ইৰান যুদ্ধৰ বাবে সৃষ্টি হোৱা শেহতীয়া উত্তেজনাৰ পাছত এতিয়া বিশ্বজুৰি এক নতুন সংকটৰ আশংকা কৰা হৈছে। ইৰানে পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ ব্যস্ত আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ সামুদ্ৰিক পথ হৰমুজ প্ৰণালী বন্ধ কৰাৰ যি যো-জা চলাইছে, তাৰ প্ৰভাৱ কেৱল পেট্ৰ’ল-ডিজেলৰ দামতে সীমাবদ্ধ নাথাকিব। সাধাৰণতে এই পথটো বন্ধ হ’লে বিশ্বজুৰি তেল আৰু গেছৰ যোগান ব্যাহত হ’ব বুলি ধাৰণা কৰা হয় যদিও ইয়াৰ অন্তৰালত এক ডাঙৰ খাদ্য সংকট লুকাই আছে। হৰমুজ প্ৰণালী বন্ধ হ’লে বিশ্বত সাৰৰ এক ভয়াৱহ নাটনি হোৱাৰ পূৰ্ণ সম্ভাৱনা আছে যিয়ে পোনপটীয়াকৈ আমাৰ খাদ্য সুৰক্ষাত আঘাট হানিব।
আধুনিক কৃষি ব্যৱস্থা কেৱল মাটি আৰু পানীৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰশীল নহয়, ইয়াৰ বাবে প্ৰচুৰ পৰিমাণে প্ৰাকৃতিক গেছ আৰু ৰাসায়নিক সাৰৰ প্ৰয়োজন হয়। বিশেষকৈ খেতিত ব্যৱহাৰ হোৱা ইউৰিয়াৰ দৰে নাইট্ৰ’জেনযুক্ত সাৰ প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰাকৃতিক গেছৰ দৰকাৰ। বিশ্বত ব্যৱসায় হোৱা প্ৰায় এক-তৃতীয়াংশ ইউৰিয়া এই হৰমুজ প্ৰণালীৰেই সৰবৰাহ কৰা হয়। কাটাৰ, চৌদি আৰৱ আৰু সংযুক্ত আৰৱ আমিৰশ্বাহৰ দৰে দেশবোৰে যিহেতু সস্তাতে প্ৰাকৃতিক গেছ পায়, সেয়েহে এই অঞ্চলবোৰতে পৃথিৱীৰ সৰহভাগ সাৰ উৎপাদন কৰা হয়। যদি এই সামুদ্ৰিক পথটো বন্ধ হৈ পৰে, তেন্তে সাৰৰ যোগান সম্পূৰ্ণৰূপে স্তব্ধ হৈ পৰিব পাৰে নাইবা ইয়াৰ পৰিবহন ব্যয় বহুগুণে বাঢ়ি যাব পাৰে।
সাৰৰ এই নাটনিৰ প্ৰভাৱ লগে লগে নহলেও কেইমাহমানৰ পাছত খেতি পথাৰত দেখা দিব। উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ দেশবোৰত খেতিৰ বতৰত সাৰৰ চাহিদা বৃদ্ধি পায়। যদি সময়মতে সাৰ গৈ নাপায়, তেন্তে খেতিয়কসকলে হয় অধিক মূল্যত সাৰ কিনিব লাগিব নতুবা সাৰৰ ব্যৱহাৰ কমাই দিব লাগিব। বৈজ্ঞানিক হিচাপত সাৰৰ সামান্যতম কম ব্যৱহাৰেও শস্যৰ উৎপাদন বহুখিনি হ্ৰাস কৰিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত ধান, ঘেঁহু আৰু মাকৈৰ দৰে মুখ্য খাদ্য শস্যৰ উৎপাদন কমি যাব আৰু বজাৰত খাদ্যবস্তুৰ দাম আকাশলংঘী হৈ পৰিব।
ভাৰতৰ দৰে দেশবোৰৰ বাবে এই পৰিস্থিতি অধিক চিন্তাজনক কাৰণ আমাৰ দেশৰ ইউৰিয়া উৎপাদন কেন্দ্ৰবোৰ প্ৰধানকৈ পাৰস্য উপসাগৰৰ পৰা অহা এল এন জি গেছৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। আনকি আমেৰিকা আৰু ব্ৰাজিলৰ দৰে দেশেও সাৰৰ বাবে বাহিৰৰ দেশৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হয়। আনহাতে আফ্ৰিকাৰ দেশবোৰত সাৰৰ দাম অলপ বাঢ়িলেই খাদ্য সুৰক্ষাৰ সংকট তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। এনে পৰিস্থিতিত নতুন সাৰৰ কাৰখানা নিৰ্মাণ কৰাটোও সহজ নহয় কাৰণ ইয়াৰ বাবে বহু বছৰ সময় আৰু বৃহৎ ধনৰ প্ৰয়োজন হয়।
কেন্দ্ৰীয় বেংকসমূহে সাধাৰণতে ইন্ধনৰ দাম বৃদ্ধিক লৈহে সতৰ্ক হৈ থাকে, কিন্তু সাৰৰ অভাৱত হ’ব পৰা মূল্যবৃদ্ধিক সিমান গুৰুত্ব নিদিয়ে। মন কৰিবলগীয়া কথাটো হ’ল যে পেট্ৰ’লৰ দাম লগে লগে সলনি হয় যদিও খেতিৰ ওপৰত পৰা প্ৰভাৱ কেইমাহমান পাছতহে গম পোৱা যায়। ২০ শতিকাত যদি তেলৰ নাটনিক ভয় কৰা হৈছিল, ২১ শতিকাত সাৰৰ নাটনি অধিক ভয়ংকৰ হ’ব পাৰে। যদি হৰমুজ প্ৰণালী বন্ধ হয়, তেন্তে পেট্ৰ’লতকৈও খাদ্যবস্তুৰ দাম নিয়ন্ত্ৰণ কৰাটোহে বিশ্বৰ বাবে আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান হৈ পৰিব।
