প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ অধ্যক্ষতাত অৰ্থনৈতিক পৰিক্ৰমা সম্পৰ্কীয় কেবিনেট সমিতিয়ে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত জলবিদ্যুৎ উৎপাদন ক্ষমতা সম্প্ৰসাৰণৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ হিচাপে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ দুটা মেগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ বাবে ৪০,০০০ কোটি টকাতকৈ অধিক ধনৰ অনুমোদন জনাইছে। এই প্ৰকল্প দুটা হৈছে ১,৭২০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন ‘কমলা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প’ আৰু ১,২০০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন ‘কলাই-২ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প’। শক্তি উৎপাদন বৃদ্ধি, গ্ৰিডৰ সুস্থিৰতা ৰক্ষা আৰু বিদ্যুতৰ সৰ্বোচ্চ চাহিদা পৰিচালনা কৰাৰ লক্ষ্যৰে এই বৃহৎ প্ৰকল্প দুটাৰ প্ৰস্তাৱত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে সেউজ সংকেত প্ৰদান কৰিছে।
প্ৰায় ২৬,০৬৯ কোটি টকা ব্যয়সাপেক্ষে নিৰ্মাণ হ’বলগীয়া কমলা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পটো কামলে, ক্ৰা দাদি আৰু কুৰুং কুমে জিলাত আগন্তুক ছিয়ানব্বৈ মাহৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ কৰাৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। এক হাজাৰ সাতশ বিশ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন এই প্ৰকল্পটোৱে প্ৰতি বছৰে প্ৰায় ৬,৮৭০ নিযুত ইউনিট (MU) বিদ্যুৎ উৎপাদন কৰিব। বিদ্যুৎ উৎপাদনৰ সমান্তৰালকৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত বান নিয়ন্ত্ৰণ আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় গ্ৰিডৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষাৰ বাবেও এই প্ৰকল্পটোৱে সহায় কৰিব। আনহাতে, আঞ্জাও জিলাৰ লোহিত নদীৰ বুকুত ১৪,১০৫ কোটি টকা ব্যয়ৰে কলাই-২ প্ৰকল্পটো নিৰ্মাণ কৰা হ’ব, যিটো আঠসত্তৰ মাহৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। লোহিত অৱবাহিকাত নিৰ্মাণ হ’বলগীয়া এইটোৱেই প্ৰথম বৃহৎ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প, যিয়ে বাৰ্ষিক প্ৰায় ৪,৮৫২ নিযুত ইউনিট বিদ্যুৎ উৎপাদন কৰিবলৈ সক্ষম হ’ব।
কমলা প্ৰকল্পটো কেন্দ্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠান এন এইচ পি চি লিমিটেড আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশ চৰকাৰৰ যৌথ উদ্যোগত ৰূপায়ণ কৰা হ‘ব। ইয়াৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে বান নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে ৪,৭৪৩ কোটি টকা আৰু আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণৰ বাবে ১,৩৪০ কোটি টকাৰ সাহায্য আগবঢ়াব। লগতে ৰাজ্য চৰকাৰে ১২ শতাংশ বিনামূলীয়া বিদ্যুতৰ উপৰিও স্থানীয় এলেকা উন্নয়ন পুঁজিৰ বাবে অতিৰিক্ত ১ শতাংশা লাভ কৰিব। একেদৰে, কলাই-২ প্ৰকল্পটো টি এইচ ডি চি ইণ্ডিয়া লিমিটেড আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ যৌথ উদ্যোগত কাৰ্যকৰী কৰা হ’ব য’ত কেন্দ্ৰই আন্তঃগাঁথনিৰ বাবে প্ৰায় ৬০০ কোটি টকা আগবঢ়াব। এই প্ৰকল্পসমূহৰ জৰিয়তে দুৰ্গম অঞ্চলসমূহত আন্তঃগাঁথনিৰ দ্ৰুত বিকাশ ঘটিব বুলি আশা কৰা হৈছে। কমলা প্ৰকল্পৰ অধীনত প্ৰায় ১৯৬ কিলোমিটাৰ আৰু কলাই-২ প্ৰকল্পৰ অধীনত ২৯ কিলোমিটাৰ পথ আৰু দলং নিৰ্মাণ কৰা হ’ব। চৰকাৰী সূত্ৰই প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, এই প্ৰকল্পসমূহে স্বাস্থ্য সেৱা, শিক্ষা আৰু স্থানীয় বজাৰৰ দৰে সামাজিক আন্তঃগাঁথনিৰ উন্নয়নৰ লগতে নিয়োগৰ সুবিধা আৰু কৰ্প’ৰেট সামাজিক দায়বদ্ধতাৰ অধীনত স্থানীয় ৰাইজক বাৰুকৈয়ে উপকৃত কৰিব।
ৰাজ্যখনত ইতিমধ্যে ২,০০০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন সোৱণশিৰি নামনি প্ৰকল্প, ২,৮৮০ মেগাৱাটৰ দিবাং বহুমুখী প্ৰকল্প আৰু প্ৰস্তাৱিত ৩,০৯৭ মেগাৱাটৰ ইটালিন প্ৰকল্পৰ দৰে বৃহৎ প্ৰকল্পৰ কাম-কাজ চলি আছে। ইয়াৰ ভিতৰত সোৱণশিৰি নামনি প্ৰকল্পৰ নিৰ্মাণকাৰ্য প্ৰায় চূড়ান্ত পৰ্যায়ত উপনীত হৈছে আৰু চলিত বৰ্ষৰ ডিচেম্বৰ মাহৰ ভিতৰত ইয়াৰ বাকী থকা সম্পূৰ্ণ কাম শেষ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে বুলি কৰ্তৃপক্ষই জানিবলৈ দিছে।
