কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ২০২৬-২৭ বিত্তীয় বৰ্ষৰ বাজেটত প্ৰতিৰক্ষা খণ্ডৰ বাবে ৭.৮৫ লাখ কোটি টকা আবণ্টন দিছে। যোৱা বছৰৰ বাজেটৰ তুলনাত এই পৰিমাণ প্ৰায় ১৫.১৯ শতাংশ অধিক। অৱশ্যে, এই ব্যয় দেশৰ আনুমানিক মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনৰ প্ৰায় ২ শতাংশ হৈয়েই আছে।
পাকিস্তান, চীন আৰু বাংলাদেশৰ পৰা আহিব পৰা ত্ৰিমুখী নিৰাপত্তাৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ মাজতে ‘অপাৰেচন সিন্দুৰ’ৰ পৰৱৰ্তী সময়ত এয়া প্ৰথমটো বাজেট আবণ্টন। প্ৰতিৰক্ষা সচিব ৰাজেশ কুমাৰ সিঙে প্ৰতিৰক্ষা ব্যয় মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনৰ অতি কমেও ২.৫ শতাংশলৈ বৃদ্ধি কৰাৰ লক্ষ্য ৰাখিছিল যদিও বৰ্তমানৰ আবণ্টনে সেই লক্ষ্য স্পৰ্শ কৰা নাই। তথাপিও, চৰকাৰৰ সামগ্ৰিক ব্যয়ৰ প্ৰায় ১৪.৬৭ শতাংশ দখলেৰে সকলো মন্ত্ৰালয়ৰ ভিতৰত প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰালয়েই সৰ্বাধিক পুঁজি লাভ কৰিছে।
পুঁজি আবণ্টনৰ মূল ভাগসমূহ:
মুঠ ৭.৮৫ লাখ কোটি টকাৰ প্ৰতিৰক্ষা বাজেটখনক তলত দিয়া ধৰণে ভাগ কৰা হৈছে:
| শিতান | পৰিমাণ (লাখ কোটি টকা) | শতাংশ |
| প্ৰতিৰক্ষা সেৱা (ৰাজহ/Revenue) | ৩.৬৫ | ৪৭% |
| মূলধন ব্যয় (Capital Outlay) | ২.১৯ | ২৮% |
| প্ৰতিৰক্ষা পেঞ্চন (Pension) | ১.৭১ | ২২% |
| প্ৰতিৰক্ষা (অসামৰিক/Civil) | ০.২৮ (২৮,৫৫৫ কোটি) | ৪% |
এইবাৰৰ বাজেটত মূলধন ব্যয়ৰ বাবে ধাৰ্য কৰা হৈছে ২.১৯ লাখ কোটি টকা, যিটো ২০২৫-২৬ বৰ্ষৰ বাজেটৰ তুলনাত প্ৰায় ২১.৮৪ শতাংশ অধিক।
- যুদ্ধ বিমান আৰু ইঞ্জিন: বিমান আৰু এৰো-ইঞ্জিনৰ বাবে ৬৩,৭৩৩ কোটি টকা ধাৰ্য কৰা হৈছে.
- সা-সঁজুলি ক্ৰয়: ইয়াৰ ভিতৰত ১১৪ খন ৰাফেল যুঁজাৰু বিমান ক্ৰয়ৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ চুক্তিৰ বাবেও পুঁজি অন্তৰ্ভুক্ত আছে।
- নৌবাহিনী: নৌবহৰৰ বাবে ২৫,০২৩ কোটি টকা আবণ্টন দিয়া হৈছে।
- গৱেষণা আৰু আন্তঃগাঁথনি: প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু উন্নয়ন (R&D) তথা আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণৰ বাবেও মূলধনী শিতানত পুঁজি অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।
ৰাজহ ব্যয় আৰু দৰমহা:
প্ৰতিৰক্ষা বাহিনীৰ পৰিচালনা আৰু সাজু অৱস্থাত ৰাখিবলৈ ৰাজহ ব্যয়ৰ শিতানত ৩.৬৫ লাখ কোটি টকা ৰখা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত সেনাৰ দৰমহা আৰু ভাট্টাৰ বাবে তলত দিয়া ধৰণে পুঁজি ধাৰ্য কৰা হৈছে:
- ভাৰতীয় সেনা: ১.১৮ লাখ কোটি টকা।
- ভাৰতীয় বায়ুসেনা: ২০,৫৩৬ কোটি টকা।
- ভাৰতীয় নৌসেনা: ৯,৬৬২.৫ কোটি টকা।
অসামৰিক শিতানৰ ২৮,৫৫৫ কোটি টকাই ভাৰতীয় উপকূলৰক্ষী বাহিনী, প্ৰতিৰক্ষা একাউণ্ট প্ৰতিষ্ঠান আৰু প্ৰশাসনিক কাম-কাজৰ ব্যয় বহন কৰিব।
