আন্তৰ্জাতিক অপৰাধ ন্যায়াধিকৰণে পদচ্যুত বাংলাদেশৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্বেখ হাছিনাৰ বিৰুদ্ধে মৃত্যুদণ্ড ঘোষণা কৰাৰ পিছতে ততাতৈয়াকৈ তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ দাবী জনায়। নতুন দিল্লীয়েও কোনো বিলম্ব নকৰাকৈয়ে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰে।
সোমবাৰে ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে প্ৰকাশ কৰে যে নতুন দিল্লীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে ঢাকাৰ ৰায়দানৰ বিষয়টো নথিবদ্ধ কৰিছে। মনত ৰখা উচিত যে ভাৰত সদায় বাংলাদেশৰ জনসাধাৰণৰ শান্তি, গণতন্ত্ৰ আৰু স্থিতিশীলতাৰ প্ৰতি দায়বদ্ধ।
বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ বিবৃতিত কোৱা হৈছে – “ঘনিষ্ঠ প্ৰতিবেশী হিচাপে ভাৰতৰ অগ্ৰাধিকাৰ হৈছে বাংলাদেশত শান্তি, গণতন্ত্ৰ, সম্প্ৰীতি আৰু স্থিতিশীলতা বজাই ৰখা। তাৰ বাবে ভাৰতে সকলো দলৰ সৈতে গঠনমূলকভাৱে জড়িত হ’ব।”
ইয়াৰ পূৰ্বে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অপৰাধ ন্যায়াধিকৰণে মৃত্যুদণ্ডৰ ৰায় ঘোষণা কৰাৰ পিছত বাংলাদেশ চৰকাৰে আনুষ্ঠানিকভাৱে নতুন দিল্লীক শ্বেখ হাছিনাক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ অনুৰোধ জনায়। বাংলাদেশৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰালয়ে কয় যে যোৱা বছৰৰ অশান্তিৰ পিছৰে পৰা হাছিনা ভাৰতত আছে।
তেওঁলোকে দাবী কৰে যে জুলাই মাহত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ প্ৰতিবাদত হিংসাত্মক দমনৰ সৈতে জড়িত ‘মানৱতাৰ বিৰুদ্ধে অপৰাধ’ৰ গোচৰত তেওঁ দোষী সাব্যস্ত হৈছে। ঢাকাই লগতে সকীয়াই দিছে যে “হাছিনাক আশ্ৰয় দিয়া যিকোনো দেশক অত্যন্ত অবন্ধুত্বপূৰ্ণ আৰু ন্যায়ৰ অৱজ্ঞা বুলি গণ্য কৰা হ’ব।”
অৱশ্যে কূটনীতিবিদসকলৰ মতে, নতুন দিল্লীয়ে যে শ্বেখ হাছিনাক কোনো ধৰণে প্ৰত্যাৰ্পণ নকৰে, সেই কথা ঢাকাইও ভালদৰেই জানে। অৱশ্যে ঘৰুৱা ৰাজনীতিলৈ বাৰ্তা প্ৰেৰণৰ বাবেই এই সকলোবোৰ উত্তপ্ত মন্তব্য কৰিছে ইউনুছ প্ৰশাসনে।
২০১৩ চনত দুয়োখন দেশৰ মাজত স্বাক্ষৰিত প্ৰত্যাৰ্পণ চুক্তিত স্পষ্টকৈ উল্লেখ আছে যে যদি কোনো অনুৰোধ ‘ৰাজনৈতিকভাৱে প্ৰেৰিত’ বুলি ধাৰণা হয় তেন্তে সেই অনুৰোধ নাকচ কৰিব পাৰি। শ্বেখ হাছিনাই দেশ এৰি যোৱাৰ পিছৰে পৰা দাবী কৰি আহিছে যে তেওঁৰ বিৰুদ্ধে লোৱা পদক্ষেপ ‘ৰাজনৈতিকভাৱে প্ৰেৰিত’।
জানিব পৰা মতে, ২০২৪ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত বাংলাদেশে শ্বেখ হাছিনাৰ প্ৰত্যাৰ্পণৰ অনুৰোধ আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰেৰণ কৰিছিল। ভাৰতীয় বৈদেশিক সচিবৰ ঢাকা ভ্ৰমণৰ দুসপ্তাহৰ ভিতৰতে ইউনুছ প্ৰশাসনে প্ৰেৰণ কৰিছিল।
শ্বেখ হাছিনাক ওভতাই বিচাৰিছে ঢাকাই। আৰু দিল্লীয়ে কৈছে বাংলাদেশৰ জনসাধাৰণৰ স্বাৰ্থ তেওঁলোকৰ বাবে সৰ্বোচ্চ, আৰু তেওঁলোকে পৰিস্থিতি বিবেচনা কৰি পৰৱৰ্তী পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিব।
দুয়োখন দেশৰ মাজত কূটনৈতিক উত্তেজনাৰ মাজতে এতিয়া সকলোৰে দৃষ্টি– ‘ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্য’ আছে বুলি ধৰি লৈ ভাৰতে এই অনুৰোধ নাকচ কৰিব নে নতুন কূটনৈতিক সমাধানৰ উন্মেষ ঘটিব? চাউথ ব্লকৰ সূত্ৰই দাবী কৰিছে যে ভাৰতে এতিয়া আৰু একো নকয় । বৰঞ্চ ই কেৱল ঢাকাৰ পৰিস্থিতিৰ ওপৰত চকু ৰাখিব।
