কংগ্ৰেছ নেতা জয়ৰাম ৰমেশে বুধবাৰে (১৭ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৫) আদানী গ্ৰুপৰ ধীৰৌলী কয়লা খনন প্ৰকল্পৰ অনুমোদন প্ৰক্ৰিয়াত “স্পষ্ট অনিয়ম”ৰ অভিযোগ পুনৰবাৰ উল্লেখ কৰি কয়লা মন্ত্ৰালয়ে লোকসভাত ২০২৩ চনত দিয়া উত্তৰৰ উদ্ধৃতি দি দাবী কৰে যে, প্ৰকল্পটো সংবিধানৰ পঞ্চম অনুসূচীৰ অধীনত সংৰক্ষিত অঞ্চলত পৰে।
ৰমেশে অভিযোগ কৰে যে, পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ে পূৰ্বে তেওঁৰ বক্তব্যক খণ্ডন কৰি খনন ভূমি সংবিধানৰ পঞ্চম অনুসূচীৰ অধীনত সংৰক্ষিত অঞ্চলত নপৰে বুলি কোৱাটো “মিছা”।
তেওঁৰ এই অভিযোগৰ সন্দৰ্ভত পৰিৱেশ মন্ত্ৰালয় বা আদানী গোটৰ কোনো তাৎক্ষণিক প্ৰতিক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হোৱা নাই।
উল্লেখ্য যে, ধীৰৌলি কয়লা খনিটোত পাঁচখন গাঁৱৰ ওপৰেৰে প্ৰায় ৩৫০০ একৰ বনাঞ্চলৰ ভূমি অতিক্ৰমণ কৰা হৈছে, এই বনাঞ্চলৰ কাষৰীয়া আন কমেও তিনিখন গাঁও তেওঁলোকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে বুলি তেওঁ আঙুলিয়াই দিয়ে।
এই আঠখন গাঁৱৰ তিনিওবিধ জনজাতীয় অধিকাৰ প্ৰথমে নিষ্পত্তি কৰিব লাগিব বুলি ৰমেশে যুক্তি আগবঢ়ায়।
কংগ্ৰেছ নেতাগৰাকীয়ে কয়- “২০২২ চনৰ ৩১ মাৰ্চত জিলা উপায়ুক্তই প্ৰমাণ দিছিল যে বন অধিকাৰ আইন, ২০০৬ৰ অধীনত অধিকাৰ চিনাক্তকৰণ আৰু নিষ্পত্তিৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰক্ৰিয়া সম্পন্ন হৈছে আৰু বিশেষভাৱে দুৰ্বল জনজাতীয় গোটৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা হৈছে। কিন্তু মধ্যপ্ৰদেশ চৰকাৰৰ নিজা তথ্যৰ দ্বাৰা, সমগ্ৰ জিলাখনৰ কোনো সম্প্ৰদায়ৰ অধিকাৰ বা বাসস্থানৰ অধিকাৰ নাই। এই আঠখন গাঁও যিখন চিঙৰাউলিত অৱস্থিত, সেইখনক এতিয়ালৈকে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে।’
যোৱা শুকুৰবাৰে ৰমেশে অভিযোগ কৰিছিল যে আদানী গ্ৰুপে মধ্যপ্ৰদেশৰ ধীৰৌলীত কয়লা খনি প্ৰকল্পৰ বাবে চৰকাৰী আৰু বনাঞ্চল ভূমিত গছ কাটিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে, যাৰ ফলত বন অধিকাৰ আইনৰ “স্পষ্ট উলংঘা” হৈছে। কিন্তু ৰাজ্য চৰকাৰে এই অভিযোগ ভিত্তিহীন বুলি নাকচ কৰিছিল।
প্ৰাক্তন পৰিৱেশ মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে এইটোও দাবী কৰিছিল যে ২০১৯ চনত মোদী চৰকাৰে ওপৰৰ পৰা এই আবণ্টন জাপি দিছিল, আৰু এতিয়া ২০২৫ চনত অত্যাৱশ্যকীয় আইনী অনুমোদন অবিহনে ইয়াৰ সৈতে আগবাঢ়িছে।
অভিযোগ খণ্ডন কৰি মধ্যপ্ৰদেশ চৰকাৰে কৈছিল যে সকলো প্ৰয়োজনীয় অনুমোদন আৰু প্ৰক্ৰিয়া যথাযথভাৱে পালন কৰা হৈছে আৰু কেন্দ্ৰীয় পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়ে ধীৰৌলী প্ৰকল্পৰ বাবে দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ অনুমোদন (চূড়ান্ত অনুমোদন) প্ৰদান কৰিছে।
ইয়াত দাবী কৰা হৈছে যে, প্ৰকল্পৰ ভূমি পেছা এলেকা বা পঞ্চম অনুসূচী এলেকাৰ অন্তৰ্গত নহয়, আৰু নিয়ম অনুসৰি আৰু গ্ৰাম সভাৰ অনুমোদন সাপেক্ষে ৰাজহুৱা শুনানি গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও ৪৯ জন পট্টা মালিকক মুঠ ১৮ কোটি টকাৰ ক্ষতিপূৰণ দিয়াৰ প্ৰক্ৰিয়া জিলা পৰ্যায়ত চলি থকা বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছে।
চলিত মাহৰ আৰম্ভণিতে আদানী পাৱাৰে কয় যে মধ্যপ্ৰদেশৰ চিঙৰাউলি জিলাৰ ধীৰৌলি খনিত খনন কাৰ্য আৰম্ভ কৰিবলৈ কয়লা মন্ত্ৰালয়ৰ অনুমোদন লাভ কৰিছে।
বিবৃতি অনুসৰি আদানী পাৱাৰে কয়লা মন্ত্ৰালয়ৰ পৰা অনুমোদন লাভ কৰিছে ধীৰৌলি খনিটোত কাম আৰম্ভ কৰিবলৈ।
