পশ্চিমবংগ বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ ভোটগ্ৰহণৰ এদিন পূৰ্বে নিৰ্বাচন আয়োগে ৰাজ্যখনৰ ভোটাৰ তালিকাত পুনৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা ১৪৬৮ জন ভোটাৰৰ এখন অতিৰিক্ত তালিকা প্ৰকাশ কৰে। একে সময়তে মূল তালিকাৰ পৰা ছজন ভোটাৰৰ নাম কৰ্তন কৰা হয়। উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ দ্বাৰা নিযুক্ত ট্ৰাইবুনেলৰ সিদ্ধান্তৰ ভিত্তিত এই তালিকা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। বিশেষ সংক্ষিপ্ত সংশোধনীৰ অধীনত ভোটাৰ তালিকাত কৰা সংশোধনৰ বিৰুদ্ধে দাখিল কৰা আপীলসমূহৰ শুনানি এই ট্ৰাইবুনেলসমূহত গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। মঙলবাৰে প্ৰকাশ পোৱা এইখন দ্বিতীয় অতিৰিক্ত তালিকা। ইয়াৰ পূৰ্বে ২২ এপ্ৰিলত প্ৰথম পৰ্যায়ৰ ভোটগ্ৰহণৰ এদিন আগতে প্ৰকাশ পোৱা প্ৰথমখন তালিকাত মাত্ৰ ১৩৯ জন ভোটাৰৰ নাম সংযোগ কৰা হৈছিল আৰু আঠজনক বাদ দিয়া হৈছিল। দুয়োখন তালিকা মিলি মুঠ ১৬০৭ জন ভোটাৰৰ নাম সংযোগ কৰা হৈছে আৰু মাত্ৰ ১৪ জনৰ নাম কৰ্তন কৰা হৈছে। চলিত মাহৰ আৰম্ভণিতে উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ট্ৰাইবুনেলত ৩৪ লাখৰো অধিক আপীল দাখিল হোৱা বুলি উল্লেখ কৰিছিল, যাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত এই পৰিসংখ্যা সঁচাকৈয়ে উদ্বেগজনক।
বিশেষ সংক্ষিপ্ত সংশোধনী প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছত পশ্চিমবংগৰ ভোটাৰ তালিকাৰ পৰা প্ৰায় ৯১ লাখ ভোটাৰৰ নাম কৰ্তন কৰা হৈছিল। ইয়াৰে ৬৩ লাখক অনুপস্থিত, স্থানান্তৰিত, মৃত বা দ্বৈত ভোটাৰ হিচাপে চিহ্নিত কৰা হৈছিল। নিৰ্বাচন আয়োগৰ মতে, বাকী থকা ২৭ লাখ ভোটাৰৰ ক্ষেত্ৰত বানানৰ ভুল, লিংগ নিৰ্ধাৰণত ক্ৰটি, পিতৃ-মাতৃৰ সৈতে বয়সৰ অস্বাভাৱিক ব্যৱধান আদিৰ দৰে তৰ্কসংগত বিসংগতি পোৱা গৈছিল। এইসমূহৰ শুনানিৰ বাবে উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ১৯ খন ট্ৰাইবুনেল গঠন কৰিছিল। যোৱা মাহৰ পৰা এই ট্ৰাইবুনেলসমূহত ৩৪ লাখৰো অধিক আপীল দাখিল কৰা হৈছে যদিও কিমান আপীলৰ শুনানি সম্পূৰ্ণ হৈছে তাৰ কোনো স্পষ্ট তথ্য নাই। পশ্চিমবংগৰ মুখ্য নিৰ্বাচনী বিষয়া মনোজ কুমাৰ আগৰৱালাই সংবাদ মাধ্যমৰ আগত প্ৰকাশ কৰা মতে, নিষ্পত্তি হোৱা গোচৰৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট পৰিসংখ্যা তেওঁলোকৰ হাতত নাই আৰু এয়া কেৱল এক কাকতলীয়া প্ৰক্ৰিয়াহে।
এই সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটোক লৈ পশ্চিমবংগত ব্যাপক প্ৰতিবাদৰ সৃষ্টি হৈছে। একাংশ ভোটাৰৰ নাম পুনৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ পিছতো বহুতো পৰিয়ালৰ অন্যান্য সদস্যৰ নাম এতিয়াও বাদ পৰি আছে। মুৰ্ছিদাবাদ জিলাৰ ধুলিয়ান পৌৰসভাৰ অধ্যক্ষ তথা তৃণমূল কংগ্ৰেছৰ নেতা ইঞ্জামুল ইছলামৰ নাম প্ৰথম অতিৰিক্ত তালিকাত সংযোগ হৈছিল যদিও তেওঁৰ দুই ভাতৃৰ নামৰ ক্ষেত্ৰত এতিয়াও কোনো স্পষ্ট সিদ্ধান্ত অহা নাই। মুৰ্ছিদাবাদৰ ছামছেৰগঞ্জ সমষ্টিত সৰ্বাধিক ৭৪,৭৭৫ জন ভোটাৰৰ নাম কৰ্তন কৰা হৈছিল। ভোটাৰৰ তথ্য বিশ্লেষণ কৰি থকা সবৰ ইনষ্টিটিউটৰ মুখ্য গৱেষক ছবীৰ আহমেদৰ মতে, তেওঁলোকলৈ প্ৰতিদিনে নাম কৰ্তন হোৱা ১৫০ ৰ পৰা ২০০ ভোটাৰৰ ফোন আহে। সৰহসংখ্যক লোকেই ট্ৰাইবুনেলত আপীল কৰাৰ সঠিক প্ৰক্ৰিয়াৰ বিষয়ে অৱগত নহয়। আপীলকাৰীসকলে ১০০০ শব্দৰ ভিতৰত নিজৰ অভিযোগ আৰু যোগ্যতাৰ প্ৰমাণ পত্ৰৰ তথ্য দাখিল কৰিব লাগে, যিটো বহু সাধাৰণ আৰু কম শিক্ষিত লোকৰ বাবে এক জটিল কাম।
এই বিসংগতিৰ বলি কেৱল সাধাৰণ ৰাইজেই হোৱা নাই, নিৰ্বাচনী দায়িত্বত থকা বহু বিষয়ায়ো একেই সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈছে। কৰ্তন হোৱা ২৭ লাখ ভোটাৰৰ ভিতৰত কমেও ৬৫ জন এনে ব্যক্তি আছে যাক ভোটগ্ৰহণ কেন্দ্ৰত প্ৰিজাইডিং বিষয়া হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। মুৰ্ছিদাবাদৰ চৰকাৰী বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক আখতাৰ আলীয়ে পূৰ্বেও চাৰিবাৰ নিৰ্বাচনত দায়িত্ব পালন কৰিছিল যদিও এইবাৰ তেওঁৰ নাম ভোটাৰ তালিকাৰ পৰা বাদ দিয়া হয়। একেদৰে আন এজন প্ৰিজাইডিং বিষয়া মহম্মদ মোছেলুদ্দিন সুৱানীৰ নামো বাতিল কৰা হৈছিল। তেওঁলোক দুয়োজনে উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ দ্বাৰস্থ হৈছিল যদিও ন্যায়ালয়ে হস্তক্ষেপ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে আৰু তেওঁলোকক ট্ৰাইবুনেলত আপীল প্ৰক্ৰিয়া আগবঢ়াই নিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে।
আনকি ভাৰতৰ সংবিধানৰ মূল পাণ্ডুলিপিৰ আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰা বিখ্যাত শিল্পী নন্দলাল বসুৰ নাতি সুপ্ৰবুদ্ধ সেনৰ ক্ষেত্ৰতো একেই ঘটনা সংঘটিত হৈছে। ৮৮ বছৰীয়া সেন আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ নাম ভোটাৰ তালিকাৰ পৰা বাদ দিয়া হৈছিল। তেওঁলোকে পাছপোৰ্ট, মাটিৰ নথিপত্ৰ আৰু অন্যান্য প্ৰয়োজনীয় চৰকাৰী পৰিচয় পত্ৰ জমা দিয়াৰ পিছতো তেওঁলোকৰ নাম কৰ্তন কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ হস্তক্ষেপত ট্ৰাইবুনেলে তেওঁলোকৰ নাম অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে যদিও ভোটদানৰ দিনা পুৱা তালিকাত তেওঁলোকৰ নাম নাছিল। জিলা প্ৰশাসনৰ বিশেষ অনুমতি অবিহনে তেওঁলোকক ভোটদানৰ অনুমতি দিয়া নহ’ব বুলি জনোৱা হৈছিল। অৱশেষত পৰিয়ালৰ অহোপুৰুষাৰ্থৰ ফলত বিয়লি প্ৰায় ৪:৩০ বজাতহে তেওঁলোকে ভোটাধিকাৰ সাব্যস্ত কৰিবলৈ সক্ষম হয়।
