গোটা আৱৰ্জনা বা কঠিন বৰ্জ্য পদাৰ্থৰ ব্যৱস্থাপনাক লৈ দেশজুৰি সজাগতা বৃদ্ধি কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয় হৈ পৰিছে। এই দায়িত্ব কেৱলমাত্ৰ চাফাই কৰ্মীসকলৰ ওপৰতে এৰি দিলে নহ’ব, বৰঞ্চ প্ৰতিগৰাকী নাগৰিকৰে ইয়াত সমান দায়িত্ব আছে। শেহতীয়াকৈ এক গোচৰৰ শুনানিত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে এই গুৰুত্বপূৰ্ণ মন্তব্য কৰিছে। দেশজুৰি গোটা আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা আইন কঠোৰভাৱে প্ৰয়োগ কৰা আৰু এই আইন উলংঘা কৰোঁতাসকলৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাত শীৰ্ষ আদালতখনে বিশেষ গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে।
উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ এছ ভি এন ভাট্টি আৰু ন্যায়াধীশ এন ভি অঞ্জৰিয়াৰ খণ্ড বিচাৰপীঠত গোটা আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা সম্পৰ্কীয় এটা গোচৰৰ শুনানি গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। বিচাৰপীঠখনে স্পষ্টকৈ কয় যে যিবোৰ স্থানৰ পৰা বৃহৎ পৰিমাণৰ আৱৰ্জনা ওলায়, সেই স্থানসমূহক নিৰ্দিষ্টভাৱে চিনাক্ত কৰি কঠোৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিব লাগিব। এই প্ৰসংগত শপিং মল, ৰেষ্টুৰেণ্ট, হোটেল, বৃহৎ আৱাসিক প্ৰকল্প, চিকিৎসালয় আৰু বাণিজ্যিক ভৱনসমূহৰ কথা বিশেষভাৱে উল্লেখ কৰা হৈছে। আদালতে কঠোৰ নিৰ্দেশ দিছে যে যদি এইধৰণৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ পৰা বৃহৎ পৰিমাণৰ আৱৰ্জনা নিৰ্গত হোৱাৰ পাছতো তেওঁলোকে ব্যৱস্থাপনাৰ নিয়ম মানি চলা নাই, তেন্তে মাত্ৰ ছসপ্তাহৰ ভিতৰত তেওঁলোকক চিনাক্ত কৰি পানী আৰু বিদ্যুতৰ সংযোগ কৰ্তন কৰিব লাগিব। আৱৰ্জনাবোৰ পৃথককৈ জমা কৰি সঠিক প্ৰক্ৰিয়াৰে আৰু আইন মানি যাতে ব্যৱস্থাপনা কৰা হয়, তাৰ ওপৰত আদালতে সৰ্বাধিক গুৰুত্ব দিছে।
উল্লেখ্য যে, ভূপাল পৌৰ নিগমৰ গোটা আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা সম্পৰ্কীয় এক গোচৰৰ ভিত্তিত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে এই নিৰ্দেশ দিছে। প্ৰথমে এই গোচৰটো ৰাষ্ট্ৰীয় সেউজ প্ৰাধিকৰণত চলি আছিল। এন জি টিৰ নিৰ্দেশক প্ৰত্যাহ্বান জনাই ভূপাল পৌৰ নিগমে উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ দ্বাৰস্থ হৈছিল। আদালতে আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনাৰ ক্ষেত্ৰত ডিজিটেল নিৰীক্ষণ ব্যৱস্থা প্ৰয়োগ কৰিবলৈকো পৰামৰ্শ দিছে।
ইয়াৰ উপৰিও, উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ দ্বাৰা নিযুক্ত নিৰীক্ষণ কমিটীক প্ৰতিখন ৰাজ্যৰ মুখ্য সচিবৰ জৰিয়তে জিলা উপায়ুক্তসকললৈ এই বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে যাতে বৃহৎ পৰিমাণৰ আৱৰ্জনা সৃষ্টিকাৰীসকলক অনতিপলমে চিনাক্ত কৰি তেওঁলোকক নিয়ম মানি চলিবলৈ সতৰ্ক কৰি দিয়া হয়। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ মাজত সজাগতা সৃষ্টি কৰিবলৈ বিদ্যালয় আৰু উচ্চ শিক্ষা বিভাগকো আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনাৰ পাঠ্যক্ৰম আৰু প্ৰশিক্ষণৰ ব্যৱস্থা কৰিবলৈ আদালতে নিৰ্দেশ দিছে। শিক্ষকসকলক প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰি প্ৰশিক্ষণপ্ৰাপ্ত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ জৰিয়তে সমাজত সজাগতা বঢ়োৱাৰ কাম কৰিবলৈ শীৰ্ষ আদালতে আহ্বান জনাইছে।
