কেৰালা উচ্চ ন্যায়ালয়ে এক ঐতিহাসিক ৰায়ত কয় যে ট্ৰেন্স (হিজড়া) দম্পতিক তেওঁলোকৰ জৈৱিক সন্তানৰ জন্মৰ প্ৰমাণ পত্ৰত “পিতৃ” আৰু “মাতৃ”ৰ সলনি লিংগ-নিৰপেক্ষ ‘অভিভাৱক’ হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰিব পাৰি। এই ৰায় লিংগ ভিন্নতা থকা অভিভাৱক আৰু অগতানুগতিক পৰিয়ালৰ আইনী স্বীকৃতিৰ ক্ষেত্ৰত এটা গুৰুত্বপূর্ণ পদক্ষেপ হিচাপে গণ্য হৈছে।
আবেদনকাৰী জাহাহাদ, এজন ট্ৰেন্স পুৰুষ আৰু জিয়া পাভাল, এগৰাকী ট্ৰেন্স মহিলা—তেওঁলোকক কেৰালাৰ প্ৰথম ট্ৰেন্স দম্পতী হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে যিয়ে জৈৱিক প্ৰক্ৰিয়াৰে সন্তান জন্ম দিছিল। ২০২৩ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত জাহাহাদে সন্তান জন্ম দিয়ে আৰু এই ঘটনাই ৰাষ্ট্ৰীয় স্তৰত আলোড়ন সৃষ্টি কৰিছিল।
প্ৰথম অৱস্থাত কোজিকোড পৌৰ নিগমে জাহাহাদক “মাতৃ” আৰু জিয়াক “পিতৃ” হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰিছিল। কিন্তু এই ট্ৰেন্স দম্পতীয়ে আবেদন জনাইছিল যে তেওঁলোকৰ ৰূপান্তৰিত আত্ম-পৰিচয় অনুসৰি অভিভাৱক শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হ’ব লাগে। এই আবেদন খাৰিজ হোৱাৰ পিছত তেওঁলোকে কেৰালা উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ দ্বাৰস্থ হয়।
তেওঁলোকৰ আইনী প্রতিনিধিত্ব কৰিছিল কেৰালাৰ প্ৰথমজন হিজড়া অধিবক্তা পদ্ম লক্ষ্মীয়ে। তেওঁ যুক্তি দিছিল যে তেওঁলকৰ আবেদন অস্বীকাৰ কৰি ভাৰতীয় সংবিধানৰ ১৪ নং অনুচ্ছেদত সুনিৰ্দিষ্ট কৰা সমতাৰ অধিকাৰ উলংঘা কৰা হৈছে। সংবিধানৰ চতুৰ্দশ অনুচ্ছেদ অনুসৰি ‘ব্যক্তি’ শব্দটোৰ অৰ্থ কেৱল পুৰুষ বা মহিলাৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়। এজন হিজড়াও সকলো অধিকাৰ আৰু আইনী সুৰক্ষাৰ অধিকাৰী। উচ্চ ন্যায়ালয়ে এই যুক্তি মানি লৈ ৰায় দিয়ে যে ট্ৰেন্স ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালেও লিংগ-নিৰপেক্ষ চৰকাৰী স্বীকৃতিৰ অধিকাৰী।
ন্যায়াধীশ জিয়াদ ৰহমানৰ বিচাৰপীঠে কোজিকোড পৌৰসভাক নিৰ্দেশ দিয়ে যে জন্মৰ প্ৰমাণ পত্ৰত “পিতৃ” আৰু “মাতৃ”ৰ সলনি কেৱল ‘অভিভাৱক’ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব আৰু লিংগ উল্লেখ নকৰিব। আদালতে স্পষ্ট কৰিদিয়ে যে লিংগভিত্তিক পৰিচয় গ্ৰহণ কৰিবলৈ বাধ্য কৰাৰ ফলত কেৱল অভিভাৱকৰেই নহয়, সন্তানৰ মৌলিক অধিকাৰো খণ্ডিত হ’ব পাৰে।
তেওঁলোকৰ আবেদনত স্পষ্টকৈ উল্লেখ কৰিছিল যে জাহাহাদে বহুদিন ধৰি নিজকে পুৰুষ হিচাপে চিনাক্ত কৰি আহিছে আৰু সমাজতো তেনেকৈয়ে জীয়াই আছে। “মাতৃ” বুলি উল্লেখ কৰাৰ ফলত নিজৰ সত্তাৰ লগত সংগতি নথকা এটা পৰিচয় তেওঁক দিবলগীয়া হ’ব, যাৰ দ্বাৰা পিতৃ-মাতৃত্বৰ অধিকাৰ আৰু সন্তানৰ ভবিষ্যতো প্ৰভাৱিত হ’ব।
এই ৰায়ে ভাৰতবৰ্ষত ট্ৰেন্স ব্যক্তিসকলৰ সামাজিক-আইনী অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত এটা নতুন দিশ উন্মোচন কৰিছে আৰু চৰকাৰী নথিপত্ৰত লিংগ-নিৰপেক্ষতা প্ৰয়োগ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এটা দৃষ্টান্ত গঢ়ি তুলিছে।
