্শকাতৰ ছবি ব্যৱহাৰ কৰাৰ বাবে তেওঁলোকে আন্তৰিকতাৰে ক্ষমা বিচাৰিছে।
বিবৃতিটোত হাৰ্ভাৰ্ড কৰ্তৃপক্ষই আৰু উল্লেখ কৰে যে তেওঁলোকৰ বিভাগটোত সংস্কৃত ভাষা চৰ্চা কৰাৰ এক সুদীৰ্ঘ ইতিহাস আছে। তেওঁলোকে সংস্কৃতৰ দৰে প্ৰাচীন ভাষা আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত মহান বৌদ্ধিক তথা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ প্ৰতি সদায় শ্ৰদ্ধাশীল। ভৱিষ্যতে যাতে এনে কোনো বিভ্ৰান্তিৰ সৃষ্টি নহয় আৰু কোনো ধৰণৰ ধৰ্মীয় আৱেগত আঘাত নালাগে, তাৰ বাবে বিভাগে সকলো ধৰণৰ সাৱধানতা অৱলম্বন কৰিব বুলি আশ্বাস প্ৰদান কৰে। বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ এই স্পষ্টীকৰণ আৰু ক্ষমা প্ৰাৰ্থনাক হিন্দু সংগঠনসমূহে ইতিবাচক পদক্ষেপ হিচাপে আদৰণি জনাইছে।
