মুখ্য নিৰ্বাচন আয়ুক্ত জ্ঞানেশ কুমাৰৰ পদত্যাগৰ দাবীত দিল্লীত চলি থকা প্ৰতিবাদৰ কৌশল সলনি কৰিছে বিৰোধী ‘ইণ্ডিয়া’ মিত্ৰজোঁটে। কেৱল নিৰ্বাচন আয়োগৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ সীমাবদ্ধ নাৰাখি এইবাৰ আন্দোলনটোক এক বৃহত্তৰ গণতান্ত্ৰিক আন্দোলনৰ ৰূপ দিয়াৰ প্ৰস্তুতি চলাইছে বিৰোধী দলসমূহে। এই প্ৰতিবাদত সমাজৰ বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ লোক, ছাত্ৰ-ছাত্ৰী, যুৱ প্ৰজন্ম, অধিবক্তা আৰু নাগৰিক সমাজৰ সংগঠনসমূহক চামিল হ’বলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।
বিৰোধী মিত্ৰজোঁটৰ পৰিকল্পনা অনুসৰি, সোমবাৰে মধ্য দিল্লীৰ বৰাখাম্বা ৰোডৰ পৰা উচ্চতম ন্যায়ালয়লৈ প্ৰায় তিনি কিলোমিটাৰজোৰা পদযাত্ৰা উলিওৱাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। ভোটাৰ তালিকাৰ বিশেষ নিবিড় সংশোধন (এছআইআৰ) প্ৰক্ৰিয়াক কেন্দ্ৰ কৰি জ্ঞানেশ কুমাৰৰ পদত্যাগৰ দাবীত আৰম্ভ হোৱা এই প্ৰতিবাদে এতিয়া এক নতুন ৰূপ ল’বলৈ আগবাঢ়িছে।
যোৱা দুদিন ধৰি দিল্লীত প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন গোটৰ লোকৰ মতামত আৰু প্ৰতিক্ৰিয়া বিবেচনা কৰিয়েই প্ৰতিবাদৰ ধৰণ সলনি কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে বুলি সূত্ৰৰ খবৰ। বিৰোধী শিবিৰৰ মতে, আন্দোলনটো কেৱল ৰাজনৈতিক দলসমূহৰ প্ৰতিবাদ হিচাপে পৰিচিত হৈ থাকিলে সমাজৰ বৃহত্তৰ অংশক ইয়াৰ সৈতে জড়িত কৰাটো কঠিন হ’ব পাৰে।
সোমবাৰে প্ৰতিবাদকাৰীসকল ৰাজপথলৈ ওলোৱাৰ পূৰ্বে কংগ্ৰেছ সাংসদ ৰাহুল গান্ধীয়ে এটা ভিডিঅ’ বাৰ্তা প্ৰকাশ কৰি নাগৰিক সমাজৰ সংগঠন আৰু সাধাৰণ ৰাইজক এই প্ৰতিবাদত যোগ দিবলৈ আহ্বান জনায়। গণতন্ত্ৰ ৰক্ষাৰ স্বাৰ্থত সকলো শ্ৰেণীৰ লোকক একত্ৰিত কৰাৰ লক্ষ্যৰে বিৰোধী শিবিৰে এই নতুন কৌশল গ্ৰহণ কৰিছে।
এই কৌশলৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ হৈছে দলীয় পতাকাৰ পৰিৱৰ্তে জাতীয় পতাকা লৈ প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰা। সূত্ৰ অনুসৰি, কংগ্ৰেছে মিত্ৰজোঁটৰ সকলো দলৰ নেতা-কৰ্মীক জাতীয় পতাকা লৈ ৰাজপথলৈ ওলাই আহিবলৈ আহ্বান জনাইছে। ইয়াৰ জৰিয়তে আন্দোলনটোক কোনো এটা ৰাজনৈতিক দলৰ কাৰ্যসূচী হিচাপে নহয়, বৰং গণতন্ত্ৰ ৰক্ষাৰ এক উমৈহতীয়া নাগৰিক আন্দোলন হিচাপে তুলি ধৰিব বিচৰা হৈছে।
কংগ্ৰেছৰ আশংকা, প্ৰতিবাদটো কেৱল বিৰোধী দলৰ কাৰ্যসূচী হিচাপে চিহ্নিত হ’লে নতুন প্ৰজন্ম, অলাভজনক সংস্থা, অধিবক্তা আৰু ছাত্ৰ সংগঠনসমূহে ইয়াৰ পৰা আঁতৰি থাকিব পাৰে। অথচ মুখ্য নিৰ্বাচন আয়ুক্তৰ বিৰুদ্ধে ইয়াৰ পূৰ্বে হোৱা প্ৰতিবাদসমূহত এই গোটসমূহৰ লোকেও সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। সেইবাবেই ৰাজনৈতিক পৰিচয়ৰ সীমা অতিক্ৰম কৰি অধিক লোকক আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত কৰাত গুৰুত্ব দিছে বিৰোধী নেতৃত্বই।
যোৱা সপ্তাহত দিল্লীত বিৰোধী মিত্ৰজোঁটৰ প্ৰতিবাদৰ সময়ত কংগ্ৰেছৰ দলীয় পতাকাৰ আধিক্যক লৈ মিত্ৰজোঁটৰ আন দলসমূহৰ মাজত মতানৈক্য সৃষ্টি হোৱা বুলিও খবৰ প্ৰকাশ পাইছিল। ইয়াৰ উপৰি, বিগত কেইদিনৰ প্ৰতিবাদী কাৰ্যসূচীত মিত্ৰজোঁটৰ কেইবাগৰাকীও শীৰ্ষ নেতাৰ অনুপস্থিতিয়ে বিৰোধী ঐক্যক লৈ প্ৰশ্নৰ সৃষ্টি কৰিছিল। এনে পৰিস্থিতিত জাতীয় পতাকাক আগস্থান দি সকলো দল আৰু সংগঠনক একেখন মঞ্চলৈ অনাৰ চেষ্টা চলোৱা হৈছে।
এইবাৰৰ ‘চলো দিল্লী’ কাৰ্যসূচীত তৃণমূল কংগ্ৰেছ, সমাজবাদী পাৰ্টি আৰু বাওঁপন্থী দলসমূহৰ সমৰ্থকসকলকো অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। লগতে গণতন্ত্ৰৰ দাবীত উলিওৱা পদযাত্ৰাত অধিবক্তা আৰু বিভিন্ন সামাজিক সংগঠনৰ লোককো আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছে।
ইফালে, জ্ঞানেশ কুমাৰৰ পদত্যাগৰ দাবীত ‘ককৰোচ জনতা পাৰ্টি’ (চিজেপি)-য়েও প্ৰতিবাদৰ আহ্বান জনাই আহিছে। বিৰোধী শিবিৰে এই প্ৰতিবাদী কাৰ্যসূচীসমূহৰ মাজত সমন্বয় গঢ়ি তুলি আন্দোলনটোক অধিক ব্যাপক ৰূপ দিব বিচাৰিছে। বিশেষকৈ যুৱ প্ৰজন্মৰ মাজত গণতান্ত্ৰিক অধিকাৰ আৰু নিৰ্বাচনী প্ৰক্ৰিয়াৰ স্বচ্ছতাক লৈ সৃষ্টি হোৱা প্ৰতিক্ৰিয়াক একত্ৰিত কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে।
বিৰোধী ‘ইণ্ডিয়া’ মিত্ৰজোঁটৰ বাবে এতিয়া প্ৰত্যাহ্বান কেৱল জ্ঞানেশ কুমাৰৰ পদত্যাগৰ দাবী উত্থাপন কৰাই নহয়, বৰং আন্দোলনটোক দলীয় ৰাজনীতিৰ পৰিসৰৰ বাহিৰলৈ লৈ গৈ সাধাৰণ জনতাৰ মাজত বিস্তাৰিত কৰাও। জাতীয় পতাকাৰ তলত সকলো শ্ৰেণীৰ লোকক একত্ৰিত কৰাৰ এই নতুন কৌশলে দিল্লীৰ প্ৰতিবাদক কিমানদূৰ গণ-আন্দোলনৰ ৰূপ দিব পাৰে, সেয়া এতিয়া লক্ষণীয় হ’ব।
