প্ৰায় ৪২ বছৰৰ আগতে লাডাখৰ জনসাধাৰণৰ অধিকাৰৰ বাবে অনশনত বহিছিল সোণম ৱাংয়াল। তেতিয়া দেশৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধীয়ে নিজেই লেহত গৈ তেওঁৰ সৈতে কথা পাটি অনশন ভাঙিছিল। চাৰি দশকৰ পাছত এতিয়া তেওঁৰ পুত্ৰ সোণম ৱাংচুকেই একেই পথ অনুসৰণ কৰিছে। শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ আৰু কেন্দ্ৰীয় শিক্ষামন্ত্ৰী ধৰ্মেন্দ্ৰ প্ৰধানৰ পদত্যাগৰ দাবীত তেওঁ যোৱা ২০ দিন ধৰি অনশনত বহি আছে। চিকিৎসকসকলে জানিবলৈ দিছে যে এনেদৰে থাকিলে যিকোনো মুহূৰ্ততে তেওঁৰ শৰীৰৰ অংগসমূহ বিকল হ’ব পাৰে। এই পৰিস্থিতিত কংগ্ৰেছৰ ভিতৰচৰাত পুৰণি ইতিহাসৰ চৰ্চা আৰম্ভ হৈছে। সূত্ৰৰ মতে, ছোনিয়া গান্ধীয়ে দলৰ শীৰ্ষ নেতাসকলক ১৯৮৪ চনৰ সেই ঘটনাৰ কথা মনত পেলাই দি এই আন্দোলনৰ কাষত থিয় দিবলৈ বাৰ্তা দিছে।
সোণম ৱাংচুকৰ পিতৃ সোণম ৱাংয়াল আছিল সেই সময়ৰ জম্মু-কাশ্মীৰৰ এজন পৰিচিত ৰাজনৈতিক নেতা। তেওঁ ১৯৫৭ চনৰ পৰা ১৯৬৭ চনলৈ বিধান পৰিষদৰ সদস্য হোৱাৰ উপৰিও পিছলৈ বিধায়ক আৰু মন্ত্ৰীও হৈছিল। ১৯৮৪ চনত লাডাখৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ বাবে অনুসূচিত জনজাতিৰ মৰ্যাদা আৰু সংৰক্ষণৰ দাবীত তেওঁ ৫ দিনীয়া অনশন আৰম্ভ কৰিছিল। পৰিস্থিতিৰ গুৰুত্ব বুজি সেই সময়ৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধীয়ে নিজেই লেহলৈ গৈ তেওঁৰ সৈতে বৈঠকত মিলিত হৈছিল আৰু দাবীসমূহ বিবেচনা কৰাৰ আশ্বাস দিছিল। তাৰ পাছতেই ৱাংয়ালে অনশন প্ৰত্যাহাৰ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮৯ চনত লাডাখৰ ৮টা জনগোষ্ঠীয়ে অনুসূচিত জনজাতিৰ স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। ১৯৯৮ চনত সোণম ৱাংয়ালৰ মৃত্যু হয়।
পিতৃৰ দৰে সক্ৰিয় ৰাজনীতিলৈ নাহিল যদিও সোণম ৱাংচুকে শিক্ষা, পৰিৱেশ আৰু লাডাখৰ অধিকাৰ ৰক্ষাৰ বাবে সদায় মাত মাতি আহিছে। এতিয়া দিল্লীৰ যন্তৰ মন্তৰত তেওঁ চলিত আন্দোলনৰ মূল মুখ হৈ পৰিছে। যোৱা ২৮ জুনৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা তেওঁৰ এই অনশনে শুকুৰবাৰে ২০ দিন স্পৰ্শ কৰিছে। কেন্দ্ৰীয় শিক্ষামন্ত্ৰীৰ পদত্যাগ আৰু শিক্ষা ব্যৱস্থাত জবাবদিহিৰ দাবী তুলিছে তেওঁ। চিকিৎসকৰ মতে, ইতিমধ্যে তেওঁৰ ওজন ৯ কিলোগ্ৰামৰো অধিক হ্ৰাস পাইছে আৰু দিল্লী উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ নিৰ্দেশত তেওঁৰ স্বাস্থ্য পৰীক্ষা নিয়মীয়াকৈ চলি আছে।
অনশন আৰম্ভ হোৱাৰ পাছত প্ৰথম অৱস্থাত কংগ্ৰেছে মুকলিকৈ কোনো মন্তব্য কৰা নাছিল যদিও পিছলৈ দলৰ সাধাৰণ সম্পাদক কে চি বেণুগোপাল আৰু পৱন খেৰাই তেওঁক সমৰ্থন জনায়। কংগ্ৰেছৰ সংসদীয় দলৰ বৈঠকত ছোনিয়া গান্ধীয়ে ১৯৮৪ চনত ইন্দিৰা গান্ধীৰ লেহ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি কয় যে অনশনৰত লোকৰ সৈতে চৰকাৰে কথা পতাটো এক গণতান্ত্ৰিক দায়িত্ব। আনহাতে, বহু বিশিষ্ট ব্যক্তিয়ে অনশন ভাঙিবলৈ অনুৰোধ কৰাৰ পাছতো সোণম ৱাংচুকে নিজৰ সিদ্ধান্ত সলনি কৰা নাই। অহা ২০ জুলাইত হ’বলগীয়া সংসদ অভিযানৰ নেতৃত্ব দিবলৈ তেওঁ অনশন চলাই যাব বুলি ঘোষণা কৰিছে। সমৰ্থকসকলক তেওঁ কেৱল কৈছে যে তেওঁক অনশন ভাঙিবলৈ কোৱাৰ সলনি ২০ জুলাইৰ সংসদ অভিযানত সকলোৱে অংশগ্ৰহণ কৰক, কিয়নো আন্দোলনৰ সফলতা মানুহৰ অংশগ্ৰহণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব।
