ব্ৰিটিছ ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্প’ৰেচনৰ (BBC) ভাৰতীয় উপ-মহাদেশৰ শক্তিশালী কণ্ঠ তথা দেশৰ অন্যতম সন্মানীয় বিদেশী সাংবাদিক মাৰ্ক টুলিৰ ৯০ বছৰ বয়সত দেহাৱসান ঘটে। দিল্লীক নিজৰ স্থায়ী ঠিকনা কৰি লোৱা টুলিয়ে নব্বৈৰ দশকৰ মাজভাগলৈকে ভাৰতৰ ৰাজনীতি আৰু ইতিহাসক গঢ় দিয়া কেইবাটাও ঐতিহাসিক ঘটনাৰ সংবাদ পৰিৱেশন কৰিছিল।
বিবিচিৰ নতুন দিল্লী ব্যুৰো চিফ হিচাপে ২০ বছৰ ধৰি কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা টুলিয়ে ১৯৯৪ চনৰ জুলাই মাহত পদত্যাগ কৰাৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৰ সৈতে তিনিটা দশক ধৰি কাম কৰিছিল। নিজৰ বৰ্ণিল কৰ্মজীৱনত তেওঁ অসংখ্য বঁটা লাভ কৰাৰ লগতে নখনকৈ গ্ৰন্থ ৰচনা কৰি এজন সাংবাদিক আৰু লেখক হিচাপে নিজৰ বিৰল প্ৰতিভাৰ স্বাক্ষৰ ৰাখি থৈ গৈছে।
১৯৩৫ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত তদানীন্তন ২৪ পৰগণাৰ টালিগঞ্জত জন্মগ্ৰহণ কৰা মাৰ্ক টুলি আছিল পৰিয়ালৰ ছয়জন সন্তানৰ ভিতৰত এজন। ধেমালি কৰি তেওঁ নিজকে প্ৰায়ে “ব্ৰিটিছ ৰাজৰ শেষ স্মৃতিচিহ্ন” বুলি অভিহিত কৰিছিল। ১৯৬৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে নতুন দিল্লীত উপস্থিত হয় আৰু ১৯৬৬ চনৰ জানুৱাৰীত প্ৰধানমন্ত্ৰী লাল বাহাদুৰ শাস্ত্ৰীৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ সংবাদ সংগ্ৰহ কৰাটোৱেই আছিল তেওঁৰ জীৱনৰ অন্যতম প্ৰথম তথা গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্ব।
প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধীৰ কাৰ্যকালত টুলিৰ সাংবাদিক জীৱন যথেষ্ট প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হৈছিল। ‘কলকাতা’ আৰু ‘ফেণ্টম ইণ্ডিয়া’ৰ দৰে বিতৰ্কিত তথ্যচিত্ৰৰ বাবে ১৯৭০ চনৰ পৰা ১৯৭২ চনলৈ বিবিচিৰ কাৰ্যালয় বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল। ১৯৭৫ চনৰ জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ সময়ত তেওঁক ভাৰত ত্যাগ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। তাৰ পিছত তেওঁ পূব পাকিস্তানৰ পৰা সংবাদ পৰিৱেশন কৰিছিল আৰু শ্বেখ মজিবুৰ ৰহমানৰ সাক্ষাৎকাৰ লোৱা প্ৰথম কেইজনমান সাংবাদিকৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম আছিল।
১৯৭৭ চনত ভাৰতলৈ উভতি আহি টুলিয়ে ইন্দিৰা গান্ধীক কেইবাবাৰো সাক্ষাৎকাৰ লৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ ‘অপাৰেচন ব্লু ষ্টাৰ’, ৰাজীৱ গান্ধীৰ হত্যাকাণ্ড, পি ভি নৰসিংহ ৰাওৰ শাসনকাল আৰু বাবৰি মছজিদ ধ্বংসৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনাসমূহৰ সবিশেষ সংবাদ পৰিৱেশন কৰিছিল।
তদুপৰি তেওঁ কেইবাখনো জনপ্ৰিয় গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত ‘No Full Stops in India’, ‘Amritsar: Mrs Gandhi’s Last Battle’, ‘The Heart of India’ (১৯৯৫), ‘India in Slow Motion’ (২০০২) আৰু ‘India: The Road Ahead’ (২০১১) উল্লেখযোগ্য।
পৰিয়ালৰ সূত্ৰ অনুসৰি, যোৱা নিশা টুলি পক্ষাঘাত (Stroke) ৰোগত আক্ৰান্ত হৈছিল আৰু দেওবাৰে বিয়লি দিল্লীৰ এখন ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়ত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ইউনেস্কোৱে (UNESCO) তেওঁক এনে এক যুগৰ “জীৱন্ত সাক্ষী” বুলি অভিহিত কৰিছে, যি সময়ত ৰেডিঅ’ই আছিল যোগাযোগৰ প্ৰধান মাধ্যম। ভাৰতীয় উপ-মহাদেশত সাংবাদিকতাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অতুলনীয় অৱদান সদায় স্মৰণীয় হৈ ৰ’ব।
