অসমৰ সকলো নাগৰিকৰ বাবে বিবাহ, বিবাহ বিচ্ছেদ, সম্পত্তিৰ উত্তৰাধিকাৰ আৰু লিভ-ইন সম্পৰ্কৰ ক্ষেত্ৰত এক উমৈহতীয়া আইনী গাঁথনি প্ৰণয়ন কৰাৰ লক্ষ্যৰে অসম চৰকাৰে আজি চলিত ষোড়শ বিধানসভাৰ অধিৱেশনৰ তৃতীয় দিনা সদনত ঐতিহাসিক ‘অসম অভিন্ন দেৱানী বিধি, ২০২৬’ (UCC) উত্থাপন কৰে। ধৰ্মভিত্তিক ব্যক্তিগত আইনৰ অৱসান ঘটাই আইনৰ চকুত সকলোৰে বাবে সমতা আৰু লিংগভিত্তিক ন্যায় সুনিশ্চিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে অনা এই বিধেয়কখনত অনুসূচিত জনজাতি (ST) লোকসকলক তেওঁলোকৰ সাংবিধানিক আৰু পৰম্পৰাগত ৰীতি-নীতি সুৰক্ষিত কৰাৰ স্বাৰ্থত সম্পূৰ্ণৰূপে ৰেহাই দিয়া হৈছে। একে সময়তে, এই বিধেয়কখনে ৰাজ্যখনৰ আন সকলো নাগৰিকৰ বাবে বৈদিক বিবাহ, আহোমৰ চকলং, সপ্তপদী, নিকাহ বা আনন্দ কাৰজৰ দৰে প্ৰচলিত ধৰ্মীয় প্ৰথাৰে বিবাহ সম্পন্ন কৰাৰ অধিকাৰো অক্ষুণ্ণ ৰাখিছে।
নতুন বিধেয়কখনে ৰাজ্যত একপত্নী বিবাহ বাধ্যতামূলক কৰাৰ লগতে বিবাহৰ আইনী বয়স পুৰুষৰ ক্ষেত্ৰত ২১ বছৰ আৰু মহিলাৰ ক্ষেত্ৰত ১৮ বছৰ নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। অৱশ্যে, বৈদিক বিবাহ, আহোমৰ চকলং, সপ্তপদী, আশীৰ্বাদ, নিকাহ, পৱিত্ৰ মিলন আৰু আনন্দ কাৰজৰ দৰে প্ৰচলিত ধৰ্মীয় তথা পৰম্পৰাগত ৰীতি-নীতিৰে সম্পন্ন হোৱা বিবাহক এই বিধেয়কখনে সম্পূৰ্ণ আইনী স্বীকৃতি প্ৰদান কৰিব। সমাজত আইনী স্বচ্ছতা অনাৰ লগতে প্ৰতাৰণামূলক কাৰ্য ৰোধ কৰাৰ স্বাৰ্থত এতিয়াৰে পৰা সকলো বিবাহ আৰু বিবাহ বিচ্ছেদৰ পঞ্জীয়ন বাধ্যতামূলক কৰা হৈছে। এই নিয়ম অনুসৰি, বিবাহ সম্পন্ন হোৱাৰ ৬০ দিনৰ ভিতৰত দম্পতীয়ে উপ-পঞ্জীয়কৰ কাৰ্যালয়ত বিবাহৰ স্মাৰকপত্ৰ জমা দিব লাগিব। আনহাতে, বিবাহ বিচ্ছেদৰ ক্ষেত্ৰতো ক্ৰূৰতা, পৰিত্যাগ আৰু পাৰস্পৰিক সন্মতিৰ দৰে উমৈহতীয়া আইনী কাৰণসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ লগতে পাঁচ বছৰৰ তলৰ শিশুৰ তত্ত্বাৱধান সাধাৰণতে মাতৃৰ হাতত অৰ্পণ কৰাৰ আইনী ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।
সম্পত্তিৰ উত্তৰাধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত, প্ৰস্তাৱিত বিধেয়কখনে উইল নকৰাকৈ মৃত্যু হোৱা ব্যক্তিৰ সম্পত্তিৰ বাবে স্বামী বা স্ত্ৰী, সন্তান আৰু মৃতকৰ পিতৃ-মাতৃক সাঙুৰি প্ৰথম শ্ৰেণীৰ উত্তৰাধিকাৰীৰ মাজত এক সুষম আৰু লিংগ-নিৰপেক্ষ উত্তৰাধিকাৰ ক্ৰম প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে। বিধেয়কখনে সুস্থ মনৰ প্ৰতিগৰাকী প্ৰাপ্তবয়স্ক ব্যক্তিক লিখিত আৰু সাক্ষীৰ উপস্থিতিত উইল প্ৰস্তুত কৰাৰ আইনী অধিকাৰো প্ৰদান কৰিছে। লগতে, এই বিধেয়কখনে লিভ-ইন সম্পৰ্কক আইনী পৰিসৰৰ আওতালৈ আনি এনে সম্পৰ্ক আৰম্ভ হোৱাৰ এমাহৰ ভিতৰত পঞ্জীয়ন বাধ্যতামূলক কৰিছে। লিভ-ইন সম্পৰ্কত থাকোতে জন্মগ্ৰহণ কৰা শিশুৱে আইনৰ অধীনত সম্পূৰ্ণ আইনী স্বীকৃতি লাভ কৰিব আৰু লিভ-ইন সংগীয়ে আদালতৰ জৰিয়তে আৰ্থিক ভৰণ-পোষণ বিচাৰিব পাৰিব।
বিধেয়কখনত এই নিয়মসমূহ উলংঘা কৰিলে কঠোৰ শাস্তিৰ বিধান ৰখা হৈছে। বহুবিবাহৰ অপৰাধত ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতাৰ (BNS) অধীনত সাত বছৰ পৰ্যন্ত কাৰাদণ্ড হ’ব পাৰে। বাল্য বিবাহ আৰু বৈধ সন্মতি অবিহনে পতা বিবাহৰ বাবে দুবছৰ পৰ্যন্ত কাৰাদণ্ড বা জৰিমনা বিহা হ’ব। ভয় খুৱাই বা তথ্য লুকুৱাই পতা প্ৰতাৰণামূলক বিবাহৰ ক্ষেত্ৰত সাত বছৰ পৰ্যন্ত কাৰাদণ্ড হ’ব পাৰে। অবৈধভাৱে বিবাহ বিচ্ছেদ কৰিলে তিনি বছৰ পৰ্যন্ত কাৰাদণ্ড আৰু জৰিমনা হ’ব। আনহাতে, ৬০ দিনৰ ভিতৰত ইচ্ছাকৃতভাৱে বিবাহ বা বিবাহ বিচ্ছেদ পঞ্জীয়ন নকৰিলে ১০,০০০ টকাৰ জৰিমনা বিহা হ’ব। ভুৱা নথিপত্ৰ দাখিল কৰিলে তিনি মাহ পৰ্যন্ত কাৰাদণ্ড বা ২৫,০০০ টকা পৰ্যন্ত জৰিমনা হ’ব পাৰে। একেদৰে এমাহৰ ভিতৰত লিভ-ইন সম্পৰ্ক পঞ্জীয়ন নকৰিলে তিনি মাহ পৰ্যন্ত কাৰাদণ্ড বা ১০,০০০ টকাৰ জৰিমনা হ’ব পাৰে।
ৰাজ্যখনৰ দেৱানী আইন ব্যৱস্থাৰ সামগ্ৰিক সংস্কাৰৰ এক অংশ স্বৰূপে এই প্ৰস্তাৱিত বিধেয়কখনে পূৰ্বৰ ‘অসম মুছলমান বিবাহ আৰু বিবাহ বিচ্ছেদ বাধ্যতামূলক পঞ্জীয়ন আইন, ২০২৪’ সম্পূৰ্ণৰূপে বাতিল কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছে। নতুন আইনখন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ পূৰ্বে সম্পন্ন হোৱা বহুবিবাহসমূহক আইনী বৈধতা আৰু সুৰক্ষা প্ৰদান কৰা হ’ব বুলি স্পষ্ট কৰি দিছে। এই সন্দৰ্ভত চৰকাৰী সূত্ৰই প্ৰকাশ কৰা মতে, “প্ৰস্তাৱিত বিধেয়কখনে আইনী সমতা আৰু সাংস্কৃতিক স্পৰ্শকাতৰতাৰ মাজত এক ভাৰসাম্য স্থাপন কৰিব, যাৰ জৰিয়তে দেৱানী আইনৰ অধীনত সকলোৰে বাবে স্বচ্ছতা, দায়বদ্ধতা আৰু সম-সুৰক্ষা সুনিশ্চিত হ’ব।” একাংশ মহলে আইনখনৰ দ্ৰুত ৰূপায়ণক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিলেও, ৰাজ্য চৰকাৰে ইয়াক এক যুগান্তকাৰী আইনী পদক্ষেপ বুলি দাবী কৰিছে। বৰ্তমান অসম বিধানসভাত এই বিধেয়কখনক লৈ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ৰ আলোচনা অব্যাহত আছে আৰু সদনৰ মজিয়াত হ’বলগীয়া বিস্তৃত বিতৰ্কৰ অন্ততহে ইয়াৰ চূড়ান্ত ৰূপ নিৰ্ধাৰণ কৰা হ’ব।
