অপাৰেচন সিন্দুৰৰ সময়ত পাকিস্তানক আক্ৰমণ কৰাৰ বাবে বাতৰিৰ শিৰোনাম দখল কৰা ব্ৰহ্মোছ ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ পাছত ভাৰতে অধিক মাৰাত্মক ক্ষেপণাস্ত্ৰ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনাত কাম কৰি আছে। সূত্ৰ অনুসৰি ডি আৰ ডি অ’ই থলুৱা স্ক্ৰেমজেট ইঞ্জিন প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট অগ্ৰগতি লাভ কৰাৰ পাছত ভাৰত এতিয়া ইয়াৰ পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ হাইপাৰছ’নিক ক্ৰুজ মিছাইল ব্ৰহ্মোছ-II নিৰ্মাণৰ কামত নিয়োজিত হৈছে। এই ক্ষেপণাস্ত্ৰ পূৰ্বতকৈ অধিক মাৰাত্মক আৰু বিপজ্জনক হ’ব।
এই উন্নত ক্ষেপণাস্ত্ৰখন প্ৰায় মেক ৮ (শব্দৰ গতিৰ আঠগুণ) গতি আৰু ১৫০০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত উপনীত হ’ব পৰাকৈ ডিজাইন কৰা হৈছে। প্ৰতিৰক্ষা সূত্ৰ অনুসৰি ব্ৰহ্মোছ-২ৰ যৌথ উন্নয়নৰ বাবে ভাৰত আৰু ৰাছিয়াৰ মাজত উচ্চ পৰ্যায়ৰ আলোচনা পুনৰ আৰম্ভ হ’ব। এই হাইপাৰছনিক ক্ৰুজ মিছাইলৰ লক্ষ্য হৈছে মেক ৬তকৈ অধিক গতি লাভ কৰা আৰু ই ৰাছিয়াৰ ৩এম২২ জিৰকন মিছাইলৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত হ’ব, যিটো পাৰমাণৱিক বোমা প্ৰেৰণ কৰিব পৰা স্ক্ৰামজেট চালিত হাইপাৰছ’নিক মিছাইল।
ব্ৰহ্মোছ-২ প্ৰকল্পটো প্ৰায় এদশক পূৰ্বে ব্ৰহ্মোছ এৰ’স্পেছে প্ৰস্তুত কৰিছিল। অৱশ্যে বহু বাধাৰ সন্মুখীন হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল উন্নত হাইপাৰছ’নিক প্ৰযুক্তিৰ ভাগ-বতৰা কৰিবলৈ ৰাছিয়াই প্ৰাৰম্ভিক অনিচ্ছা আৰু প্ৰতিটো ক্ষেপণাস্ত্ৰৰ উচ্চ ব্যয়ৰ বিষয়ে ভাৰতীয় সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ উদ্বেগ।
২০০৮ চনত ঘোষণা কৰা ব্ৰহ্মোছ-II প্ৰকল্পটো ২০১৫ চনৰ ভিতৰত পৰীক্ষা কৰাৰ কথা আছিল।কিন্তু মিছাইল টেকন’লজি কণ্ট্ৰ’ল ৰেজিমৰ (এমটিচিআৰ) সদস্য হিচাপে ৰাছিয়াই প্ৰথম অৱস্থাত ৩০০ কিলোমিটাৰতকৈ অধিক দূৰত্বৰ প্ৰযুক্তি ভাগ-বতৰা কৰিব নোৱাৰাটোকে ধৰি কেইবাটাও কাৰণত এই প্ৰকল্পটো পলম হৈছিল। কিন্তু এই পৰিস্থিতি সলনি হ’ল যেতিয়া ২০১৪ চনত ভাৰত এমটিচিআৰৰ সদস্য হ’ল।
কিন্তু বিশ্বজুৰি উন্নত হাইপাৰছ’নিক অস্ত্ৰৰ প্ৰতি ক্ৰমাৎ আগ্ৰহ আৰু প্ৰতিযোগিতাই এই প্ৰকল্পটোক নতুন জীৱন দিছে, দুয়োখন দেশেই নিজৰ কৌশলগত প্ৰতিৰক্ষাৰ স্থিতি শক্তিশালী কৰাৰ বাবে সহযোগিতা বৃদ্ধিৰ দিশত আগবাঢ়িছে।
ব্ৰহ্মোছ-দ্বিতীয় ক্ষেপণাস্ত্ৰ প্ৰযুক্তিৰ এক উল্লেখযোগ্য পদক্ষেপ। ইয়াৰ গতিবেগ মেক ৬ৰ পৰা ৮ৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ ষ্ট্ৰাইক ৰেঞ্জ ১৫০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত। ই হাইপাৰছ’নিক গতিৰে অবিৰতভাৱে উৰিব আৰু লক্ষ্য ধ্বংস কৰিব।
ইয়াৰ ডিজাইন ৰাছিয়াৰ ৩এম২২ জিৰকনৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত, যিয়ে মেক ৯ গতিৰে যাত্ৰা কৰে আৰু ৰাছিয়াৰ নৌসেনাৰ অংশও। ব্ৰহ্মোছ-II ত থাকিব স্ক্ৰেমজেট ইঞ্জিন, যিটো বৰ্তমানৰ ব্ৰহ্মোছৰ ৰামজেট ব্যৱস্থাতকৈ বহু বেছি উন্নত। অনুমান কৰা হৈছে যে ব্ৰহ্মোছ-২ৰ ওজন প্ৰায় ১.৩৩ টন হ’ব পাৰে, যিটো ব্ৰহ্মোছ-এৰ উৎক্ষেপণ ওজনৰ (২.৬৫ টন) প্ৰায় আধা। ভাৰতৰ থলুৱা লাইট কম্বেট এয়াৰক্ৰাফ্ট (এল চি এ) তেজসকে ধৰি বহু বিমানত ইয়াক স্থাপন কৰিব পাৰি।
