লাডাখৰ সক্ৰিয় সমাজকৰ্মী সোণম ৱাংচুকৰ আটকক লৈ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত চলি থকা শুনানিত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে এক গুৰুতৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰে। চৰকাৰৰ মতে, ষষ্ঠ অনুসূচীৰ মৰ্যাদাৰ দাবী পূৰণ নহ’লে ৱাংচুকে লাডাখৰ যুৱ প্ৰজন্মক নেপাল, বাংলাদেশ আৰু শ্ৰীলংকাৰ দৰে চৰকাৰ বিৰোধী আন্দোলন তথা গণ-অভ্যুত্থানৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত হ’বলৈ উচতনি দিছিল।
উল্লেখ্য যে, ৰাজ্যৰ মৰ্যাদাৰ দাবীত চলি থকা আন্দোলনে হিংসাত্মক ৰূপ লোৱাৰ পিছত ২০২৫ চনৰ ২৬ ছেপ্টেম্বৰত ৱাংচুকক ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা আইনৰ (NSA) অধীনত আটক কৰা হৈছিল। বৰ্তমান তেওঁ যোধপুৰ কাৰাগাৰত বন্দী হৈ আছে।
উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ অৰবিন্দ কুমাৰ আৰু ন্যায়াধীশ পি. বি. ভাৰালেৰ বিচাৰপীঠৰ সন্মুখত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ হৈ ছলিচিটৰ জেনেৰেল তুষাৰ মেহতাই যুক্তি দৰ্শায় যে ৱাংচুকে তেওঁৰ ভাষণত গান্ধীৰ আদৰ্শৰ দোহাই দি প্ৰকৃততে উচতনিমূলক মন্তব্য লুকুৱাই ৰাখিছিল। মেহতাই কয়, “ৱাংচুকে যুৱ প্ৰজন্মক ‘আৰব স্প্ৰিং’ (Arab Spring) আৰু আত্মজাহৰ দৰে হিংসাত্মক পন্থা অৱলম্বন কৰিবলৈ উচতাইছিল।”
মেহতাই আদালতত কয় যে নেপাল বা বাংলাদেশৰ দৰে পৰিস্থিতি ভাৰতৰ এক সংবেদনশীল সীমান্তৱৰ্তী ৰাজ্যত গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টা দেশৰ নিৰাপত্তাৰ বাবে এক ডাঙৰ ভাবুকি। তেওঁ লগতে অভিযোগ কৰে যে ৱাংচুকে সুৰক্ষাবাহিনী আৰু সাধাৰণ নাগৰিকৰ মাজত দূৰত্ব সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, যিটো জনশৃংখলাৰ বাবে বিপজ্জনক।
আনহাতে, ৱাংচুকৰ পত্নী গীতাঞ্জলি আংমোৱে দাখিল কৰা ৰিট আবেদনৰ সমৰ্থনত জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা কপিল ছিবলে চৰকাৰী পক্ষৰ অভিযোগ খণ্ডন কৰে। ছিবলে অভিযোগ কৰে যে ৱাংচুকক আটক কৰাৰ আধাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা চাৰিটা ভিডিঅ’ আৰু অন্যান্য তথ্যসমূহ তেওঁক সঠিকভাৱে যোগান ধৰা হোৱা নাছিল, যিয়ে এজন বন্দীৰ আইনী অধিকাৰ খৰ্ব কৰিছে।
ছিবলে যুক্তি দিয়ে যে, ৱাংচুকৰ ভাষণসমূহৰ ভুল অনুবাদ কৰি তেওঁক দেশৰ নিৰাপত্তাৰ প্ৰতি ভাবুকি হিচাপে সজোৱা হৈছে। আৰু ২৪ ছেপ্টেম্বৰত ৱাংচুকে দিয়া শান্তিৰ আবেদনৰ ভাষণটোও জিলা দণ্ডাধীশৰ সন্মুখত উপস্থাপন কৰা হোৱা নাছিল। তদুপৰি ৱাংচুকক পুৰণি এফ. আই. আৰ. ব্যৱহাৰ কৰি লক্ষ্য কৰি লোৱা হৈছে বুলি যুক্তি দৰ্শায়। ভাৰতীয় সেনাৰ বিৰুদ্ধে মন্তব্য কৰাৰ অভিযোগ অস্বীকাৰ কৰি ছিবলে কয় যে ৰাজনীতি আৰু দেশপ্ৰেমক একাকাৰ কৰা অনুচিত।
কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে আদালতক জনায় যে ৱাংচুকক আটক কৰাৰ সময়ত সকলো প্ৰক্ৰিয়া মানি চলা হৈছে আৰু ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ ভিডিঅ’গ্ৰাফী মজুত আছে। আনহাতে, আবেদনকাৰী পক্ষই দাবী কৰিছে যে এই আটক সম্পূৰ্ণ বেআইনী।
বৰ্তমান উচ্চতম ন্যায়ালয়ে দুয়ো পক্ষৰ যুক্তি শুনি আছে। সীমান্তৱৰ্তী অঞ্চলৰ নিৰাপত্তা আৰু এজন নাগৰিকৰ বাক-স্বাধীনতা তথা ব্যক্তিগত স্বাধীনতাৰ মাজত ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰি আদালতে পৰৱৰ্তী সময়ত কি ৰায় দিয়ে, সেয়া লক্ষ্যণীয় হ’ব।
