অৰুণাচল প্ৰদেশত বৃহৎ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ বিৰোধিতা কৰি অহা পৰিৱেশ কৰ্মী আৰু অধিবক্তা ভানু টাটকৰ বিৰুদ্ধে বিদেশৰ পৰা অবৈধভাৱে ধন গ্ৰহণ কৰাৰ অভিযোগত গোচৰ ৰুজু কৰিছে কেন্দ্ৰীয় তদন্তকাৰী সংস্থা, চমুকৈ চিবিআই-য়ে। বিদেশী অনুদান নিয়ন্ত্ৰণ আইন (Foreign Contribution Regulation Act (FCRA) উলংঘা কৰি বিদেশী সংস্থা আৰু ব্যক্তিৰ পৰা ধন লোৱাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে চিবিআই-য়ে।
উল্লেখ্য যে ভানু টাটক চিয়াং ইনজিজেনাছ ফাৰ্মাছৰ ফ’ৰাম (Siang Indigenous Farmers’ Forum)ৰ আইন উপদেষ্টা। একে সময়তে তেওঁ নাগৰিক সমাজৰ সংগঠন দিবাং ৰেজিষ্টেন্স (Dibang Resistance)ৰো সমন্বয়ক। অৰুণাচল প্ৰদেশৰ চিয়াং নদীত প্ৰস্তাৱিত ১২,৫০০ মেগাৱাট ক্ষমতাৰ চিয়াং মাল্টিপাৰ্পছ প্ৰজেক্ট (Siang Multipurpose Project)ৰ বিৰুদ্ধে তেওঁ আৰু সংশ্লিষ্ট সংগঠনসমূহে দীৰ্ঘদিন ধৰি প্ৰতিবাদ কৰি আহিছে। দিবাং ৰেজিষ্টেন্স -এ দিবাং নদীত প্ৰস্তাৱিত ২,৮৮০ মেগাৱাট ক্ষমতাৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ বিৰুদ্ধেও প্ৰতিবাদ চলাই আহিছে।
চিবিআইৰ এহাজাৰ অনুসৰি, ভানু টাটকে মুঠ ১৭.৬ লাখ টকাৰো অধিক বিদেশী ধন লাভ কৰিছিল বুলি অভিযোগ কৰা হৈছে। চিবিআইৰ দাবী, বাধ্যতামূলক পঞ্জীয়ন বা অনুমতি নোলোৱাকৈ বিভিন্ন বিদেশী সংস্থা আৰু ব্যক্তিৰ পৰা তেওঁৰ ব্যক্তিগত সঞ্চয়ী বেংক একাউণ্টলৈ পোনপটীয়াকৈ ধন আহিছিল।
চিবিআই-এ অভিযোগ কৰিছে যে ভানু টাটকে ফিলিপাইনছস্থিত Asia Indigenous Peoples Network on Extractive Industries and Energy আৰু Indigenous Peoples Rights International, আয়াৰলেণ্ডস্থিত Front Line আৰু যুক্তৰাজ্যস্থিত Human Rights Resource Centreৰ দৰে বিদেশী সংস্থাৰ পৰা ধন লাভ কৰিছিল।
কেন্দ্ৰীয় তদন্তকাৰী সংস্থাটোৰ আন এক অভিযোগ অনুসৰি, ভানু টাটকে কেতিয়াও আয়কৰৰ ৰিটাৰ্ণ দাখিল কৰা নাই। বিদেশৰ পৰা লাভ কৰা বুলি অভিযোগ উঠা এই ধনৰ কোনো তথ্য চৰকাৰী নথিতো প্ৰতিফলিত হোৱা নাই বুলি চিবিআই-এ দাবী কৰিছে।
লগতে, এজাহাৰত চিবিআ-এ অভিযোগ কৰিছে যে এই ধন অৰুণাচল প্ৰদেশত বৃহৎ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ আয়োজন আৰু অব্যাহত ৰখাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এনে কাৰ্যই দেশৰ অৰ্থনৈতিক আৰু কৌশলগত স্বাৰ্থত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাইছে বুলিও তদন্তকাৰী সংস্থাটোৱে অভিযোগ কৰিছে।
অৱশ্যে এই অভিযোগ সম্পৰ্কে এতিয়ালৈকে কোনো প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰা নাই ভানু টাটাকে।
ইফালে চিয়াং ইনজিজেনাছ ফাৰ্মাছৰ ফ’ৰাম -এ দাবী কৰি আহিছে যে ১২,৫০০ মেগাৱাট ক্ষমতাৰ চিয়াং মাল্টিপাৰ্প্ৰজ প্ৰজেক্টে স্থানীয় জনজাতীয় সমাজ, বিশেষকৈ আদি জনগোষ্ঠীৰ বাবে অস্তিত্বৰ সংকট সৃষ্টি কৰিব পাৰে। সংগঠনটোৱে প্ৰকল্পটোৰ সামাজিক আৰু পৰিৱেশগত প্ৰভাৱক লৈ বহুদিন ধৰি আপত্তি জনাই আহিছে।
ভানু টাটকৰ বিৰুদ্ধে এই গোচৰ পঞ্জীয়নৰ পূৰ্বেও তেওঁ চৰকাৰী ব্যৱস্থাৰ মুখামুখি হৈছিল। ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত আয়াৰলেণ্ডলৈ যাবলৈ ওলোৱাৰ সময়ত দিল্লী বিমানবন্দৰত অভিবাসন কৰ্তৃপক্ষই তেওঁক বিমানত উঠিবলৈ বাধা দিছিল। অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰক্ষীয়ে জাৰি কৰা লুকআউট চাৰ্কোলাৰৰ ভিত্তিত এই বাধা দিয়া হৈছিল।
সেই সময়ত ভানু টাটক ডাবলিন চিটি ইউনিভাৰ্চিটিত এক ত্ৰৈমাসিক শৈক্ষিক কাৰ্যসূচীত অংশ ল’বলৈ আয়াৰলেণ্ডলৈ যাবলৈ সাজু হৈছিল। তেওঁ সেই সময়ত এই বাধাক প্ৰশাসনিক ক্ষমতাৰ “ইচ্ছাধীন অপব্যৱহাৰ” বুলি অভিহিত কৰি দাবী কৰি কৈছিল যে কৰ্প’ৰেট স্বাৰ্থৰ বাবে এনে ব্যৱস্থা দেশত ক্ৰমাৎ স্বাভাৱিক কৰি তোলা হৈছে।
তেওঁ সামাজিক মাধ্যমত কৈছিল যে এনে কাৰ্যই ভাৰতীয় সংবিধানে নাগৰিকক দিয়া মৌলিক অধিকাৰক দুৰ্বল কৰি তুলিব পাৰে। এতিয়া বিদেশী ধন গ্ৰহণৰ অভিযোগত চিবিআইৰ গোচৰ ৰুজু হোৱাৰ পিছত অৰুণাচলত বৃহৎ বান্ধ প্ৰকল্পৰ বিৰুদ্ধে চলি অহা আন্দোলন আৰু চৰকাৰী তদন্তক লৈ নতুনকৈ বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছে।
