কেৱল প্ৰতিবাদ কৰাৰ বাবেই শিক্ষাৰ্থীক জে’ললৈ প্ৰেৰণ কৰা হৈছে, গংগাত বিৰিয়ানী খোৱাৰ বাবেও অস্বীকাৰ কৰা হৈছে জামিন: উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ উজ্জ্বল ভূঞাৰ বিস্ফোৰক মন্তব্য।
দেশত গণতান্ত্ৰিক অধিকাৰ খৰ্ব হোৱাক লৈ সৰৱ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ উজ্জ্বল ভূঞা। কেৱল প্ৰতিবাদ কৰাৰ বাবেই শিক্ষাৰ্থীসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছে আৰু ন্যায়ালয়েও এনে চৰ্তত জামিন প্ৰদান কৰিছে যিয়ে তেওঁলোকৰ মৌলিক স্বাধীনতাত তীব্ৰ আঘাত হানিছে।
ভাৰতত ভিন্নমত প্ৰকাশৰ পৰিসৰ ক্ৰমান্বয়ে সংকুচিত হৈ অহাৰ বিষয়টোক লৈ গভীৰ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ উজ্জ্বল ভূঞাই। ভোপালৰ নেচনেল ল’ ইনষ্টিটিউট ইউনিভাৰ্চিটিত আয়োজিত পঞ্চম ন্যায়াধীশ জি পি সিং স্মাৰক বক্তৃতাত অংশগ্ৰহণ কৰি ন্যায়াধীশগৰাকীয়ে কয় যে নিজৰ অধিকাৰৰ বাবে প্ৰতিবাদ কৰা শিক্ষাৰ্থীসকলক বৰ্তমান গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছে আৰু তেওঁলোকক ত্ৰিছ-চল্লিশ দিনলৈ জামিনো প্ৰদান কৰা হোৱা নাই। আনকি জামিন প্ৰদান কৰিলেও ন্যায়ালয়সমূহে এনে কিছুমান কঠোৰ চৰ্ত আৰোপ কৰিছে যিয়ে নাগৰিকৰ স্বাধীনতাত আৰু বাক-স্বাধীনতাত মাধমাৰ শোধাইছে।
শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিবাদ আৰু ভিন্নমত প্ৰকাশ গণতন্ত্ৰৰ মূল আধাৰ বুলি উল্লেখ কৰি ন্যায়াধীশ ভূঞাই কয় যে দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে বৰ্তমান সাধাৰণ কাৰ্যকলাপকো অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে। পৰিৱেশ ধ্বংসৰ দৰে বাস্তৱ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়ত মাত মতা লোকসকলকো অপৰাধীৰ দৰে খেদি পঠিওৱা হৈছে বুলি তেওঁ আক্ষেপ কৰে। গংগা নদীৰ মাজত নাৱত বহি ইফতাৰ পাৰ্টি আয়োজন কৰি কুকুৰা মাংসৰ বিৰিয়ানী খোৱাৰ বাবেই একাংশ লোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি তিনিমাহৰ বাবে জে’ললৈ প্ৰেৰণ কৰা আৰু জামিন অস্বীকাৰ কৰা ঘটনাক লৈ তেওঁ তীব্ৰ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে। যিটো কাৰ্য অপৰাধেই নহয়, তেনে কাৰ্যৰ বাবে মানুহক কেনেকৈ জামিনৰ পৰা বঞ্চিত কৰিব পাৰি বুলি তেওঁ আশ্চৰ্য প্ৰকাশ কৰি কয় যে সমগ্ৰ দেশৰ নাগৰিকে এই সকলোবোৰ প্ৰত্যক্ষ কৰি আছে।
ন্যায়ালয়সমূহে আৰোপ কৰা জামিনৰ কঠোৰ চৰ্তসমূহৰ সমালোচনা কৰি ন্যায়াধীশগৰাকীয়ে কয় যে এনে চৰ্তই ব্যক্তিক নিজৰ ভিন্নমত প্ৰকাশ কৰাত স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে বাধা প্ৰদান কৰিছে। এগৰাকী কাৰ্যৰত ভাৰতীয় সেনা বিষয়াক সন্ত্ৰাসবাদীৰ কন্যা বুলি অভিহিত কৰা এজন মন্ত্ৰীৰ আচৰণৰ ওপৰত ফেচবুকত মন্তব্য কৰাৰ বাবে এজাহাৰ ৰুজু হোৱা আৰু পাছত পাছপ’ৰ্ট জমা দিয়াৰ লগতে ফেচবুকত একো প’ষ্ট নকৰাৰ চৰ্তত জামিন প্ৰদান কৰা এটা গোচৰৰ উদাহৰণ তেওঁ দাঙি ধৰে। দিল্লী সংঘৰ্ষৰ গুলফিছা গোচৰৰ প্ৰসংগ উত্থাপন কৰি তেওঁ কয় যে দীৰ্ঘদিন ধৰি কাৰাবাস খাটিবলগীয়া হোৱা যুৱ ছাত্ৰ কৰ্মীসকলক উচ্চতম ন্যায়ালয়ে জামিন প্ৰদান কৰিছিল যদিও তেওঁলোকক কোনো ৰাজহুৱা সভাত অংশগ্ৰহণ বা ভাষণ নিদিয়াৰ নিৰ্দেশ দিছিল। এনে চৰ্ত আৰোপ কৰি ন্যায়ালয়ে মানুহক ৰাজহুৱা কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণ নকৰিবলৈ বাৰ্তা দিব বিচাৰিছে নেকি বুলিও তেওঁ প্ৰশ্ন কৰে।
গাজাত ইজৰাইলৰ আক্ৰমণৰ বিৰুদ্ধে পেলেষ্টাইনৰ সমৰ্থনত প্ৰতিবাদ কৰিবলৈ বিচৰা লোকসকলক সহায় নকৰাৰ বাবে বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ভূমিকাকো ন্যায়াধীশ ভূঞাই সমালোচনা কৰে। ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিয়ে পেলেষ্টাইনৰ সমৰ্থনত প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰিবলৈ জনোৱা আবেদন নাকচ কৰি বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ এগৰাকী ন্যায়াধীশে আবেদনকাৰীসকলক দেশৰ নিজা সমস্যাৰ প্ৰতি গুৰুত্ব দিবলৈ আৰু দেশপ্ৰেমিক হ’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। ন্যায়াধীশ ভূঞাই এই নিৰ্দেশক আশ্চৰ্যজনক আখ্যা দি কয় যে ভাৰতে পৰম্পৰাগতভাৱে পেলেষ্টাইনক স্বীকৃতি দি আহিছে আৰু দেশত পেলেষ্টাইনৰ দূতাবাসো আছে। গাজাত সংঘটিত হিংসাত্মক ঘটনা সন্দৰ্ভত ৰাষ্ট্ৰসংঘই উৰিষ্যা উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ প্ৰাক্তন ন্যায়াধীশ মুৰলীধৰক নিয়োগ কৰা আৰু তেওঁৰ প্ৰতিবেদন ৰাষ্ট্ৰসংঘই গ্ৰহণ কৰা কথাও তেওঁ উল্লেখ কৰে। বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ শাস্তিমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ স্থান হোৱাৰ পৰিৱৰ্তে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে সমালোচনাত্মক চিন্তন আৰু গৱেষণাৰ কেন্দ্ৰ হোৱা উচিত বুলি তেওঁ মত পোষণ কৰে।
ক্ষমতাৰ পৃথকীকৰণৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি ন্যায়াধীশ ভূঞাই অৱসৰৰ পাছত ন্যায়াধীশসকলে ৰাজনীতিত যোগদান কৰাটো নীতিগতভাৱে সম্পূৰ্ণ ভুল বুলি মন্তব্য কৰে। উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ প্ৰাক্তন মুখ্য ন্যায়াধীশ এগৰাকীয়ে ন্যায়পালিকা আৰু কাৰ্যপালিকাৰ মাজৰ ব্যৱধান দূৰ কৰিবলৈ ৰাজ্যসভালৈ যোৱা কাৰ্যই ক্ষমতাৰ পৃথকীকৰণ নীতিক উলংঘা কৰে বুলি এখন তিনিঠেঙীয়া টুলৰ উদাহৰণেৰে তেওঁ স্পষ্ট কৰি দিয়ে। ইয়াৰ উপৰিও, সংবিধানৰ মৌলিক গাঁথনি সলনি কৰিব নোৱাৰি বুলি ৰায় দিয়া ঐতিহাসিক কেশৱানন্দ ভাৰতী গোচৰৰ প্ৰসংগ টানি আনি ন্যায়াধীশগৰাকীয়ে কয় যে এই ৰায় আজিও সমানেই প্ৰাসংগিক। ভাৰতৰ প্ৰাক্তন উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি জগদীপ ধনখৰ আৰু এগৰাকী প্ৰাক্তন মুখ্য ন্যায়াধীশে এই ৰায়ৰ আইনী বৈধতাক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰা কাৰ্যক তেওঁ তীব্ৰ সমালোচনা কৰে।
ন্যায়াধীশ উজ্জ্বল ভূঞাৰ এই স্পষ্ট আৰু নিৰপেক্ষ বক্তব্যই বৰ্তমান সময়ত দেশৰ গণতান্ত্ৰিক পৰিৱেশ আৰু ন্যায়িক প্ৰক্ৰিয়াৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ উন্মোচিত কৰিছে। শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ স্বাধীনতা আৰু ন্যায়পালিকাই প্ৰদান কৰা জামিনৰ চৰ্ত সন্দৰ্ভত তেওঁ কৰা মন্তব্যই ন্যায়িক মহলত বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰিছে।
