অসমৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ স্বৰূপ কাৰ্বি আংলং জিলাত বিগত দুটা দশকত বনাঞ্চলৰ ব্যাপক সংকোচন ঘটাৰ এক উদ্বেগজনক তথ্য শেহতীয়াকৈ পোহৰলৈ আহিছে। এক শেহতীয়া উপগ্ৰহীয় অধ্যয়নৰ তথ্য অনুসৰি, ২০০১ চনৰ পৰা ২০২০ চনৰ ভিতৰত জিলাখনে ইয়াৰ মুঠ সেউজ আৱৰণৰ প্ৰায় ১২ শতাংশ হেৰুৱাব লগীয়া হৈছে। গোলকীয় বন নিৰীক্ষণ সংস্থাৰ (Global Forest Watch) তথ্যৰ ওপৰত আধাৰিত এই প্ৰতিবেদনে অসমৰ সৰ্ববৃহৎ পাহাৰীয়া জিলাখনৰ পাৰিপাৰ্শ্বিক ভাৰসাম্যৰ প্ৰতি সৃষ্টি হোৱা তীব্ৰ ভাবুকিক পুনৰবাৰ প্ৰমাণিত কৰিছে।
প্ৰাপ্ত তথ্য অনুসৰি, ২০০০ চনত কাৰ্বি আংলঙত ৭ লাখ ৪৩ হাজাৰ হেক্টৰতকৈও অধিক ভূমি অৰণ্যৰে আবৃত আছিল। কিন্তু ২০০১ চনৰ পৰা ২০২০ চনৰ ভিতৰত জিলাখনে প্ৰায় ৯৭.৪ কিলো-হেক্টৰ (kha) অৰণ্য এলেকা হেৰুৱাইছে। পৰিসংখ্যাগত ভাৱে এয়া জিলাখনৰ মুঠ বনঞ্চলৰ এক বৃহৎ অংশ। এই পৰিৱৰ্তনৰ ফলত বায়ুমণ্ডলত যথেষ্ট পৰিমাণৰ কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড নিৰ্গত হোৱাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকট হৈ পৰিছে, যিয়ে স্থানীয় জলবায়ু পৰিৱৰ্তনত ইন্ধন যোগাইছে। উল্লেখ্য যে, এই বৃহৎ পৰিমাণৰ বন ধ্বংসৰ ফলত জিলাখনৰ প্ৰাকৃতিক শৃংখলা বিঘ্নিত হোৱাৰ লগতে বন্যপ্ৰাণীৰ আৱাসভূমিও সংকুচিত হৈ পৰিছে।
পৰিৱেশবিদ আৰু বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, কাৰ্বি আংলঙত বনাঞ্চল ধ্বংসৰ মূল কাৰণসমূহৰ ভিতৰত পৰম্পৰাগত ঝুম খেতি বা স্থানান্তৰিত কৃষি পদ্ধতি অন্যতম। ইয়াৰ উপৰিও বাণিজ্যিক কাৰণত চলি থকা অবৈধ বন কটা কাৰ্য, পাহাৰৰ ভূমি দখল আৰু বনাঞ্চলৰ ভূমি কৃষি কাৰ্যলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা প্ৰৱণতাই এই সংকটক অধিক ঘনীভূত কৰি তুলিছে। জিলাখনৰ বিভিন্ন অঞ্চলত অব্যাহত থকা শিলৰ কুৱেৰী আৰু বালিৰ মহলে বনাঞ্চলৰ ওপৰত অতিৰিক্ত চাপৰ সৃষ্টি কৰা বুলি সচেতন মহলে অভিযোগ কৰি আহিছে। বিশেষকৈ কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ কাষৰীয়া বাফাৰ জ’ন হিচাপে কাম কৰা এই পাহাৰীয়া অঞ্চলটোৰ বন ধ্বংসই হাতী-মানুহৰ সংঘাত বৃদ্ধি পোৱাৰো অন্যতম কাৰণ হিচাপে বিবেচিত হৈছে।
এই অধ্যয়নৰ পাছতে জিলাখনৰ পৰিৱেশ কৰ্মীসকলে চৰকাৰ আৰু কাৰ্বি আংলং স্বায়ত্ত্বশাসিত পৰিষদক বন সুৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত কঠোৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে। বনাঞ্চলৰ এই দ্ৰুত বিলুপ্তিক লৈ বিশেষজ্ঞসকলে গভীৰ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰি কয় যে যদিহে অতি শীঘ্ৰে বৃক্ষৰোপণ আৰু বনাঞ্চল পুনৰুদ্ধাৰৰ কাৰ্যকৰী ব্যৱস্থা কৰা নহয়, তেন্তে অনাগত দিনত জিলাখনে তীব্ৰ পানীৰ নাটনি আৰু ভূমিস্খলনৰ দৰে প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ সন্মুখীন হ’ব লাগিব। বিশেষকৈ মেঘালয় আৰু অসমৰ সীমান্তৱৰ্তী অঞ্চলসমূহত বন ধ্বংসৰ মাত্ৰা অধিক হোৱা পৰিলক্ষিত হৈছে।
বৰ্তমান সময়ত এই প্ৰতিবেদনক লৈ প্ৰশাসনীয় মহলত বিশেষ চৰ্চা আৰম্ভ হৈছে। বন বিভাগে উপগ্ৰহীয় তথ্যসমূহ বিশ্লেষণ কৰি বনাঞ্চল সুৰক্ষাৰ বাবে নতুন পৰিকল্পনা যুগুত কৰাৰ ইংগিত দিছে। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে স্থানীয় জনসাধাৰণৰ মাজত পৰিৱেশ সজাগতা বৃদ্ধি কৰাৰ লগতে ঝুম খেতিৰ বিকল্প বৈজ্ঞানিক কৃষি পদ্ধতিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাও সমাজৰ বিভিন্ন স্তৰত অনুভৱ কৰা হৈছে। জিলাখনৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদ ৰক্ষাৰ স্বাৰ্থত জনপ্ৰতিনিধি আৰু সৰ্বসাধাৰণ ৰাইজৰ সন্মিলিত প্ৰচেষ্টা বৰ্তমান সময়ত অপৰিহাৰ্য হৈ পৰিছে।
