‘ভোট বচাও, দেশ বচাও’ শীৰ্ষক কাৰ্যসূচীৰে দেওবাৰে দিল্লীৰ ৰামলীলা ময়দানত বিৰোধী মিত্ৰজোঁট ‘ইণ্ডিয়া’ই আয়োজন কৰা মহাসমাৱেশক কেন্দ্ৰ কৰি ছ’চিয়েল মিডিয়াত বিয়পি পৰিছে একাধিক ভুৱা ছবি আৰু ভিডিঅ’। সমাৱেশত বিপুল জনসমাগম হোৱা বুলি দেখুৱাবলৈ পুৰণি ছবি, আন ঘটনাৰ দৃশ্য আনকি কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰে প্ৰস্তুত কৰা ছবিও প্ৰচাৰ কৰা হৈছে। এই বিষয়টোক লৈ বিৰোধী কংগ্ৰেছক তীব্ৰ সমালোচনা কৰিছে শাসকীয় বিজেপিয়ে।
সমাৱেশ চলি থকাৰ সময়তে ছ’চিয়েল মিডিয়াত বিয়পি পৰা কেইবাখনো ছবিৰ সত্যতাক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী কিৰেণ ৰিজিজুৱে। ‘এক্স’ত কৰা এটা পোষ্টত কংগ্ৰেছক আক্ৰমণ কৰি তেওঁ কয় যে ৰামলীলা ময়দান জনতাৰে ভৰি পৰা বুলি দেখুৱাবলৈ দলটোৱে অন্ততঃ কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰে প্ৰস্তুত কৰা ছবিখন অধিক বিশ্বাসযোগ্যভাৱে তৈয়াৰ কৰিব লাগিছিল। কংগ্ৰেছৰ ভুৱা প্ৰচাৰ অভিযানৰ অংশ হিচাপে প্ৰস্তুত কৰা ছবিখনতো ভুল ৰৈ গৈছে বুলি কটাক্ষ কৰে মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে।
কেৱল কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰে প্ৰস্তুত কৰা ছবিয়েই নহয়, আন কেইবাটাও পুৰণি দৃশ্যও সাম্প্ৰতিক সমাৱেশৰ ছবি বুলি প্ৰচাৰ কৰাৰ অভিযোগ উঠিছে। ৰিভাৰ্ছ ইমেজ ছাৰ্চৰ জৰিয়তে পৰীক্ষা কৰাত দেখা গৈছে যে চিপিআই(এম)-ৰ সাপ্তাহিক মুখপত্ৰ ‘পিপলছ ডেম’ক্ৰেছী’ত ২০১৯ চনত প্ৰকাশিত এটা বাতৰিৰ ছবি আৰু ২০২০ চনৰ ১০ জুনত দলটোৰ পশ্চিম বংগ ৰাজ্যিক সমিতিৰ ‘এক্স’ হেণ্ডেলত প্ৰকাশ কৰা কলকাতাৰ ব্ৰিগেড পেৰেড গ্ৰাউণ্ডৰ এখন সমাৱেশৰ ছবিকো দিল্লীৰ ৰামলীলা ময়দানৰ শেহতীয়া সমাৱেশৰ ছবি বুলি প্ৰচাৰ কৰা হৈছে।
ইয়াৰ উপৰি, কেৰালাৰ কোচিত অভিনেত্ৰী ছানী লিয়নীক চাবলৈ সমবেত হোৱা বিপুল জনতাৰ এখন ছবিও ‘ইণ্ডিয়া’ৰ সমাৱেশৰ ছবি বুলি ছ’চিয়েল মিডিয়াত প্ৰচাৰ কৰা হৈছে। অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ উপস্থিতিক কেন্দ্ৰ কৰি সেই সময়ত হাজাৰ হাজাৰ লোকৰ সমাগম হৈছিল। ফলত চহৰখনৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ পথত কেইবা ঘণ্টা ধৰি যান-জঁটৰ সৃষ্টি হৈছিল।
একেদৰে, ২০২২ চনত ফিফা বিশ্বকাপত আৰ্জেণ্টিনাই বিজয় সাব্যস্ত কৰাৰ পিছত বুয়েনছ আয়াৰ্ছৰ ওবেলিস্ক স্মাৰকস্থলীত সমবেত হোৱা প্ৰায় ৪০ লাখ লোকৰ উল্লাসৰ ড্ৰোনেৰে তোলা দৃশ্যও ‘ইণ্ডিয়া’ৰ সমাৱেশৰ দৃশ্য বুলি ভুৱা শিৰোনামেৰে বিয়পাই দিয়া হৈছে।
আনহাতে, বিৰোধী মিত্ৰজোঁটৰ এই সমাৱেশক সম্পূৰ্ণৰূপে ব্যৰ্থ আখ্যা দিছে বিজেপিয়ে। দেওবাৰে এখন সংবাদমেলত বিজেপিৰ সাংসদ তথা ৰাষ্ট্ৰীয় মুখপাত্ৰ সম্বিত পাত্ৰই কংগ্ৰেছক কটাক্ষ কৰি কয় যে সমাৱেশত ১০ লাখ লোকৰ সমাগম হ’ব বুলি কংগ্ৰেছে দাবী কৰিছিল। কিন্তু বাস্তৱত ৰামলীলা ময়দানৰ প্ৰায় ৪০ শতাংশ আসন খালী হৈ আছিল।
বিজেপিৰ অভিযোগ, সমাৱেশত বিপুল জনসমাগম হোৱা বুলি বিৰোধী শিবিৰে প্ৰচাৰ কৰা ছবিৰ অধিকাংশই ভুৱা। ইয়াৰ বিপৰীতে কংগ্ৰেছে ৰামলীলা ময়দানৰ আকাশমাৰ্গৰ পৰা তোলা দৃশ্য প্ৰচাৰ কৰি সমাৱেশত প্ৰকৃততে বৃহৎ সংখ্যক লোকৰ উপস্থিতি আছিল বুলি দাবী কৰিছে।
ৰাজনৈতিক দলসমূহৰ এই পৰস্পৰবিৰোধী দাবীৰ মাজতে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছে—জনসমৰ্থন প্ৰমাণ কৰিবলৈ ৰাজনৈতিক দলসমূহে কিয় পুৰণি ছবি অথবা কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰে প্ৰস্তুত কৰা দৃশ্যৰ আশ্ৰয় ল’বলগীয়া হৈছে? ছ’চিয়েল মিডিয়াত বিয়পি পৰা প্ৰতিখন ছবিৰ সত্যতা পৰীক্ষা নকৰাকৈ বিশ্বাস কৰাটো কিমান বিপজ্জনক? ৰাজনৈতিক প্ৰচাৰৰ এই প্ৰতিযোগিতাত সঁচা তথ্য আৰু ভুৱা প্ৰচাৰৰ মাজৰ পাৰ্থক্য নিৰ্ণয় কৰাৰ দায়িত্ব অৱশেষত কাৰ?abc
