আমেৰিকাত ২০০১ চনৰ ১১ ছেপ্টেম্বৰত সংঘটিত সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ মূল চক্ৰান্তকাৰী খালিদ শ্বেইখ মহম্মদ আৰু তেওঁৰ দুজন সহযোগীয়ে মৃত্যুদণ্ডৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ জনোৱা এক আবেদন সোমবাৰে মাৰ্কিন উচ্চতম ন্যায়ালয়ে নাকচ কৰিছে। দোষ স্বীকাৰৰ বিনিময়ত মৃত্যুদণ্ড ৰেহাই দিয়াৰ বাবে পূৰ্বে হোৱা এক চুক্তি পুনৰ বাহাল ৰাখিবলৈ অভিযুক্তই জনোৱা আবেদন সৰ্বোচ্চ ন্যায়ালয়ে খাৰিজ কৰে। এখন অস্বাক্ষৰিত নিৰ্দেশনাযোগে ন্যায়ালয়ে ২০২৪ চনত সামৰিক অধিবক্তাৰ সৈতে হোৱা উক্ত চুক্তি বাতিল কৰাৰ চৰকাৰী সিদ্ধান্তক বাহাল ৰখা নিম্ন আদালতৰ ৰায়ক পুনৰ বিবেচনা কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে।
ন্যায়ালয়ৰ এই সিদ্ধান্তৰ ফলত বাইডেন প্ৰশাসনৰ তদানীন্তন প্ৰতিৰক্ষা সচিব লয়ড অষ্টিনে চুক্তিখন বাতিল কৰাৰ বাবে দিয়া নিৰ্দেশ বাহাল থাকিল। অৱশ্যে ন্যায়াধীশ ব্ৰেট কেভান’ৱে এই আবেদনৰ শুনানি প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰা নাছিল। ৯/১১ আক্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰাৰ অভিযোগত খালিদ শ্বেইখ মহম্মদ, মুস্তাফা আল হাউছাৱী আৰু ৱালিদ বিন আটাছে সামৰিক আয়োগৰ সন্মুখত বিচাৰৰ সন্মুখীন হৈছে। তেওঁলোকৰ বিৰুদ্ধে থকা অভিযোগসমূহৰ ভিতৰত পাঁচটা গুৰুতৰ অভিযোগত মৃত্যুদণ্ডৰ বিধান আছে। যোৱা আগষ্ট মাহত গোচৰটোৰ তদাৰক কৰি থকা ন্যায়াধীশে ২০২৮ চনৰ জুন মাহত ইয়াৰ বিচাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰাৰ দিন ধাৰ্য কৰিছে যদিও এই সময়সূচী নিৰ্দিষ্ট সময়সীমা আৰু আইনী আনুষ্ঠানিকতা পূৰণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব।
উল্লেখযোগ্য যে ২০২৩ চনৰ পৰা চলা আলোচনাৰ অন্তত ২০২৪ চনত অভিযুক্তসকলৰ সৈতে দোষ স্বীকাৰৰ এই চুক্তিখন সম্পন্ন হৈছিল। কিউবাৰ গুৱান্তানামো উপসাগৰত থকা সামৰিক আয়োগৰ তদাৰককাৰী বিষয়া অৱসৰপ্ৰাপ্ত ব্ৰিগেডিয়াৰ জেনেৰেল সুজান এস্কেলিয়াৰে এই চুক্তিত অনুমোদন জনাইছিল। চুক্তিৰ চৰ্ত অনুসৰি, তিনিওজন অভিযুক্তই আক্ৰমণত নিজৰ ভূমিকাৰ বাবে সকলো দোষ স্বীকাৰ কৰিব লাগিছিল আৰু ইয়াৰ বিনিময়ত মৃত্যুদণ্ডৰ সলনি যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড ভুগিব লাগিছিল। কিন্তু এই চুক্তি ঘোষণা হোৱাৰ কিছু সময়ৰ পাছতেই তদানীন্তন প্ৰতিৰক্ষা সচিব অষ্টিনে ইয়াক প্ৰত্যাহাৰ কৰে।
ইয়াৰ পাছতে ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত এজন সামৰিক ন্যায়াধীশে অষ্টিনৰ এই সিদ্ধান্তক অবৈধ বুলি ঘোষণা কৰি চুক্তিখন বৈধ আৰু বাহাল থকা বুলি ৰায় দিছিল। সামৰিক আপীল আদালতেও অভিযুক্তসকলে চুক্তিৰ চৰ্ত পালন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰা বাবে অষ্টিনে ইয়াক বাতিল কৰিব নোৱাৰে বুলি মতপোষণ কৰিছিল। কিন্তু মাৰ্কিন ন্যায় বিভাগে এই সিদ্ধান্তক প্ৰত্যাহ্বান জনাই ডিষ্ট্ৰিক্ট অৱ কলম্বিয়া চাৰ্কিটৰ আপীল আদালতৰ দ্বাৰস্থ হয়। যোৱা বছৰ আপীল আদালতে চৰকাৰৰ সপক্ষে ৰায় দি কয় যে প্ৰতিৰক্ষা সচিবে নিজৰ আইনী ক্ষমতাৰ ভিতৰত থাকিয়েই কাম কৰিছে আৰু চুক্তিৰ পৰা আঁতৰি অহাৰ সম্পূৰ্ণ কৰ্তৃত্ব তেওঁৰ আছে। সৰ্বোচ্চ ন্যায়ালয়ে শেহতীয়া আবেদনখন নাকচ কৰাৰ লগে লগে আপীল আদালতৰ উক্ত ৰায়েই বাহাল থাকিল।
২০০৩ চনত গ্ৰেপ্তাৰ হোৱা এই তিনিওজন অভিযুক্তক প্ৰথম অৱস্থাত মাৰ্কিন চোৰাংচোৱা সংস্থা চি আই এ-ৰ গোপন বন্দীশালত ৰখা হৈছিল। তাত তেওঁলোকক কঠোৰ জেৰা পদ্ধতিত সোধা-পোছা কৰা হৈছিল, যাক ব্যাপকভাৱে অত্যাচাৰ হিচাপে অভিহিত কৰা হয়। ২০০৬ চনত তেওঁলোকক গুৱান্তানামো উপসাগৰৰ মাৰ্কিন সামৰিক বন্দীশাললৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু ২০০৮ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে অভিযোগনামা দাখিল কৰা হয়। জেৰাৰ সময়ত সংগ্ৰহ কৰা তথ্য-প্ৰমাণ বিচাৰত ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা যাব নে নাই, সেই লৈ চলা আইনী বিবাদৰ বাবে বছৰ বছৰ ধৰি গোচৰটো স্থবিৰ হৈ আছে। স্মৰ্তব্য যে ২০০১ চনৰ ১১ ছেপ্টেম্বৰত সন্ত্ৰাসবাদী সংগঠন আল-কায়দাই আমেৰিকাত চলোৱা ভয়াৱহ আক্ৰমণত প্ৰায় ৩,০০০ লোক নিহত হৈছিল আৰু ইয়াৰ পাছতেই আমেৰিকাৰ নেতৃত্বত সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী যুদ্ধৰ সূচনা হৈছিল।
