প্ৰতিটো প্ৰজন্মৰে ধনৰ প্ৰতি দৃষ্টিভংগী ভিন্ন, কিন্তু বৰ্তমানৰ যুৱ প্ৰজন্ম অৰ্থাৎ ‘জেন-জি’ (Gen-Z)-ৰ বাবে অৰ্থৰ ধাৰণা আমূল পৰিৱৰ্তন ঘটিছে। শেহতীয়া এক গোলকীয় সমীক্ষাই প্ৰমাণ কৰিছে যে এই প্ৰজন্মৰ বাবে ধন কেৱল এক সংখ্যা নহয়, বৰঞ্চ ই এক সুৰক্ষিত ভৱিষ্যত, ব্যক্তিগত স্বাধীনতা আৰু মানসিক শান্তিৰ আহিলা।
৪৪খন দেশৰ ২৩ হাজাৰ যুৱক-যুৱতীৰ মাজত চলোৱা এই সমীক্ষাত জেন-জিৰ আৰ্থিক চিন্তাধাৰাৰ কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ পোহৰলৈ আহিছে।
ভৱিষ্যতক লৈ উদ্বেগ আৰু আৰ্থিক নিৰাপত্তাহীনতা
সমীক্ষাৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি, জেন-জি আৰু অৰ্থৰ সম্পৰ্ক যথেষ্ট জটিল। প্ৰায় ৬০ শতাংশ যুৱক-যুৱতীয়েই নিজৰ আৰ্থিক ভৱিষ্যতক লৈ নিৰন্তৰ দুশ্চিন্তাত ভোগে। আনহাতে, ৭০ শতাংশ লোকে বিশ্বাস কৰে যে তেওঁলোকৰ পিতৃ-মাতৃৰ তুলনাত তেওঁলোকৰ আৰ্থিক নিৰাপত্তা বহুখিনি কম। এই নিৰাপত্তাহীনতাৰ অন্তৰালত থকা মূল কাৰণসমূহ হ’ল:
• আকাশলংঘী মুদ্ৰাস্ফীতি।
• ‘গিগ ইক’নমি’ (Gig Economy) আৰু অস্থায়ী চাকৰিৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ।
• শিক্ষা ঋণৰ গধুৰ বোজা।
এই আৰ্থিক চাপৰ বাবে তেওঁলোকে সোনকালে উপাৰ্জন কৰিবলৈ বাধ্য হয় যদিও কোনো এটা নিৰ্দিষ্ট প্ৰতিষ্ঠানত দীৰ্ঘকাল আৱদ্ধ হৈ থাকিবলৈ তেওঁলোকে অনিচ্ছুক।
মানসিক স্বাস্থ্যৰ বিনিময়ত নহয় উপাৰ্জন
এই প্ৰজন্মৰ বাবে জীৱনত ধনতকৈ মানসিক স্বাস্থ্যৰ গুৰুত্ব অধিক। সমীক্ষাৰ এক চাঞ্চল্যকৰ তথ্য অনুসৰি, প্ৰায় ৪০ শতাংশ যুৱক-যুৱতীয়ে কেৱল নিজৰ মানসিক শান্তি ৰক্ষাৰ বাবে উচ্চ দৰমহাৰ চাকৰি বা পদোন্নতিৰ সুযোগ প্ৰত্যাখ্যান কৰিছে।
‘ডেলয়ট’ (Deloitte)-ৰ হিউমেন কেপিটেল লিড জেনী হেণ্ডাৰছনৰ মতে, জেন-জিৰ বাবে ‘ৱৰ্ক-লাইফ বেলেঞ্চ’ (Work-Life Balance) সৰ্বোচ্চ অগ্ৰাধিকাৰ। তেওঁলোকে চৰম শাৰীৰিক আৰু মানসিক ক্লান্তিৰ বিনিময়ত কেতিয়াও ধন উপাৰ্জন কৰিব নিবিচাৰে।
পেকেজতকৈ ‘উদ্দেশ্য’ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ
বৰ্তমানৰ যুৱক-যুৱতীসকলে কামৰ ‘বিনিময় মূল্য’তকৈ কামৰ ‘উদ্দেশ্য’ক (Purpose) অধিক গুৰুত্ব দিয়ে। তেওঁলোকে বিশেষকৈ সেইবোৰ পেছাহে বাছি লয় যিবোৰ:
• পৰিৱেশ অনুকূল আৰু বহনক্ষম।
• সামাজিক পৰিৱৰ্তন অনাৰ সক্ষমতা থাকে।
• তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত মূল্যবোধৰ সৈতে খাপ খায়।
এই কাৰণেই বৰ্তমান ষ্টাৰ্ট-আপ, ফ্ৰীলান্সিঙ আৰু সমাজসেৱামূলক কামৰ প্ৰতি যুৱ প্ৰজন্ম অধিক আকৰ্ষিত হোৱা দেখা গৈছে।
অভিজ্ঞতা আৰু স্মৃতিৰ বাবে ব্যয়
জেন-জিৰ খৰচৰ ধৰণ পূৰ্বৰ প্ৰজন্মৰ দৰে কেৱল সাঁচতীয়া ধনৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীভূত নহয়। তেওঁলোকে সঞ্চয়ৰ সমান্তৰালভাৱে জীৱনৰ অভিজ্ঞতাৰ বাবেও ব্যয় কৰে। ভ্ৰমণ, অত্যাধুনিক গেজেট, সংগীত কনচাৰ্ট বা নিজৰ ফিটনেছৰ নামত কৰা খৰচক তেওঁলোকে অপব্যয় বুলি নাভাবি বৰঞ্চ ‘মানসিক বিনিয়োগ’ বুলিহে গণ্য কৰে।
জেন-জিৰ বাবে ধন এতিয়া কেৱল এটা ডিজিটেল অংক নহয়, বৰঞ্চ এক সুষম আৰু অৰ্থপূৰ্ণ জীৱনৰ চাবিকাঠী। এই নতুন মানসিকতাই গোলকীয় অৰ্থনীতিৰ ভৱিষ্যতৰ দিশ নিৰ্ণয় কৰাৰ লগতে কৰ্মক্ষেত্ৰৰ পুৰণি ধাৰণাসমূহকো প্ৰত্যাহ্বান জনাইছে।
মানসিক স্বাস্থ্যৰ বাবে ৪০% যুৱকে অস্বীকাৰ কৰিলে উচ্চ দৰমহাৰ চাকৰি: জেন-জিৰ ওপৰত গোলকীয় সমীক্ষাৰ বিস্ফোৰক তথ্য
প্ৰতিটো প্ৰজন্মৰে ধনৰ প্ৰতি দৃষ্টিভংগী ভিন্ন, কিন্তু বৰ্তমানৰ যুৱ প্ৰজন্ম অৰ্থাৎ ‘জেন-জি’ (Gen-Z)-ৰ বাবে অৰ্থৰ ধাৰণা আমূল পৰিৱৰ্তন ঘটিছে। শেহতীয়া এক গোলকীয় সমীক্ষাই প্ৰমাণ কৰিছে যে এই প্ৰজন্মৰ বাবে ধন কেৱল এক সংখ্যা নহয়, বৰঞ্চ ই এক সুৰক্ষিত ভৱিষ্যত, ব্যক্তিগত স্বাধীনতা আৰু মানসিক শান্তিৰ আহিলা।
৪৪খন দেশৰ ২৩ হাজাৰ যুৱক-যুৱতীৰ মাজত চলোৱা এই সমীক্ষাত জেন-জিৰ আৰ্থিক চিন্তাধাৰাৰ কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ পোহৰলৈ আহিছে।
ভৱিষ্যতক লৈ উদ্বেগ আৰু আৰ্থিক নিৰাপত্তাহীনতা
সমীক্ষাৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি, জেন-জি আৰু অৰ্থৰ সম্পৰ্ক যথেষ্ট জটিল। প্ৰায় ৬০ শতাংশ যুৱক-যুৱতীয়েই নিজৰ আৰ্থিক ভৱিষ্যতক লৈ নিৰন্তৰ দুশ্চিন্তাত ভোগে। আনহাতে, ৭০ শতাংশ লোকে বিশ্বাস কৰে যে তেওঁলোকৰ পিতৃ-মাতৃৰ তুলনাত তেওঁলোকৰ আৰ্থিক নিৰাপত্তা বহুখিনি কম। এই নিৰাপত্তাহীনতাৰ অন্তৰালত থকা মূল কাৰণসমূহ হ’ল:
• আকাশলংঘী মুদ্ৰাস্ফীতি।
• ‘গিগ ইক’নমি’ (Gig Economy) আৰু অস্থায়ী চাকৰিৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ।
• শিক্ষা ঋণৰ গধুৰ বোজা।
এই আৰ্থিক চাপৰ বাবে তেওঁলোকে সোনকালে উপাৰ্জন কৰিবলৈ বাধ্য হয় যদিও কোনো এটা নিৰ্দিষ্ট প্ৰতিষ্ঠানত দীৰ্ঘকাল আৱদ্ধ হৈ থাকিবলৈ তেওঁলোকে অনিচ্ছুক।
মানসিক স্বাস্থ্যৰ বিনিময়ত নহয় উপাৰ্জন
এই প্ৰজন্মৰ বাবে জীৱনত ধনতকৈ মানসিক স্বাস্থ্যৰ গুৰুত্ব অধিক। সমীক্ষাৰ এক চাঞ্চল্যকৰ তথ্য অনুসৰি, প্ৰায় ৪০ শতাংশ যুৱক-যুৱতীয়ে কেৱল নিজৰ মানসিক শান্তি ৰক্ষাৰ বাবে উচ্চ দৰমহাৰ চাকৰি বা পদোন্নতিৰ সুযোগ প্ৰত্যাখ্যান কৰিছে।
‘ডেলয়ট’ (Deloitte)-ৰ হিউমেন কেপিটেল লিড জেনী হেণ্ডাৰছনৰ মতে, জেন-জিৰ বাবে ‘ৱৰ্ক-লাইফ বেলেঞ্চ’ (Work-Life Balance) সৰ্বোচ্চ অগ্ৰাধিকাৰ। তেওঁলোকে চৰম শাৰীৰিক আৰু মানসিক ক্লান্তিৰ বিনিময়ত কেতিয়াও ধন উপাৰ্জন কৰিব নিবিচাৰে।
পেকেজতকৈ ‘উদ্দেশ্য’ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ
বৰ্তমানৰ যুৱক-যুৱতীসকলে কামৰ ‘বিনিময় মূল্য’তকৈ কামৰ ‘উদ্দেশ্য’ক (Purpose) অধিক গুৰুত্ব দিয়ে। তেওঁলোকে বিশেষকৈ সেইবোৰ পেছাহে বাছি লয় যিবোৰ:
• পৰিৱেশ অনুকূল আৰু বহনক্ষম।
• সামাজিক পৰিৱৰ্তন অনাৰ সক্ষমতা থাকে।
• তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত মূল্যবোধৰ সৈতে খাপ খায়।
এই কাৰণেই বৰ্তমান ষ্টাৰ্ট-আপ, ফ্ৰীলান্সিঙ আৰু সমাজসেৱামূলক কামৰ প্ৰতি যুৱ প্ৰজন্ম অধিক আকৰ্ষিত হোৱা দেখা গৈছে।
অভিজ্ঞতা আৰু স্মৃতিৰ বাবে ব্যয়
জেন-জিৰ খৰচৰ ধৰণ পূৰ্বৰ প্ৰজন্মৰ দৰে কেৱল সাঁচতীয়া ধনৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীভূত নহয়। তেওঁলোকে সঞ্চয়ৰ সমান্তৰালভাৱে জীৱনৰ অভিজ্ঞতাৰ বাবেও ব্যয় কৰে। ভ্ৰমণ, অত্যাধুনিক গেজেট, সংগীত কনচাৰ্ট বা নিজৰ ফিটনেছৰ নামত কৰা খৰচক তেওঁলোকে অপব্যয় বুলি নাভাবি বৰঞ্চ ‘মানসিক বিনিয়োগ’ বুলিহে গণ্য কৰে।
জেন-জিৰ বাবে ধন এতিয়া কেৱল এটা ডিজিটেল অংক নহয়, বৰঞ্চ এক সুষম আৰু অৰ্থপূৰ্ণ জীৱনৰ চাবিকাঠী। এই নতুন মানসিকতাই গোলকীয় অৰ্থনীতিৰ ভৱিষ্যতৰ দিশ নিৰ্ণয় কৰাৰ লগতে কৰ্মক্ষেত্ৰৰ পুৰণি ধাৰণাসমূহকো প্ৰত্যাহ্বান জনাইছে।
