গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ে ২৭ গৰাকী আবেদনকাৰীক বিদেশী হিচাপে ঘোষণা কৰি প্ৰদান কৰা ৰায়দান সোমবাৰে উচ্চতম ন্যায়ালয়ে খাৰিজ কৰিছে। ন্যায়াধীশ বিক্ৰম নাথ আৰু ন্যায়াধীশ সন্দীপ মেহতাক লৈ গঠিত উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ এখন বিচাৰপীঠে এই গোচৰসমূহ পুনৰ নতুনকৈ বিচাৰ কৰাৰ বাবে সংশ্লিষ্ট বিদেশী ন্যায়াধিকৰণলৈ প্ৰেৰণ কৰিছে। নাগৰিকত্ব আৰু বিদেশী মৰ্যাদা নিৰ্ধাৰণৰ বিষয়টোৱে সাংবিধানিকভাৱে এক গভীৰ তাৎপৰ্য বহন কৰে বুলি উল্লেখ কৰি সৰ্বোচ্চ ন্যায়ালয়খনে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে এই সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটো এক ন্যায্য, আইনসন্মত আৰু যুক্তিসংগত ব্যৱস্থাৰ মাজেৰে সম্পন্ন হ’ব লাগিব।
আবেদনকাৰীসকলৰ আবেদন গ্ৰহণ কৰি উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ বিচাৰপীঠে কয় যে নাগৰিকত্ব আৰু বিদেশীৰ মৰ্যাদা সাংবিধানিক আৰু আইনী দিশৰ পৰা এক অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ক্ষেত্ৰ। অৱশ্যে, ভাৰতীয় নাগৰিকত্বৰ অবৈধ দাবী প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ৰাষ্ট্ৰৰ স্বাৰ্থকো ন্যায়ালয়ে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰে। বিচাৰপীঠে উল্লেখ কৰে যে আইনীভাৱে ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব দাবী কৰাৰ অধিকাৰ নথকা ব্যক্তিয়ে যাতে প্ৰক্ৰিয়াৰ অপব্যৱহাৰ, মিছা দাবী বা পলম হোৱাৰ সুযোগ লৈ এনে মৰ্যাদা লাভ কৰিব নোৱাৰে, সেয়া নিশ্চিত কৰাটো ৰাষ্ট্ৰৰ এক আইনগত আৰু বাধ্যতামূলক স্বাৰ্থ। কিন্তু একে সময়তে ন্যায়ালয়ে গুৰুত্ব আৰোপ কৰে যে অবৈধ প্ৰব্ৰজন ৰোধ কৰাৰ চৰকাৰী লক্ষ্যই প্ৰক্ৰিয়াগত নিৰপেক্ষতাক আওকাণ কৰিব নোৱাৰে। এই মৰ্যাদা নিৰ্ধাৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াটো ন্যায্য, আইনসন্মত আৰু যুক্তিসংগত হোৱাটো বাঞ্চনীয় হোৱাৰ সমান্তৰালকৈ ১৯৪৬ চনৰ বিদেশী আইনৰ ৯ নং ধাৰাৰ অধীনত থকা আইনী বাধ্যবাধকতা সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰযোজ্য হৈ থাকিব বুলি ৰায়দানটোত প্ৰকাশ কৰিছে।
নিজৰ স্থিতি আৰু হস্তক্ষেপৰ পৰিসৰ স্পষ্ট কৰি বিচাৰপীঠে জনায় যে তেওঁলোকে আবেদনকাৰীসকলৰ ভাৰতীয় নাগৰিকত্বৰ দাবীৰ গুণাগুণ বা তেওঁলোকে দাখিল কৰা নথিপত্ৰৰ প্ৰকৃত অৱস্থা, গ্ৰহণযোগ্যতা অথবা প্ৰাসংগিকতা সন্দৰ্ভত কোনো মতামত আগবঢ়োৱা নাই। এই প্ৰশ্নসমূহৰ সিদ্ধান্ত সংশ্লিষ্ট ন্যায়াধিকৰণসমূহে স্বাধীনভাৱে ল’ব লাগিব। উচ্চতম ন্যায়ালয়ে লগতে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে গোচৰসমূহ পুনৰ ন্যায়াধিকৰণলৈ প্ৰেৰণ কৰা কাৰ্যই আবেদনকাৰীসকলক কোনো ধৰণৰ সকাহ প্ৰদান কৰা নাই। যিগৰাকী ব্যক্তিয়ে নিজৰ দাবী সাব্যস্ত কৰিব নোৱাৰে, তেওঁৰ সপক্ষে কোনো সমতা প্ৰদান কৰাৰ উদ্দেশ্য এই নিৰ্দেশৰ নাই। ইয়াৰ একমাত্ৰ উদ্দেশ্য হৈছে বিদেশী হিচাপে ঘোষণা কৰাৰ দৰে গুৰুতৰ পৰিণতি যাতে ১৯৪৬ চনৰ বিদেশী আইন, ১৯৬৪ চনৰ বিদেশী (ন্যায়াধিকৰণ) নিৰ্দেশ আৰু নিৰপেক্ষতাৰ সাংবিধানিক বাধ্যবাধকতা পূৰণ কৰা এক বিচাৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ পৰাহে আহে, সেয়া নিশ্চিত কৰা।
উচ্চতম ন্যায়ালয়ে গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ বিতৰ্কিত ৰায়দানসমূহ আৰু বিদেশী ন্যায়াধিকৰণে পূৰ্বে প্ৰদান কৰা মতামত আৰু নিৰ্দেশনাসমূহো বাতিল কৰে। সংশ্লিষ্ট ন্যায়াধিকৰণসমূহে উচ্চ ন্যায়ালয় বা ন্যায়াধিকৰণে পূৰ্বে প্ৰদান কৰা কোনো পৰ্যবেক্ষণৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত নোহোৱাকৈ গোচৰসমূহৰ নতুনকৈ সিদ্ধান্ত ল’ব বুলি খণ্ডপীঠখনে নিৰ্দেশ দিয়ে।
উল্লেখযোগ্য যে, এই আবেদনসমূহৰ মূল গোচৰটোত গৌহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ে বিদেশী ন্যায়াধিকৰণৰ একতৰফীয়া নিৰ্দেশক প্ৰত্যাহ্বান জনাই দাখিল কৰা আৱেদন খাৰিজ কৰিছিল। উচ্চ ন্যায়ালয়ে লক্ষ্য কৰিছিল যে জাননীসমূহ যথাযথভাৱে প্ৰদান কৰা হৈছিল যদিও অভিযুক্ত ব্যক্তিগৰাকী ন্যায়াধিকৰণৰ সন্মুখত হাজিৰ হোৱা নাছিল আৰু প্ৰায় তেইশ বছৰৰ পাছতহে নিৰ্দেশটোক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল। অভিযুক্তৰ তৰফৰ পৰা কোনো লিখিত বিবৃতি, নথি-পত্ৰ বা প্ৰমাণ নথকাৰ বাবে ন্যায়াধিকৰণৰ হাতত পূৰ্বৰ সিদ্ধান্ত বাহাল ৰখাৰ বাহিৰে আন কোনো বিকল্প নাছিল বুলি উচ্চ ন্যায়ালয়ে মত প্ৰকাশ কৰে। তদুপৰি, উচ্চ ন্যায়ালয়ে উল্লেখ কৰিছিল যে এক নিৰপেক্ষ সুযোগ প্ৰদান কৰা উচিত যদিও ইয়াক এক অন্তহীন অনুশীলনলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিব নোৱাৰি।
অসমৰ বিদেশী ন্যায়াধিকৰণসমূহ হৈছে অৰ্ধ-ন্যায়িক সংস্থা যিয়ে বংশাৱলী আৰু ১৯৭১ চনৰ ভিত্তিবৰ্ষৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি নাগৰিকত্বৰ বিষয়ত বিচাৰ কৰে। ১৯৭১ চনৰ পূৰ্বে অসম বা ভাৰতত নিজৰ পৰিয়ালৰ বাসস্থান প্ৰমাণ কৰিবলৈ ব্যক্তিয়ে দাখিল কৰা নথি-পত্ৰৰ ওপৰত এই সংস্থাসমূহে প্ৰধানকৈ নিৰ্ভৰ কৰে। অৱশ্যে ন্যায়াধিকৰণসমূহৰ বিৰুদ্ধে সৰু-সুৰা বানানৰ ভুল, নথি-পত্ৰৰ অভাৱ বা স্মৃতিশক্তিৰ ত্ৰুটিৰ ভিত্তিত ব্যক্তিক বিদেশী ঘোষণা কৰাৰ দৰে পক্ষপাতিত্বমূলক আৰু স্বেচ্ছাচাৰী আচৰণৰ অভিযোগ উত্থাপন হৈ আহিছে।
বৰ্তমান উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ নিৰ্দেশ মৰ্মে বিদেশী ন্যায়াধিকৰণসমূহে বাতিল হোৱা পূৰ্বৰ ৰায়দানসমূহৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত নোহোৱাকৈ আবেদনকাৰীসকলৰ গোচৰসমূহ পুনৰ নতুনকৈ বিচাৰ কৰিব লাগিব। ন্যায়পালিকাই ৰাষ্ট্ৰৰ সুৰক্ষা আৰু নাগৰিকৰ সাংবিধানিক অধিকাৰৰ মাজত এক ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰি পৰৱৰ্তী সময়ত ন্যায়াধিকৰণসমূহৰ বিচাৰ প্ৰক্ৰিয়াত নিৰপেক্ষতা আৰু স্বচ্ছতা নিশ্চিত কৰাৰ দিশত এই ৰায়ৰ জৰিয়তে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিছে।
