এফালে থিয় হৈ স্বামী, আনফালে পিতৃ-মাতৃ আৰু আন এটা চুকত ১৯ বছৰীয়া ছোৱালীজনীয়ে হাত ধৰি নতুন জীৱন আৰম্ভ কৰিব বিচৰা মানুহজন ৰৈ আছিল। সেইদিনা গোৱালিয়ৰৰ আদালতৰ কক্ষত এক অদ্ভুত নিস্তব্ধতা বিৰাজ কৰিছিল! সকলোৱে তেওঁৰ ফালে চালে, ছোৱালীজনীয়ে মূৰটো ওপৰলৈ তুলি দৃঢ় কণ্ঠেৰে ক’লে, ‘মই এজন প্ৰাপ্তবয়স্ক। জীৱনত মই নিজৰ সিদ্ধান্ত নিজেই লম।’ এই কেইটামান বাক্যই যেন তেওঁৰ ভৱিষ্যত সলনি কৰি পেলালে।
পৰিয়াল, সমাজ আৰু সম্পৰ্কৰ উত্তেজনা – এগৰাকী যুৱতীৰ প্ৰেমিকৰ লগত থকাৰ অধিকাৰ সকলোতকৈ ওপৰলৈ উঠি আহিল। মধ্যপ্ৰদেশ উচ্চ ন্যায়ালয়েও সেই অধিকাৰক স্বীকৃতি দিলে।
যুৱতীগৰাকীয়ে কোনো সংকোচ নকৰাকৈয়ে আদালতত স্পষ্টভাৱে কয় যে, “মই এজন প্ৰাপ্তবয়স্ক, মই নিজৰ ইচ্ছামতে আছো। মই মোৰ স্বামী বা পৰিয়ালৰ ওচৰলৈ ঘূৰি যাব নিবিচাৰো।”
উল্লেখ্য যে প্ৰায় এবছৰমান আগতে যুৱতীগৰাকীৰ বিয়া হৈছিল। স্বামী অৱধেশে তেওঁৰ পত্নীক অনুজ কুমাৰ নামৰ আন এজন যুৱকে বলপূৰ্বকভাৱে আটক কৰি ৰখাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰে। আদালতত আবেদন দাখিল কৰে। আদালতৰ নিৰ্দেশত আৰক্ষীয়ে ছোৱালীজনীক বিচাৰি উলিয়াই ‘ৱান ষ্টপ চেণ্টাৰ’ত ৰাখিছিল, তাৰ পিছত আদালতত হাজিৰ কৰিছিল।
আদালতে কি বিচাৰে বুলি সোধাত ছোৱালীজনীয়ে ২১ বছৰ বয়সৰ ব্যৱধান, বৈবাহিক অশান্তি আৰু মানসিক অশান্তিৰ বিষয়ে স্পষ্টকৈ ক’লে। স্বামীৰ ওচৰলৈ ঘূৰি আহিব নিবিচাৰে বুলি ক’লে। তেওঁৰ নিজৰ ইচ্ছামতে অনুজৰ লগত থাকিব বিচাৰে। যুৱতীগৰাকীয়ে স্বামী, পিতৃ-মাতৃ, প্ৰেমিক সকলোৰে সন্মুখত কোনো সংকোচ নোহোৱাকৈ এই কথা কয় ।
আদালতে শেষ উপায় হিচাপে কাউন্সেলিঙৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। কিন্তু তেতিয়াও ১৯ বছৰীয়া যুৱতীগৰাকীয়ে নিজৰ স্থিতি সলনি কৰা নাছিল। ন্যায়াধীশ আনন্দ পাঠক আৰু ন্যায়াধীশ পুষ্পেন্দ্ৰ যাদৱৰ বিচাৰপীঠে অৱশেষত কয় যে এগৰাকী প্ৰাপ্তবয়স্ক মহিলাৰ মতামত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ।
যেতিয়া ছোৱালীজনীয়ে ক’লে যে কোনো বাধ্যবাধকতা নাই, তেতিয়া সিদ্ধান্তটো নিজৰ ইচ্ছামতে লোৱা হৈছিল – তেতিয়া গোচৰৰ ভিত্তি আৰু নাছিল। উচ্চ ন্যায়ালয়ে অনুজ কুমাৰৰ লগত যাবলৈ অনুমতি দিলে। একে সময়তে ইয়াৰ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে যে আগন্তুক ছমাহলৈ ‘শৌৰ্য দিদী’ হিচাপে নিযুক্তি দিয়া চৰকাৰী যত্ন কৰ্মীসকলে ছোৱালীজনীৰ সৈতে নিয়মীয়াকৈ যোগাযোগ ৰাখিব, তেওঁৰ সুৰক্ষা আৰু সুস্থতাৰ খবৰ ল’ব।
শুনানিৰ সময়ত এলাহাবাদ উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ শেহতীয়া ৰায়ও উত্থাপন কৰা হয়। য’ত কোৱা হয় যে সন্মতিৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক পুৰুষ আৰু মহিলাৰ মাজত সহবাস আইনত অপৰাধ নহয়। আদালতে কৈছিল যে নৈতিকতা আৰু আইনী বিচাৰ একে নহয় – সমাজৰ মতামতে ব্যক্তিগত সিদ্ধান্তত হস্তক্ষেপ কৰিব নোৱাৰে।
এই গোচৰৰ আৰম্ভণি হৈছিল ‘কাক ঘূৰাই আনিব লাগে’ তাকলৈ। কিন্তু শেষত আদালতে ক’লে যে এজন প্ৰাপ্তবয়স্কৰ জীৱনৰ পথ নিজে বাছি লোৱাৰ অধিকাৰেই আটাইতকৈ ডাঙৰ। পাৰিবাৰিক, সমাজ বা বৈবাহিক হেঁচা সেই ব্যক্তিগত স্বাধীনতাক একোৱেই অতিক্ৰম কৰিব নোৱাৰে।
