মণিপুৰত ২০২৩ চনৰ ৩ মে‘ত সূত্ৰপাত হোৱা ভয়ংকৰ গোষ্ঠীগত সংঘৰ্ষই আজি ২০২৬ চনৰ ৩ মে’ তাৰিখে সম্পূৰ্ণ তিনি বছৰ অতিক্ৰম কৰিলে। কিন্তু ৰাজ্যখনত সংঘটিত এই হিংসাত্মক ঘটনাৰ কাৰণ আৰু প্ৰশাসনিক গাফিলতিৰ অনুসন্ধান কৰিবলৈ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে গঠন কৰি দিয়া তদন্ত আয়োগে আজিকোপতি নিজৰ প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা নাই। ইতিমধ্যে আয়োগৰ সময়সীমা চাৰিবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰা হৈছে যদিও, প্ৰমাণ সংগ্ৰহৰ লেহেমীয়া গতি আৰু শীৰ্ষ বিষয়াসকলৰ ভাষ্য গ্ৰহণত হোৱা বিলম্বৰ বাবে সমগ্ৰ তদন্ত প্ৰক্ৰিয়াটো বৰ্তমানলৈকে অসম্পূৰ্ণ হৈ আছে।
মণিপুৰৰ মেইটেই আৰু কুকি সম্প্ৰদায়ৰ মাজত সূত্ৰপাত হোৱা এই গোষ্ঠীগত সংঘৰ্ষত বৰ্তমানলৈকে ২৭০ জনতকৈ অধিক লোকৰ প্ৰাণহানি হোৱাৰ লগতে প্ৰায় ৬০ হাজাৰ লোক গৃহহীন হৈছে। এই হিংসাৰ কাৰণ আৰু প্ৰশাসনিক ত্ৰুটিসমূহ উন্মোচন কৰাৰ উদ্দেশ্যৰে ২০২৩ চনৰ ৪ জুনত এক তিনিজনীয়া তদন্ত আয়োগ গঠন কৰা হৈছিল। চৰকাৰী নিৰ্দেশনা অনুসৰি, আয়োগে প্ৰথম বৈঠকৰ পৰা ছমাহৰ ভিতৰত প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিব লাগিছিল। কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত ক্ৰমে ২০২৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ আৰু ডিচেম্বৰ, লগতে ২০২৫ চনৰ মে’ আৰু ডিচেম্বৰ মাহলৈকে চাৰিবাৰকৈ এই সময়সীমা বৃদ্ধি কৰা হয়। বৰ্তমান আয়োগক অহা ২০ মে’, ২০২৬ লৈকে নতুন সময়সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰি দিয়া হৈছে যদিও, তদন্তৰ গতিবিধিৰ সন্দৰ্ভত প্ৰকাশ পোৱা তথ্য অনুসৰি এই প্ৰক্ৰিয়াত এতিয়াও এক দীঘলীয়া সময়ৰ প্ৰয়োজন হ’ব পাৰে।
ইম্ফলৰ এখন হোটেল আৰু নতুন দিল্লীৰ মেজৰ ধ্যানচান্দ ষ্টেডিয়ামৰ পৰা কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি থকা এই আয়োগে দুয়োটা পক্ষৰ পৰা হাজাৰ হাজাৰ আৱেদন আৰু ভাষ্য লাভ কৰিছে। এই সমগ্ৰ বিষয়টো সন্দৰ্ভত বিভিন্ন মহলে গভীৰ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে, কিয়নো যিসকল শীৰ্ষ বিষয়াৰ কাৰ্যকালত এই হিংসাই ভয়াৱহ ৰূপ ধাৰণ কৰিছিল, তেওঁলোকৰ ভাষ্য এতিয়াও আয়োগে লিপিবদ্ধ কৰা নাই। ইয়াৰ ভিতৰত তদানীন্তন আৰক্ষী সঞ্চালক প্ৰধান পি. ডংগেল, তদানীন্তন মুখ্য সচিব ৰাজেশ কুমাৰ আৰু তদানীন্তন মুখ্যমন্ত্ৰী এন. বীৰেন সিং অন্যতম। ইয়াৰ উপৰিও, চলিত বৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে আয়োগৰ গাঁথনিতো পৰিৱৰ্তন ঘটিছে। পূৰ্বৰ অধ্যক্ষ ন্যায়াধীশ অজয় লাম্বাই ব্যক্তিগত কাৰণত পদত্যাগ কৰাৰ পিছত, ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত ন্যায়াধীশ বলবীৰ সিং চৌহানক নতুন অধ্যক্ষ হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছে।
বৰ্তমান ভুক্তভোগী আৰু প্ৰত্যক্ষদৰ্শীসকলৰ ভাষ্য গ্ৰহণৰ বাবে তেওঁলোকক নতুন দিল্লীলৈ মাতি পঠিওৱা হৈছে, যাৰ ফলত প্ৰক্ৰিয়াটো অধিক পলম হৈছে। ইম্ফলস্থিত কাৰ্যালয়টোৱে প্ৰাথমিক নথিপত্ৰ আৰু প্ৰমাণ সংগ্ৰহৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰিছে যদিও, হাজাৰ হাজাৰ আৱেদনকাৰীৰ ভিতৰত কাক জেৰাৰ বাবে মতা হ’ব, সেয়া এতিয়াও চূড়ান্ত হোৱা নাই। সূত্ৰৰ পৰা জানিব পৰা মতে, যোৱা ফেব্ৰুৱাৰী মাহত আয়োগৰ সদস্যসকলে মণিপুৰ ভ্ৰমণ কৰাৰ কথা আছিল, কিন্তু ৰাজ্যখনত পুনৰ হিংসাত্মক পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হোৱাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত এই ভ্ৰমণ বাতিল কৰিবলগীয়া হয়।
গোষ্ঠীগত বিভাজন আৰু মাজে-সময়ে সংঘটিত হোৱা বিক্ষিপ্ত হিংসাত্মক ঘটনাৰ বাবে তিনি বছৰৰ পিছতো মণিপুৰৰ পৰিস্থিতি বৰ্তমানলৈকে উত্তেজনাময় হৈয়ে আছে। ৰাজ্যখনৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত লোকসকল আৰু অসামৰিক সমাজৰ প্ৰতিনিধিসকলে ন্যায় আৰু দোষীৰ শাস্তিৰ দাবীত নিজৰ সংগ্ৰাম অব্যাহত ৰাখিছে।
