কেঁচুৱাৰ প্লেটত কি কি খাদ্য থাকিব লাগে? দেশৰ ৮৮ শতাংশ অভিভাৱকে সেই কথা নাজানে। দেশৰ মাত্ৰ ১২ শতাংশ শিশুৱেহে উপযুক্ত পুষ্টিকৰ খাদ্য লাভ কৰে। সেয়াই হৈছে বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ মতামত। বিশ্ব পুষ্টি দিৱস আহি আছে! ইয়াৰ পূৰ্বে ইণ্ডিয়ান একাডেমী অৱ পেডিয়াট্ৰিক্সে বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ এই অধ্যয়নক নজৰত ৰাখি শিশুৰ পুষ্টি সম্পৰ্কীয় এক বৈজ্ঞানিক টোকা প্ৰকাশ কৰিছিল। ছয়জন শিশু চিকিৎসকৰ যৌথ আলোচনাৰ জৰিয়তে এই বৈজ্ঞানিক গৱেষণা পত্ৰখন প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। বংগৰ ছয়জন চিকিৎসকৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম। কলিকতা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ শিশু চিকিৎসা বিভাগৰ মুৰব্বী ডাঃ কল্পনা দত্তৰ লগতে এই দলত আছে সোমসেকাৰ আৰ, ডাঃ কে কেশৱুলু, ডাঃ মধু সিনহা, ডাঃ দীপেন্দ্ৰ গাৰ্গ, ডাঃ পৰাগ গায়কোৱাদ।
চিকিৎসকে কয় যে কেঁচুৱাৰ বাবে প্ৰথম ১০০০ দিন অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। এই ১০০০ দিনৰ ভিতৰত মাতৃৰ গৰ্ভত কটোৱা দিনবোৰো অন্তৰ্ভুক্ত। বৈজ্ঞানিক গৱেষণা পত্ৰখনৰ আন এজন সদস্য হৈছে ড° কল্পনা দত্তৰ ভাষাত “মাতৃৰ গৰ্ভত থকা সময় ২৭০ দিন” তাৰ পিছত দিনৰ পোহৰ দেখাৰ দুবছৰৰ পাছত। এই সময়। এই সময়ত শিশুৱে যি খায় সেয়াই ভৱিষ্যতৰ ভেটি সৃষ্টি কৰে। এই প্ৰথম হাজাৰ দিনেই শিশুৰ শৰীৰৰ ভৱিষ্যত গঢ় দিয়ে।”
সুষম পুষ্টি বজাই ৰাখিবলৈ শিশুৰ প্লেটত কি কি খাদ্য থাকিব লাগে? ছমাহলৈকে কেঁচুৱাই কেৱল মাতৃদুগ্ধহে খায়। তাৰ পিছত লাহে লাহে নতুন খাদ্যৰ লগত তেওঁলোকৰ পৰিচয় হ’বলৈ আৰম্ভ কৰে। দুবছৰ বয়সলৈকে মাতৃদুগ্ধৰ সমান্তৰালকৈ নতুন খাদ্যৰ প্ৰচলন কৰা হয়। চিকিৎসকে ইয়াক ‘পৰিপূৰক খাদ্য’ বুলি কয়। ইণ্ডিয়ান একাডেমী অৱ পেডিয়াট্ৰিক্সৰ গৱেষকসকলে এই সময়ছোৱাৰ প্ৰতি বিশেষ গুৰুত্ব দিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে।
এক নতুন বৈজ্ঞানিক গৱেষণা পত্ৰত বিশেষজ্ঞসকলে শিশুৰ প্লেট এখন চাৰিটা ভাগত ভাগ কৰিছে। এটা ফলমূল, আনটো বতৰৰ শাক-পাচলি, তৃতীয়টো প্ৰটিন আৰু চতুৰ্থটো গোটা শস্য। নতুন বিজ্ঞান গৱেষণা পত্ৰৰ আহ্বায়ক ড০ কল্পনা দত্তই কয় যে শিশুৰ মগজুৰ বিকাশৰ বাবে উপযুক্ত পৰিমাণৰ চৰ্বিযুক্ত খাদ্য আৰু ভিটামিনৰ প্ৰয়োজন। তেনে নকৰিলে ভৱিষ্যতে শিশুটিৰ অত্যধিক খং বা মগজুৰ বিকাশ মন্থৰ হ’ব পাৰে। স্কুলীয়া পঢ়াৰ আঁৰতো আছে উপযুক্ত পুষ্টি। যদি কোনো শিশুৱে খাদ্যৰ পৰা সঠিক পৰিমাণৰ শক্তি, ভিটামিন, আইৰণ নাপায় তেন্তে তেওঁলোকৰ স্কুলৰ মাৰ্কশ্বীটত সেইটো প্ৰতিফলিত হ’ব পাৰে। গৱেষণাৰ পৰা দেখা গৈছে যে খাদ্যত আইৰণৰ যিদৰে প্ৰয়োজন হয়, তেনেদৰে ইয়াক ধৰি ৰাখিবলৈ ভিটামিন চিৰো প্ৰয়োজন। নেমু আৰু টমেটোৰ দৰে ভিটামিন চি সমৃদ্ধ ফলবোৰে আইৰণ শোষণ কৰাত সহায় কৰিব পাৰে।
কিন্তু কেৱল পুষ্টিকৰ মূল্যই নহয়, শিশুক খুৱাই দিয়াৰ পদ্ধতিতো বহু সমস্যাৰ সৃষ্টি হয়। গৱেষণা পত্ৰখনত চিকিৎসকে কয় যে ‘বলপূৰ্বক খুৱাই দিয়া’ বন্ধ কৰিব লাগে। জাংক ফুড আৰু প্ৰচেছড ফুড খোৱা বন্ধ কৰিব লাগে। চিকিৎসকে ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে স্বাস্থ্যসন্মত জলপানলৈ যোৱাৰ পৰামৰ্শ দিছে। বজাৰৰ পৰা পেকেটত ভৰোৱা খাদ্য ক্ৰয় কৰাৰ সময়ত টোপোলাটোৰ প্ৰতি গুৰুত্ব দিবলৈ অনুৰোধ জনাইছে চিকিৎসকে। যদি পেকেজত লিখা থাকে, ‘লো কেলৰি’, ‘নো এডেড চেনি’, আৰু ‘নো ট্ৰেন্স ফেট’, তেন্তে সেই খাদ্যই পিতৃ-মাতৃৰ বাবে তেওঁলোকৰ সন্তানৰ বাবে প্ৰথম পছন্দ হ’ব লাগে।
