সমগ্ৰ দেশজুৰি ভেজাল আৰু ম্যাদ উকলি যোৱা খাদ্য সামগ্ৰীৰ পয়োভৰে জনস্বাস্থ্যক লৈ উদ্বেগৰ সৃষ্টি কৰাৰ সময়তে পোহৰলৈ আহিছে আন এক উদ্বেগজনক তথ্য। চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, বিগত বৰ্ষসমূহত দেশত খাদ্যৰ নমুনা পৰীক্ষাৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছে যদিও ইয়াৰ বিপৰীতে নিয়ম ভংগকাৰীৰ অনুজ্ঞাপত্ৰ বাতিল কৰাৰ দৰে কঠোৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ হাৰ প্ৰায় ৬০ শতাংশলৈ হ্ৰাস পাইছে। অন্ধ্ৰ প্ৰদেশত শেহতীয়াকৈ বিষাক্ত গাখীৰ পান কৰি ১৬ জন লোকৰ মৃত্যু হোৱা ঘটনাই দেশৰ খাদ্য নিৰাপত্তা ব্যৱস্থাৰ ফোপোলা স্বৰূপ পুনৰবাৰ উন্মোচিত কৰিছে, যাৰ ফলত সাধাৰণ গ্ৰাহকৰ স্বাস্থ্যৰ নিৰাপত্তাক লৈ গুৰুতৰ প্ৰশ্নৰ অৱতাৰণা হৈছে।
উল্লেখ্য যে চলিত বৰ্ষৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ পূব গোদাৱৰী জিলাত এক ভয়ংকৰ অঘটন সংঘটিত হয়। ১৬ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা ২১ মাৰ্চৰ ভিতৰত জিলাখনত বমি, পেটৰ বিষ আৰু বৃক্কৰ গুৰুতৰ সমস্যাত আক্ৰান্ত হৈ ২০ জন লোক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াৰে ১৬ জন লোকৰ মৃত্যু হয় আৰু আন কেইবাজনো বৰ্তমানো চিকিৎসাধীন হৈ আছে বুলি জানিব পৰা গৈছে। ২২ মাৰ্চত প্ৰকাশিত এক চৰকাৰী প্ৰতিবেদনত উল্লেখ কৰা অনুসৰি, এই লোকসকলে ‘ইথিলিন গ্লাইকল’ (Ethylene glycol) নামৰ বিষাক্ত পদাৰ্থ মিহলোৱা ভেজাল গাখীৰ গ্ৰহণ কৰাৰ ফলতেই তেওঁলোকৰ বৃক্ক বিকল হৈ মৃত্যুমুখত পৰে। মৃতকসকলৰ ভিতৰত শিশু আৰু বৃদ্ধও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।
অকল অন্ধ্ৰ প্ৰদেশতেই নহয়, দেশৰ আন প্ৰান্ততো ভেজাল খাদ্যৰ ক’লা বজাৰ অবাধে চলি আছে। যোৱা ১৪ মাৰ্চত ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰত প্ৰশাসনে অভিযান চলাই প্ৰায় ডেৰ লাখ কিলোগ্ৰাম ম্যাদ উকলি যোৱা পেকেটজাত খাদ্য সামগ্ৰী জব্দ কৰে, যাৰ ভিতৰত আছিল নুডলছ, চছ আৰু মেয়’নিজ। আটাইতকৈ ভয়াবহ কথাটো হ’ল যে তাত পুৰণি সামগ্ৰীৰ ম্যাদ উকলি যোৱাৰ তাৰিখ সলনি কৰি পুনৰ বজাৰলৈ উলিয়াই দিয়াৰ যন্ত্ৰপাতিও উদ্ধাৰ কৰা হয়। একেদৰে, এই মাহৰ আৰম্ভণিতে হায়দৰাবাদতো প্ৰশাসনে অভিযান চলাই এক টনৰো অধিক ভেজাল আদা-নহৰুৰ পেষ্ট আৰু শ শ কিলোগ্ৰাম পচা ছাগলী আৰু ভেড়াৰ মাংস জব্দ কৰে। আনহাতে, যোৱা মাহত ঝাৰখণ্ডৰ পালামু জিলাৰ এখন মেলাত ভেজাল খাদ্য গ্ৰহণ কৰি প্ৰায় ১৭৫ জন লোক অসুস্থ হৈ পৰে, যাৰ সৰহসংখ্যক আছিল শিশু।
এই ধৰণৰ উদ্বেগজনক পৰিস্থিতিৰ মাজতে যোৱা ১৩ মাৰ্চত লোকসভাত স্বাস্থ্য আৰু পৰিয়াল কল্যাণ মন্ত্ৰালয়ে দাখিল কৰা এক প্ৰতিবেদনত দেশৰ খাদ্য নিৰাপত্তা ব্যৱস্থাৰ শিথিলতাৰ দিশটো স্পষ্ট হৈ পৰে। চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, ২০২২-২৩ বৰ্ষৰ পৰা ২০২৪-২৫ বৰ্ষৰ ভিতৰত দেশজুৰি মুঠ ৫.১৮ লাখ খাদ্যৰ নমুনা পৰীক্ষা কৰা হয়। প্ৰতি বছৰে গড়ে প্ৰায় ১.৭ লাখ নমুনা পৰীক্ষা কৰা হৈছে যদিও দোষীৰ বিৰুদ্ধে অনুজ্ঞাপত্ৰ বাতিল কৰাৰ দৰে পদক্ষেপ পূৰ্বৰ তুলনাত উদ্বেগজনকভাৱে হ্ৰাস পাইছে। বজাৰত নকল পনীৰ, ভেজাল মৌ, দূষিত গাখীৰ আদিৰ অবাধ প্ৰচলনৰ সময়ত ভাৰতীয় খাদ্য সুৰক্ষা আৰু মান প্ৰাধিকৰণৰ (FSSAI) এনে সীমিত আৰু দুৰ্বল কাৰ্যপন্থা চৰ্চাৰ বিষয় হৈ পৰিছে। নিয়ম ভংগকাৰীৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ শাস্তি বিহাৰ পৰিৱৰ্তে কেৱল জৰিমনা বা সাধাৰণ সকীয়নিৰে দায়িত্ব সামৰাৰ প্ৰৱণতাই জনস্বাস্থ্যৰ প্ৰতি তীব্ৰ ভাবুকি কঢ়িয়াই আনিছে বুলি বিশেষজ্ঞসকলে মত প্ৰকাশ কৰিছে।
