সাধাৰণ মানুহৰ বাবে আৰু একো নাপাব। কিন্তু সদ্যঘোষিত বাজেটত মোডী চৰকাৰে অৰ্থনীতিৰ এক উজ্জ্বল ছবি অংকন কৰিছে। কেৱল সেয়াই নহয়, মূল্যবৃদ্ধি নিয়ন্ত্ৰণলৈ অহা বুলিও দাবী কৰিছে। সেইটোৱে সাধাৰণ মানুহৰ বাবে ভাল খবৰ।
মাজত মাত্ৰ চাৰিদিন। কেন্দ্ৰৰ এই নতুন ‘উন্নয়ন ব্যাখ্যা’ৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত স্থিতি গ্ৰহণ কৰি ৰিজাৰ্ভ বেংকে স্পষ্ট কৰি দিছে যে পৰিস্থিতি সপোন দেখাৰ দৰে একেবাৰেই নহয়। ৰেপো ৰেট একেই থাকিল। আৰু নীতি নিৰ্ধাৰণ সমিতিৰ বৈঠকৰ অন্তত দেশৰ শীৰ্ষ বেংকে সতৰ্ক স্থিতি গ্ৰহণ কৰি ঘোষণা কৰে যে মূল্যবৃদ্ধিৰ হাৰ পুনৰ বৃদ্ধিৰ পথত।
এই পূৰ্বাভাস আৰ বি আইৰ গৱৰ্ণৰ সঞ্জয় মালহোত্ৰাই নিজেই কৰিছে। তেওঁ কয়, ঊনৈশ-বিশ নহয়। অহা বিত্তীয় বৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে বৰ্তমানৰ তুলনাত মূল্যবৃদ্ধিৰ হাৰ দুগুণ হ’ব।
ইতিমধ্যে সামগ্ৰীৰ দাম বৃদ্ধি পাবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। নীতি নিৰ্ধাৰণ সমিতিৰ বৈঠকৰ প্ৰতিবেদনত কোৱা হৈছে যে চলিত বিত্তীয় বৰ্ষৰ সামগ্ৰিক মূল্যবৃদ্ধিৰ হাৰ ২.১ শতাংশ হ’ব পাৰে। ডিচেম্বৰ মাহত মূল্যবৃদ্ধিৰ হাৰ আছিল ২.৬ শতাংশ। কিন্তু তাৰ পিছতেই আৰম্ভ হ’ল আতংক। কাৰণ, চতুৰ্থ ত্ৰৈমাসিকত এই হাৰ ৩.২ শতাংশ হ’ব পাৰে। আৰু নতুন বিত্তীয় বৰ্ষত? প্ৰথম ত্ৰৈমাসিকত মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হাৰ ৪ শতাংশ আৰু তাৰ পিছত ৪.২ শতাংশ স্পৰ্শ কৰিব।
ছমাহ ধৰি কাগজে-কলমে কমি আহিছে মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হাৰ। কিন্তু খাদ্য সামগ্ৰীৰ মূল্যবৃদ্ধি একেবাৰে নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পৰা নগ’ল। সেই সময়ত সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল যে ইমান দিনে খুচুৰা মূল্যবৃদ্ধিৰ হাৰ যিটো নিয়মৰ দ্বাৰা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে, সেই নিয়ম সলনি কৰা হ’ব। ২০২৪ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা ভিত্তি বছৰ হিচাপে লোৱা হ’ব। অৰ্থাৎ সেই বছৰত যি মূল্যবৃদ্ধিৰ হাৰ আছিল তাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি মূল্যবৃদ্ধি নিৰ্ণয় কৰা হ’ব। এইটো ইয়াতেই শেষ নহয়। সামগ্ৰিক মূল্যবৃদ্ধিৰ তালিকাত খাদ্যৰ মূল্যৰ অংশৰ প্ৰভাৱক হ্ৰাস কৰি দিয়া হ’ব। স্বাভাৱিকতে তেতিয়া মূল্যবৃদ্ধিৰ হাৰো কম বুলি দেখুৱাব পৰা যাব।
২০২৬-২৭ বিত্তীয় বৰ্ষত মূল্যবৃদ্ধিৰ হাৰ কিয় বৃদ্ধি পাব? ৰিজাৰ্ভ বেংকে কয় যে ইয়াৰ মূল কাৰণ হ’ল বহুমূলীয়া ধাতুৰ মূল্য অভাৱনীয় বৃদ্ধি। অৰ্থাৎ সোণ আৰু ৰূপ। আৰু সেইবাবেই সামগ্ৰিকভাৱে মূল্যবৃদ্ধিৰ হাৰো বৃদ্ধি পাব। একে সময়তে চিন্তাৰ আন দুটা কাৰণো আছে। প্ৰথমতে, আগন্তুক কেইমাহমানৰ ভিতৰত যদি খাদ্যৰ যোগান পৰ্যাপ্ত নহয়। আৰু দ্বিতীয়তে, ব’হাগ মাহৰ পৰা বড়ো শস্য চপোৱাৰ সময়ত যদি আশা কৰা ধৰণৰ উৎপাদন পোৱা নাযায়। তেনে ক্ষেত্ৰত খাদ্য সামগ্ৰীৰ দাম বৃদ্ধি পাব। ইয়াৰ উপৰিও খাৰিফ শস্যও আছে। জানুৱাৰী মাহৰ পৰা বৃদ্ধি পাইছে ধানৰ বস্তাৰ দাম।
কেন্দ্ৰীয় বিত্তমন্ত্ৰী আৰু মোডী চৰকাৰৰ বাণিজ্য মন্ত্ৰালয়ে ট্ৰাম্পৰ শুল্কই ৰপ্তানি বাণিজ্যত বিৰূপ প্ৰভাৱ পেলোৱা নাই বুলি যিমানেই দাবী নকৰক কিয়, ৰিজাৰ্ভ বেংকে এই কথা কোৱা নাই। বৰঞ্চ গৱৰ্ণৰে নিজৰ বিবৃতিত কয়, ‘আমদানিৰ হাৰ এতিয়াও ৰপ্তানিতকৈ বেছি। আমদানি আৰু ৰপ্তানিৰ ঘাটি ৰৈয়েই গৈছে। ভূ-ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি অস্থিৰ।’
অৰ্থাৎ জিডিপি বৃদ্ধিৰ হাৰক লৈ চৰকাৰে যিমানেই চিঞৰ-বাখৰ নকৰক কিয়, ৰিজাৰ্ভ বেংক সতৰ্ক। ঔদ্যোগিক মহলে আশা কৰিছিল যে ৰেপ’ ৰেট আৰু হ্ৰাস পাব। কিন্তু এনে পৰিস্থিতিত ইয়াক ৫.২৫ শতাংশতে ৰাখি দিয়া হৈছে। গতিকে এতিয়ালৈ নতুন ঘৰ-গাড়ীৰ বাবে বেংকৰ ঋণৰ সুতৰ হাৰ কমি যোৱা নাই। ইএমআইও কমা নাই।
