কাশ্মীৰৰ সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহৰ প্ৰথমটো বছৰতে সন্ত্ৰাসবাদীৰ হাতত নিৰ্মম হত্যাৰ বলি হোৱা বিশিষ্ট কাশ্মীৰী পণ্ডিত, কবি তথা সাহিত্যিক সৰ্বানন্দ কৌল প্ৰেমী আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ বীৰেন্দ্ৰৰ হত্যাকাণ্ডৰ পুনৰ তদন্ত আৰম্ভ হৈছে। এই ঘটনাৰ ৩৬ বছৰৰ পাছত ১২ আগষ্ট, বুধবাৰে ৰাজ্যিক তদন্ত সংস্থাই দোষীক বিচাৰি উলিয়াবলৈ ৯’টাকৈ স্থানত ব্যাপক তালাচী চলায়।
বিষয়াসকলে জনোৱা অনুসৰি, ১৯৯০ চনৰ এই দ্বৈত হত্যাকাণ্ডৰ গোচৰৰ সন্দৰ্ভত কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলটোৰ ৰাজৌৰী জিলাৰ ছখন, জম্মুৰ দুখন আৰু কাশ্মীৰৰ এখন স্থানত এই তালাচী চলোৱা হয়। প্ৰথমে অনন্তনাগ জিলাৰ ডুৰু আৰক্ষী থানাত এইমৰ্মে এখন এজাহাৰ ৰুজু কৰা হৈছিল যদিও পৰৱৰ্তী সময়ত এছ আই এ-য়ে এই গোচৰৰ দায়িত্ব নিজৰ হাতলৈ নিয়ে।
১৯৯০ চনৰ সেই ভয়ংকৰ দিনটো
১৯৯০ চনৰ এপ্ৰিল মাহত দক্ষিণ কাশ্মীৰৰ চোফ শালিৰ নিজ বাসগৃহৰ পৰা বিশিষ্ট কবি, সাহিত্যিক, শিক্ষাবিদ তথা সমাজকৰ্মী প্ৰেমী আৰু তেওঁৰ ২৭ বছৰীয়া পুত্ৰ বীৰেন্দ্ৰক সন্ত্ৰাসবাদীয়ে অপহৰণ কৰিছিল। সমসাময়িক আৰু পৰৱৰ্তী সময়ৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি, তেওঁলোক দুয়োকে হত্যা কৰাৰ পূৰ্বে অবৰ্ণনীয় নিৰ্যাতন চলোৱা হৈছিল। পিছলৈ তেওঁলোকৰ মৃতদেহ উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল।
কাশ্মীৰত উগ্ৰবাদৰ উত্থান আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত উপত্যকাটোৰ পৰা বৃহৎসংখ্যক কাশ্মীৰী পণ্ডিত পৰিয়ালৰ পলায়নৰ সময়ত সংঘটিত হোৱা এই হত্যাকাণ্ড আছিল অন্যতম মৰ্মান্তিক আৰু চৰ্চিত ঘটনা। পিছে ইমান বছৰৰ পাছতো পৰিয়ালটোৱে ন্যায় পোৱা নাছিল।
ন্যায়ৰ বাবে দীৰ্ঘদিনীয়া যুঁজ
ন্যায় বিচাৰি পৰিয়ালটোৱে চলোৱা দীৰ্ঘদিনীয়া যুঁজ অৱশেষত গৈ তদানীন্তন জম্মু-কাশ্মীৰ ৰাজ্যিক মানৱ অধিকাৰ আয়োগৰ কাষ পায়গৈ। পৰৱৰ্তী সময়ত প্ৰেমীৰ আন এজন পুত্ৰ ৰাজেন্দ্ৰৰ অভিযোগৰ ভিত্তিত ২০২২ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় মানৱ অধিকাৰ আয়োগে এই হত্যাকাণ্ডৰ নতুনকৈ তদন্ত কৰিবলৈ এটা বিশেষ তদন্তকাৰী দল গঠনৰ বাবে জম্মু-কাশ্মীৰ প্ৰশাসনক নিৰ্দেশ দিয়ে। লগতে এজাহাৰত অপহৰণ আৰু লুটপাতৰ দৰে অপৰাধৰ সবিশেষ সন্নিৱিষ্ট কৰিবলৈও কোৱা হয়। শেহতীয়াকৈ ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহতো আয়োগে মুখ্য সচিবক এই বিষয়ত পুনৰীক্ষণ কৰি উপযুক্ত ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ নিৰ্দেশ দিছিল।
প্ৰেমীৰ অৱদান আৰু চৰকাৰী স্বীকৃতি
কাশ্মীৰৰ সাহিত্য, শিক্ষা আৰু সমাজ সংস্কাৰলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে সৰ্বানন্দ কৌল প্ৰেমী কাশ্মীৰী সমাজত এক অতি সন্মানীয় নাম আছিল। তেওঁৰ অৱদানক স্বীকৃতি জনাই ২০২১ চনত জম্মু-কাশ্মীৰ চৰকাৰে মৰণোত্তৰভাৱে তেওঁক ‘জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা’ৰে সন্মানিত কৰাৰ লগতে অনন্তনাগ জিলাৰ এখন শিক্ষানুষ্ঠান তেওঁৰ নামেৰে নামকৰণ কৰে।
তদন্তৰ প্ৰত্যাহ্বান
দীৰ্ঘদিন ধৰি অমীমাংসিত হৈ থকা সন্ত্ৰাসবাদৰ সময়ৰ গোচৰসমূহ পুনৰ মুকলি কৰাৰ এক বহল প্ৰচেষ্টাৰ অংশ হিচাপেই এই তালাচী চলোৱা হৈছে। ইয়াৰ পূৰ্বে যোৱা জুন মাহত এছ আই এ-য়ে ১৯৯০ চনতে কাশ্মীৰী পণ্ডিত নাৰ্ছ সৰলা ভাটক হত্যা কৰা গোচৰতো জেলত বন্দী জে কে এল এফৰ নেতা য়াছিন মালিক আৰু আন কেইজনমানক অভিযুক্ত কৰি এখন ৭৩৭ পৃষ্ঠাৰ অভিযোগনামা দাখিল কৰিছিল।
অৱশ্যে, ৩৬ বছৰৰ পাছত পুনৰুজ্জীৱিত হোৱা এই তদন্ত প্ৰক্ৰিয়াত এছ আই এ যথেষ্ট প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হৈছে। ইমান বছৰৰ পাছত সাক্ষী বিচাৰি পোৱা কঠিন হোৱাৰ লগতে বহু নথিপত্ৰ অসম্পূৰ্ণ হৈ পৰিছে, আনকি বহুতো সন্দেহযুক্ত অপৰাধীৰ ইতিমধ্যে মৃত্যু হৈ যোৱাৰো সম্ভাৱনা আছে। বৰ্তমানলৈকে এছ আই এ-য়ে তালাচী চলোৱা স্থানসমূহৰ গৰাকীৰ পৰিচয় ৰাজহুৱা কৰা নাই বা এই অভিযানত কাকো গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হোৱা নাই বুলি জানিব পৰা গৈছে।
