গুৱাহাটী মহানগৰীৰ প্ৰধান পানী কঢ়িওৱা প্ৰাকৃতিক সুঁতি ভৰলু, বাহিনী আৰু লক্ষ্মীজানে বৰ্তমান সময়ত নিজৰ প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্য হেৰুৱাই মূলতঃ কৃত্ৰিম বান ওলাই যোৱা নলা হিচাপেহে কাম কৰি আছে। নেৰানেপেৰা বৰষুণৰ ফলত গুৱাহাটীত অব্যাহত থকা বানপানীৰ সমস্যাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত এই নলাসমূহৰ প্ৰকৃত গভীৰতা আৰু বৰ্ধিত পানী কঢ়িয়াব পৰা ক্ষমতাক লৈ এক গুৰুতৰ প্ৰশ্নৰ উত্থাপন হৈছে। শেহতীয়াকৈ ‘দি আছাম ট্ৰিবিউন’ৰ এক প্ৰশ্নোত্তৰত গুৱাহাটী মহানগৰ উন্নয়ন কৰ্তৃপক্ষই (জিএমডিএ) প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি নলাসমূহৰ প্ৰস্থ আৰু জলপ্ৰবাহৰ ক্ষমতা পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে পুনৰ নিৰ্মাণ বা ৰি-চেক্সনিঙৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে যদিও, বৰ্তমান সময়ত এই নলাসমূহে প্ৰকৃততে কিমান পৰিমাণৰ পানী কঢ়িয়াব পাৰে তাৰ কোনো সঠিক পৰিসংখ্যা কৰ্তৃপক্ষই দিব পৰা নাই।
জিএমডিএৰ তথ্য অনুসৰি, ভৰলু নদীৰ পানী কঢ়িওৱাৰ নিৰ্ধাৰিত ক্ষমতা (ডিজাইন ডিছচাৰ্জ) হৈছে প্ৰতি ছেকেণ্ডত প্ৰায় ৮৩ ঘন মিটাৰ আৰু বাহিনীৰ ক্ষমতা হৈছে প্ৰতি ছেকেণ্ডত প্ৰায় ৪৮ ঘন মিটাৰ। অৱশ্যে, নলাসমূহৰ বৰ্তমানৰ কাৰ্যকৰী ধাৰণ ক্ষমতা প্ৰতিটো অংশতে বেলেগ বেলেগ। কৰ্তৃপক্ষৰ মতে, বৰ্তমানৰ ক্ৰছ-চেক্সন বা প্ৰস্থ আৰু পলস জমা হোৱাৰ মাত্ৰাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এই ধাৰণ ক্ষমতা সলনি হয়। জিএমডিএৰ এজন বিষয়াই জানিবলৈ দিয়া মতে, বৰষুণৰ পানীৰ সৈতে বৃহৎ পৰিমাণৰ পলস, মাটি আৰু আৱৰ্জনা নলাসমূহত জমা হয়। সেয়েহে, ৰি-চেক্সনিঙৰ কাম কৰাৰ পাছতো নিয়মীয়াকৈ চাফাই আৰু পলস আঁতৰোৱা কাৰ্যৰ প্ৰয়োজন হয়। সঠিক সাম্প্ৰতিক ধাৰণ ক্ষমতা নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ উন্নীত ক্ৰছ-চেক্সনেল জৰীপ আৰু হাইড্ৰ’লিক মূল্যায়নৰ প্ৰয়োজন বুলিও বিষয়াজনে স্পষ্ট কৰি দিয়ে।
এই বিষয়টো গুৱাহাটীৰ বাবে অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ভৰলু, বাহিনী আৰু লক্ষ্মীজানে এতিয়া আৰু প্ৰাকৃতিক জলপথ হিচাপে কাম নকৰে, বৰঞ্চ এইসমূহ মহানগৰীৰ বৰষুণৰ পানী ওলাই যোৱা নিষ্কাশন ব্যৱস্থাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হৈ পৰিছে। এই নলাসমূহৰ প্ৰস্থ বা গভীৰতা সামান্য পৰিমাণে হ্ৰাস পালেও বৰষুণৰ পানী মহানগৰীৰ পৰা ওলাই যোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰত্যক্ষভাৱে বাধাগ্ৰস্ত হয়। বিষয়াজনে উল্লেখ কৰা অনুসৰি, ৰি-চেক্সনিঙৰ মূল উদ্দেশ্য কেৱল ঐতিহাসিক প্ৰাকৃতিক অৱস্থা ঘূৰাই আনাই নহয়, বৰঞ্চ গুৱাহাটীৰ বৰ্তমানৰ নিষ্কাশন প্ৰয়োজনীয়তা অনুসৰি পৰ্যাপ্ত পানী কঢ়িওৱাৰ ব্যৱস্থা সুনিশ্চিত কৰাহে। কিন্তু পাহাৰৰ পৰা নামি অহা বৰষুণৰ পানীৰ সৈতে অহৰহ পলস জমা হোৱা, সৰু নলাৰে অহা মাটি আৰু কঠিন আৱৰ্জনা, বেদখল আৰু নিষ্কাশন কৰিডৰ সংকুচিত কৰা নিৰ্মাণকাৰ্যৰ ফলত এই উদ্দেশ্য ব্যাহত হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও দ্ৰুত নগৰীকৰণ আৰু প্ৰাকৃতিক জলাশয়সমূহ সংকুচিত হোৱাৰ ফলতো বৰষুণৰ পানীৰ পৰিমাণ অস্বাভাৱিকভাৱে বৃদ্ধি পাইছে।
চৰকাৰৰ নিজা ‘মিছন ফ্লাড-ফ্ৰী গুৱাহাটী’ প্ৰকল্পৰ অধীনতো ভৰলু, বাহিনী, বশিষ্ঠ আৰু লক্ষ্মীজানকে ধৰি পাঁচটা প্ৰধান পানী ওলাই যোৱা নলাৰ পূৰ্ব-নিৰ্ধাৰিত প্ৰস্থ আৰু গভীৰতা বজাই ৰখাৰ গুৰুত্ব স্বীকাৰ কৰা হৈছে। জিএমডিএৰ বিষয়াসকলে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, এই মিছনৰ অধীনত প্ৰধান নলাসমূহৰ ৰি-চেক্সনিং, চাফাই আৰু পলস আঁতৰোৱাৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে আৰু পুনৰুদ্ধাৰ কৰা ক্ৰছ-চেক্সন বজাই ৰাখিবলৈ মাজে মাজে চাফাইৰ প্ৰয়োজন হ’ব। তথাপিও, কেৱল মাত্ৰ প্ৰধান নলাসমূহক পৃথককৈ পৰিষ্কাৰ কৰাৰ সীমাবদ্ধতাৰ কথা এই সামগ্ৰিক প্ৰতিক্ৰিয়াসমূহৰ পৰা স্পষ্ট হৈ পৰে, যিয়ে প্ৰমাণ কৰে যে কৃত্ৰিম বান সমূলি নিৰ্মূল কৰিবলৈ কেৱল নলা খান্দিলেই নহ’ব, বৰঞ্চ সমগ্ৰ নিষ্কাশন প্ৰণালীটোৰ নিয়মীয়া তদাৰকী আৰু সংৰক্ষণৰো সমানেই প্ৰয়োজন।
