পোন্ধৰ শতিকাত মোগলে ভাৰত আক্ৰমণ কৰি প্ৰায় ৩০০ বছৰ ধৰি দেশত শাসন চলাইছিল। নিষ্ঠুৰতাৰ উপৰিও মোগলসকল তেওঁলোকৰ আকৰ্ষণীয় চখ আৰু অসাধাৰণ স্থাপত্যৰ বাবে পৰিচিত আছিল।
মোগলৰ শাসন কালত তেওঁলোকৰ খাদ্য ভাৰত জনপ্ৰিয় হৈ উঠিছিল। মোগল সম্ৰাটসকলে সকলো ধৰণৰ সুস্বাদু খাদ্য আৰু আইচক্ৰীম খাই ভাল পাইছিল। হয়, আপুনি ঠিকেই পঢ়িছে – বাবৰ, জাহাংগীৰৰ পৰা শ্বাহজাহানলৈকে মোগল সম্ৰাট আটাইকেইজনেই আছিল আইচক্ৰীমৰ বিশাল অনুৰাগী।
কিন্তু ফ্ৰীজৰ অবিহনে সেই সময়ছোৱাত মানুহে বৰফ বনাই আইচক্ৰীম ঠাণ্ডা কৰি ৰাখিছিল? যথেষ্ট আমোদজনক কথা যে সেই সময়ৰ প্ৰযুক্তিগত সীমাবদ্ধতা থাকিলেও মোগলে বৰফ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। মোগলে গৰমৰ দিনত খাদ্য আৰু পানীয় সংৰক্ষণৰ বাবে বৰফ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।
কিন্তু সেই যুগত বৰফ কেনেকৈ পোৱা গৈছিল?
সেই যুগত হিমালয়ৰ হিমবাহৰ হ্ৰদ আৰু নদীৰ পৰা এঠাইৰ পৰা আন ঠাইলৈ বৰফ পৰিবহণ কৰা হৈছিল। কাশ্মীৰ, হিমাচল প্ৰদেশ, গড়ৱালৰ দৰে ঠাণ্ডা ঠাইৰ পৰা মানুহে বৰফ সংগ্ৰহ কৰিছিল। শীতকালত বৰফ সংগ্ৰহ কৰি গ্ৰীষ্মকাললৈকে জমা কৰি ৰখা হৈছিল।
হুমায়ুন আৰু আকবৰৰ দিনত যমুনা নদীৰ কাষেৰে বিশেষভাৱে নিৰ্মিত পথেৰে কাশ্মীৰৰ পৰা দিল্লীলৈ বৰফ অনা হৈছিল।
মোগলে বৰফৰ ডাঙৰ ডাঙৰ বৰফৰ টুকুৰাবোৰ দীৰ্ঘদিন ধৰি ৰাখিবলৈ বিশেষ ভূগৰ্ভস্থ বৰফৰ ঘৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল। কাপোৰেৰে মেৰিয়াই থোৱা সেই মাটিৰ তলৰ কোঠাত বৰফ জমা কৰা হৈছিল। এইদৰেই বৰফ গলাৰ পৰা ৰক্ষা পৰিছিল।
মোগল সম্ৰাটসকলে দিল্লী, আগ্ৰা, লাহোৰৰ দৰে ঠাইত এই ভূগৰ্ভস্থ বৰফৰ ঘৰবোৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল।
উল্লেখযোগ্য যে জাহাংগীৰে তেওঁৰ ‘তুজুক-ই-জাহাংগীৰি’ নামৰ গ্ৰন্থখনত বৰফৰ সংৰক্ষণ আৰু ইয়াৰ ৰাজকীয় ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে লিখিছে।
মধ্যযুগত ভাৰতত শীতকালত ৰাতি পাত্ৰত পানী জমা কৰি বৰফ তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। এই বৰফ ৰক্ষণাবেক্ষণ আৰু ৰাজপ্ৰসাদলৈ পঠোৱাৰ দায়িত্ব আছিল আবদাৰ নামেৰে পৰিচিত বিশেষজ্ঞসকলৰ।
