প্ৰতি বছৰৰ দৰেই সমগ্ৰ বিশ্বতে এইবাৰ ও ” বিশ্ব শিশু শ্ৰমিক প্ৰতিৰোধ দিৱস” 12 জুনত উদযাপন কৰা হয় I
কোভিড-১৯এ যি ভয়াৱহ পৰিস্থিতিৰ সূচনা কৰিলে, তাৰ পৰিণাম আমি সকলো স্তৰতে ভুগিব লগা হ’ব পাৰে। বিশেষকৈ এইসময়ত শিশুসকলক অত্যন্ত স্পৰ্শকাতৰ হিচাপে বিবেচনা কৰিব পাৰি।
কোভিড-১৯ আৰু লকডাউনৰ ফলত অৰ্থনীতিৰ বিস্তৰ ক্ষতি হোৱাতো খাতাং। ফলস্বৰূপে শিশু শ্ৰমিক, মানৱ সৰবৰাহ ইত্যাদিৰ দৰে অপৰাধৰ সংখ্যা বাঢ়িব। কোভিড-১৯এ এনে ধৰণৰ অপৰাধ জন্ম নিদিলেও ই এই অপৰাধসমূহক সন্মুখলৈ উলিয়াই পৰোক্ষভাৱে সহায় কৰিব।
লকডাউনে বহুলোকক নিৱনুৱা কৰিলে, বহু শ্ৰমিক নিজ নিজ গাঁৱলৈ ঘূৰি আহিব লগা হৈছে। ফলস্বৰূপে দৈনন্দিন জীৱনৰ খৰচৰ নামত ধাৰ-ঋণ কৰিব লগা হ’ব, কথা হ’ল পৰৱৰ্তী সময়ত কি কৰিব??
বহু উদাহৰণ আছে য’ত দেখা যায় যে নিজক বা নিজৰ সন্তানক বন্ধকত থৈ (কাম কৰিবৰ বাবে) ধাৰ পৰিশোধ কৰিব লগা হয় বা কৰে। এনে পৰিস্থিতিত শিশু শ্ৰমিক, মানৱ সৰবৰাহৰ দৰে অপৰাধ সংঘটিত হোৱাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পায়।
অসমৰ প্ৰেক্ষাপটত চাবলৈ গ’লে ইয়াৰ সম্ভাৱনা অধিক। কিয়নো অসমলৈ এতিয়া হাজাৰ হাজাৰ লোক বেলেগ ৰাজ্যৰ পৰা কাম এৰি গুচি আহিব লগা হৈছে। গতিকে কোভিদ-১৯ৰ পৰৱৰ্ত্তী সময়ছোৱাত আমি সতৰ্কতা অৱলম্বন কৰাতো খুব দৰকাৰ যাতে আমাৰ শিশুসকল মানৱ সৰৱৰাহকাৰীৰ কবলত নপৰে।
অসম পুলিচৰ এক মন্তব্য অনুসৰি কোভিডৰ পাছত অসমত মানৱ সৰবৰাহ বা শিশু সৰবৰাহৰ দৰে অপৰাধ ঘটাৰ সম্ভাৱনা অধিক।
আনহাতে বৰ্তমান বিশ্বৰ ৯০% বিদ্যালয় বন্ধ হৈ থকাৰ ফলত পৰৱৰ্তী সময়ত বহু শিশু পুনৰ বিদ্যালয়লৈ নোযোৱাৰ সম্ভাৱনাকো নুই কৰিব নোৱাৰি। আজিৰ তাৰিখত সমগ্ৰ বিশ্বত ৬৪ মিলিয়ন ছোৱালী আৰু 88 মিলিয়ন ল’ৰাক শিশু শ্ৰমিক হিচাপে চিহ্নিত কৰা হৈছে।
কোভিদ-১৯ৰ ফলত হোৱা আৰ্থিক দূৰৱস্থাই যাতে শিশুসকলক অপৰাধৰ ভুক্তভূগী কৰিব নোৱাৰে তাৰ বাবে বহুত সেস্বাসেৱী সংগঠনে কাম কৰি আছে। বচপন বচাও আন্দোলনে অসমকে ধৰি ভাৰতৰ কেইবাখনো ৰাজ্যত ৭২,০০০ শিশুকে ধৰি ২৫,০০০ পৰিয়ালক খাদ্য বস্তুৰ যোগান ধৰিছে। লগতে কোনো শিশুসকল যাতে এই সময়ছোৱাত মানৱ সৰবৰাহ বা শিশু শ্ৰমিকৰ দৰে অপৰাধৰ চিকাৰ নহয তাৰ বাবে ব্যৱস্থা ল’বলৈ আইনী প্ৰক্ৰিয়াৰ সহায় লৈছে।
ইয়াৰোপৰি শান্তিৰ ন’বেল বঁটা বিজয়ী কৈলাশ সত্যাৰ্থীয়ে বিশ্বৰ 88জন ন’বেল বিজয়ীৰ সৈতে লগ লাগি সকলো দেশৰ চৰকাৰক শিশুৰ সুৰক্ষাৰ বাবে ১ ত্ৰিলিয়ন পূঁজি আগবঢ়াবলৈ আহ্বান জনাইছে।
যি কি নহওক আমি এই সময়ত উপলব্ধি কৰিব লাগিব যে কোভিদ-১৯ৰ দৰেই ভয়াৱহ হ’ব পাৰে ইয়াৰ পৰৱৰ্তী সময়খিনি, য’ত শাৰিৰীক ৰোগৰ নিৰাময় হ’ব কিন্তু শিশুৰ বিৰুদ্ধে সমাজত অপৰাধে মূৰ দাঙি উঠিব। আমি সজাগ হ’ব লাগিব, শিশুসকলৰ ভৱিষ্যৎ ৰক্ষাৰ দায়িত্ব মূৰ পাতি ল’ব লাগিব।
লেখকৰ পৰিচয়
আইনী পৰামৰ্শদাতা আৰু ৰাজ্যিক সমন্ৱয়ক, অসম
বচপন বচাও আন্দোলন, নতুন দিল্লী
