অসমৰ শেহতীয়া ভয়াৱহ বানপানীত ক্ষতিগ্ৰস্ত প্ৰতিবন্ধী লোকসকলৰ সুৰক্ষা, উদ্ধাৰ, সাহায্য আৰু পুনৰ্বাসনক লৈ গভীৰ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে Indian Institute of Research and Development for Differently Abled (IIRDDA)-ই। প্ৰতিষ্ঠানটোৱে বানত ক্ষতিগ্ৰস্ত প্ৰতিবন্ধী লোকসকলৰ বিষয়ে বিশ্বাসযোগ্য আৰু জিলাভিত্তিক তথ্য ৰাজহুৱা কৰাৰ লগতে সাহায্য আৰু পুনৰ্বাসন ব্যৱস্থাত অধিক স্বচ্ছতা আৰু জবাবদিহিতা নিশ্চিত কৰাৰ আহ্বান জনাইছে।
IIRDDA-ৰ মতে, প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ সময়ত প্ৰতিবন্ধী লোকসকল সমাজৰ অন্যতম অসুৰক্ষিত শ্ৰেণী। হুইল চেয়াৰ ব্যৱহাৰকাৰীসকলে তীব্ৰ বানপানীৰ মাজত নিজে নিজে নিৰাপদ স্থানলৈ স্থানান্তৰিত হ’ব নোৱাৰে। একেদৰে দৃষ্টিহীন, শ্ৰৱণপ্ৰতিবন্ধী, বৌদ্ধিক বা বহুধৰণৰ প্ৰতিবন্ধকতা থকা লোকসকলেও আগতীয়া সতৰ্কবাণী, উদ্ধাৰ, স্থানান্তৰ আৰু জৰুৰীকালীন সেৱা লাভৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ সমস্যাৰ সন্মুখীন হয়।
সংস্থাটোৱে শিৱসাগৰ, চৰাইদেউ, যোৰহাট, গোলাঘাটকে ধৰি বানপীড়িত জিলাসমূহত কিমানজন প্ৰতিবন্ধী লোক বানৰ ফলত ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে, তাৰ জিলাভিত্তিক তথ্য প্ৰকাশ কৰিবলৈ সংশ্লিষ্ট কৰ্তৃপক্ষক আহ্বান জনাইছে।
চৰকাৰী বিভিন্ন আঁচনিৰ অধীনত প্ৰতিবন্ধী লোকসকলক হুইল চেয়াৰ, হোৱাইট কেন, শ্ৰৱণযন্ত্ৰ, ট্ৰাইচাইকেল, কৃত্ৰিম অংগসহ বিভিন্ন সহায়ক সামগ্ৰী প্ৰদান কৰা হয়। বানৰ ফলত এই সামগ্ৰীসমূহৰ কিমান ক্ষতি হৈছে আৰু ক্ষতিগ্ৰস্ত লোকসকলক বিকল্প সামগ্ৰী যোগান ধৰা হৈছে নে নাই, সেই তথ্যও প্ৰকাশ কৰাৰ দাবী জনাইছে IIRDDA-ই।
সংস্থাটোৱে জানিব বিচাৰিছে – বানত আক্ৰান্ত প্ৰতিবন্ধী লোকৰ সংখ্যা কিমান, কিমানজনৰ মৃত্যু বা নিৰুদ্দেশ হৈছে, কিমানজনক উদ্ধাৰ আৰু স্থানান্তৰ কৰা হৈছে আৰু কিমানজন এতিয়াও সাহায্যৰ অপেক্ষাত আছে।
IIRDDA-ৰ মতে, হুইল চেয়াৰ, হোৱাইট কেন, শ্ৰৱণযন্ত্ৰ বা অন্যান্য সহায়ক সামগ্ৰী বহু প্ৰতিবন্ধী লোকৰ বাবে কেৱল ব্যৱহাৰযোগ্য সামগ্ৰী নহয়; এইবোৰ তেওঁলোকৰ চলাফুৰা, যোগাযোগ, স্বাৱলম্বিতা আৰু নিৰাপত্তাৰ অপৰিহাৰ্য মাধ্যম।
বানপানীৰ পূৰ্বে জিলা পৰ্যায়ত বিপদাপন্ন প্ৰতিবন্ধী লোকসকলক চিনাক্ত কৰা হৈছিল নে নাই, তেওঁলোকৰ স্থানান্তৰ, উদ্ধাৰ, পৰিবহণ, আশ্ৰয় আৰু পুনৰ্বাসনৰ বাবে বিশেষ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল নে নাই- সেই বিষয়েও তথ্য বিচাৰিছে সংস্থাটোৱে।
লগতে বান সাহায্য শিবিৰসমূহত হুইল চেয়াৰ ব্যৱহাৰকাৰী, দৃষ্টিহীন, শ্ৰৱণপ্ৰতিবন্ধী আৰু ব্যক্তিগত সহায়ৰ প্ৰয়োজন হোৱা লোকসকলৰ বাবে পৰ্যাপ্ত সুবিধা নিশ্চিত কৰা হৈছিল নে নাই, সেয়াও ৰাজহুৱা কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে।
IIRDDA-ই Rights of Persons with Disabilities Act, 2016-ৰ দুৰ্যোগকালীন বাস্তৱ ৰূপায়ণৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰতো গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। সংস্থাটোৰ মতে, এই আইনখনে প্ৰতিবন্ধী লোকসকলৰ সমতা, মৰ্যাদা, accessibility, সুৰক্ষা আৰু অংশগ্ৰহণৰ বাবে আইনী কাঠামো প্ৰদান কৰিছে।
দুৰ্যোগৰ সময়ত এই অধিকাৰসমূহ বাস্তৱত নিশ্চিত কৰিবলৈ আগতীয়া প্ৰস্তুতি, সতৰ্কীকৰণ, স্থানান্তৰ, উদ্ধাৰ, সাহায্য আৰু পুনৰ্বাসন ব্যৱস্থা প্ৰতিবন্ধী-বান্ধৱ হোৱাটো অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি IIRDDA-ই উল্লেখ কৰিছে।
IIRDDA-ই সংশ্লিষ্ট কৰ্তৃপক্ষক সম্ভৱ হ’লে জিলাভিত্তিকভাৱে কেইবাটাও তথ্য ৰাজহুৱা কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে বানত আক্ৰান্ত প্ৰতিবন্ধী লোকৰ সংখ্যা, মৃত্যু-নিৰুদ্দেশ, উদ্ধাৰ আৰু স্থানান্তৰৰ তথ্য, সাহায্য শিবিৰত আশ্ৰয় লোৱা লোকৰ সংখ্যা, সহায়ক সামগ্ৰীৰ ক্ষতি বা হেৰুওৱাৰ তথ্য, জৰুৰীকালীন সাহায্য, সাহায্য আৰু পুনৰ্বাসন সেৱাৰ accessibility নিশ্চিত কৰিবলৈ গ্ৰহণ কৰা ব্যৱস্থা আৰু বৰ্তমানৰ পুনৰ্বাসন তথা সহায়ক সামগ্ৰী পুনৰ প্ৰদানৰ ব্যৱস্থা।
IIRDDA-ই অসম চৰকাৰৰ সামাজিক ন্যায় আৰু সৱলীকৰণ বিভাগ, জিলা প্ৰশাসন আৰু অন্যান্য সংশ্লিষ্ট কৰ্তৃপক্ষক শেহতীয়া বানপানীত প্ৰতিবন্ধী লোকসকলৰ ওপৰত পৰা প্ৰভাৱ আৰু তেওঁলোকৰ সুৰক্ষা, উদ্ধাৰ, সাহায্য আৰু পুনৰ্বাসনৰ বাবে গ্ৰহণ কৰা পদক্ষেপৰ ওপৰত এখন সম্পূৰ্ণ শ্বেতপত্ৰ প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে।
সংস্থাটোৱে স্পষ্ট কৰিছে যে এই আহ্বান কোনো ব্যক্তি, বিভাগ বা কৰ্তৃপক্ষক দোষাৰোপ কৰাৰ উদ্দেশ্যে কৰা হোৱা নাই। ইয়াৰ মূল লক্ষ্য হৈছে প্ৰতিবন্ধী লোকসকলৰ সুৰক্ষা আৰু মৰ্যাদা নিশ্চিত কৰা আৰু দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনাত স্বচ্ছতা, জবাবদিহিতা তথা তথ্যভিত্তিক পৰিকল্পনা অধিক শক্তিশালী কৰা।
IIRDDA-ৰ মতে, দুৰ্যোগৰ সময়ত প্ৰতিবন্ধী লোকসকল যাতে ব্যৱস্থাৰ দৃষ্টিৰ পৰা আঁতৰি নাযায়, সেয়া নিশ্চিত কৰাটো অত্যন্ত জৰুৰী। সংস্থাটোৱে তথ্য ৰাজহুৱা কৰা, জবাবদিহিতা নিশ্চিত কৰা আৰু বানত ক্ষতিগ্ৰস্ত সহায়ক সামগ্ৰী পুনৰ যোগান ধৰাৰ লগতে অধিক সুৰক্ষিত আৰু প্ৰতিবন্ধী-বান্ধৱ দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা গঢ়ি তোলাৰ আহ্বান জনাইছে।
