বাংলাদেশে শ্বেখ হাছিনাক ঘূৰাই দিয়াৰ দাবী জনাইছে। মহম্মদ ইউনুছ চৰকাৰৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰালয়ে বাংলাদেশৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অপৰাধ ন্যায়াধিকৰণৰ শাস্তিৰ উদ্ধৃতি দি ১৭ নৱেম্বৰত এখন পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰি প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ অনুৰোধ জনাইছে। এই তথ্য বাংলাদেশ চৰকাৰৰ পৰা পোৱা গৈছে। ভাৰত চৰকাৰে এই পত্ৰখন এতিয়ালৈকে আনুষ্ঠানিকভাৱে স্বীকাৰ কৰা নাই।
ইয়াৰ পূৰ্বে যোৱা বছৰৰ ২০ আৰু ২৭ ডিচেম্বৰত বাংলাদেশ চৰকাৰে কূটনৈতিক যোগাযোগৰ জৰিয়তে নতুন দিল্লীলৈ ‘নোট ভাৰ্বেল’ প্ৰেৰণ কৰিছিল, য’ত শ্বেখ হাছিনাক ঘুৰাই পঠিওৱাৰ দাবী জনাইছিল। নতুন দিল্লীয়ে এতিয়ালৈকে সেই চিঠিৰ কোনো উত্তৰ দিয়া নাই।
১৭ নৱেম্বৰত হাছিনাক শাস্তি প্ৰদানৰ পিছত বাংলাদেশৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰালয়ে এক বিবৃতিত কয় যে ‘মানৱতাৰ বিৰুদ্ধে অপৰাধত দোষী সাব্যস্ত হোৱা লোকক আশ্ৰয় দিয়াটো আন যিকোনো দেশৰ বাবে অত্যন্ত অবন্ধুত্বপূৰ্ণ আচৰণ আৰু ন্যায় বিচাৰৰ প্ৰতি অৱজ্ঞা হ’ব। দোষী সাব্যস্ত হোৱা ব্যক্তি দুজনক শীঘ্ৰে বাংলাদেশ কৰ্তৃপক্ষক গতাই দিবলৈ ভাৰতক আহ্বান জনাইছে বাংলাদেশ চৰকাৰে। দুয়োখন দেশৰ মাজত প্ৰত্যাৰ্পণ চুক্তি অনুসৰি হাছিনাক প্ৰত্যাৰ্পণ কৰাৰ বাধ্যবাধকতা ভাৰতৰ।’
১৭ নৱেম্বৰত ন্যায়াধিকৰণে শ্বেখ হাছিনা আৰু বাংলাদেশৰ প্ৰাক্তন গৃহমন্ত্ৰী আছাদুজ্জামান খান কামালক মানৱতা বিৰোধী অপৰাধৰ বাবে দোষী সাব্যস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে।
সেইদিনা ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ মুখপাত্ৰ ৰণধীৰ জয়ছোৱালে শাস্তিৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই বিচাৰ সন্দৰ্ভত কোনো মন্তব্য নকৰিলে। তেওঁ এটা বিবৃতি পাঠ কৰে। ইয়াত কোৱা হয় যে ঘনিষ্ঠ প্ৰতিবেশী হিচাপে ভাৰত শান্তি, গণতন্ত্ৰ, অন্তৰ্ভুক্তি, স্থিতিশীলতা আৰু বাংলাদেশৰ জনসাধাৰণৰ স্বাৰ্থৰ প্ৰতি দায়বদ্ধ।
যদিও ভাৰত চৰকাৰে হাছিনাৰ প্ৰত্যাৰ্পণৰ সন্দৰ্ভত আনুষ্ঠানিকভাৱে একো কোৱা নাই, তথাপিও বৈদেশিক আৰু গৃহ মন্ত্ৰালয়ৰ সূত্ৰই প্ৰকাশ কৰিছে যে নতুন দিল্লীয়ে প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীক ঘূৰাই পঠিওৱাৰ কোনো উদ্দেশ্য নাই।
এই সপ্তাহত বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা উপদেষ্টা খলিলুৰ ৰহমানে নিৰাপত্তা সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ দিল্লীত উপস্থিত হয়। ইয়াৰ এদিন পূৰ্বে তেওঁ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা উপদেষ্টা অজিত ডোভালক ব্যক্তিগতভাৱে সাক্ষাৎ কৰিছিল। ভাৰতৰ স্থিতিৰ আভাসও তেওঁক দিয়া হৈছে।
একাধিক সূত্ৰই দাবী কৰিছে যে হাছিনাক ইউনুছ চৰকাৰৰ হাতত গতাই দিয়াৰ সম্ভাৱনা নাই। অৱশ্যে বাংলাদেশৰ তৃতীয়খন চিঠিৰ প্ৰতি ভাৰতে সঁহাৰি জনাব নে নাই, তেনে কৰিলে চৰকাৰৰ স্থিতি কি হ’ব, সেই সম্পৰ্কে কৌতুহলৰ সৃষ্টি হৈছে।
১৭ নৱেম্বৰত ন্যায়াধিকৰণে ঘোষণা কৰা ৰায়দানত কোৱা হৈছে যে এমাহৰ ভিতৰত ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰিব লাগিব। অৰ্থাৎ শ্বেখ হাছিনা আৰু কামালৰ মৃত্যুদণ্ড এমাহৰ ভিতৰত কাৰ্যকৰী কৰাৰ বাবে বাংলাদেশ চৰকাৰ দায়বদ্ধ। অৱশ্যে অভিযুক্তসকলক এমাহৰ ভিতৰত উচ্চতৰ ন্যায়ালয়লৈ যোৱাৰ সুযোগো দিয়া হৈছে। এই ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বাংলাদেশৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ আপীল বিভাগত আপীল দাখিল কৰিব লাগিব।
শাস্তি হ্ৰাস কৰাৰ বাবে শ্বেখ হাছিনাই আবেদন দাখিল কৰিবনে? আৱামি লীগৰ এগৰাকী জ্যেষ্ঠ নেতাই কয় যে আবেদনৰ কোনো সম্ভাৱনা নাই। নেতাগৰাকীয়ে কয় যে আমি ন্যায়াধিকৰণক অবৈধ আৰু শ্বেখ হাছিনাৰ বিচাৰক অবৈধ বুলি অভিহিত কৰিছো।
নেতাগৰাকীৰ মতে, নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ ভিতৰত আপীল দাখিল নকৰিলেও ভৱিষ্যতৰ আইনী যুদ্ধত কোনো সমস্যা নাই। ২০০৮ চনৰ পৰা লণ্ডনত থকা বিএনপি নেতা তাৰিক জিয়াক বাংলাদেশৰ বিভিন্ন আদালতে কেইবাটাও শাস্তি ঘোষণা কৰে বুলিও তেওঁ কয়। তাৰ ভিতৰত আছিল যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড। বাংলাদেশৰ উচ্চ ন্যায়ালয় আৰু উচ্চতম ন্যায়ালয়ে এইবাৰ বিএনপি নেতাগৰাকীৰ বিৰুদ্ধে থকা সকলো গোচৰ খাৰিজ কৰে। তেওঁ এতিয়া শাস্তিৰ পৰা মুক্ত।
আৱামি লীগৰ নেতাগৰাকীৰ মতে, তাৰিক জিয়াই আদালতত হাজিৰ হোৱা নাছিল আৰু এটা গোচৰতো আত্মসমৰ্পণ কৰা নাই। তথাপিও তেওঁৰ অনুপস্থিতিত তেওঁক নিৰ্দোষী ঘোষণা কৰা হৈছিল।
