দুহেজাৰ ষোল্ল চনত, দিল্লীৰ তদানীন্তন মুখ্যমন্ত্রী অৰবিন্দ কেজৰিৱালে প্রধানমন্ত্রী নৰেন্দ্র মোদীৰ শৈক্ষিক ডিগ্ৰী ৰাজহুৱা কৰিবলৈ দাবী জনাইছিল। সেই সময়তে পোহৰলৈ আহিছিল যে দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয় আৰু গুজৰাট বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা মোদীৰ ডিগ্ৰীৰ তথ্য সংগ্ৰহ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এজন ব্যক্তিয়ে বিশেষ ভূমিকা লৈছিল। তেওঁ আছিল প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ বিশেষ কৰ্তব্যৰত বিষয়া হীৰেন যোশী যিয়ে গুজৰাট বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্যৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ যোগাযোগ কৰিছিল। যিদিনা কেন্দ্ৰীয় তথ্য আয়োগে এই তথ্য ৰাজহুৱা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল সেই একেদিনাই বিশ্ববিদ্যালয় কৰ্তৃপক্ষই জনাইছিল যে তেওঁলোকে ইতিমধ্যে যোশীক সকলো তথ্যৰ বিৱৰণ যোগান ধৰিছে।
বিগত দহ বছৰ ধৰি হীৰেন যোশীক নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ এজন অতি ঘনিষ্ঠ আৰু বিশ্বাসী সহযোগী হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল যিয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ ভাবমূৰ্তি সৃষ্টিত বিশেষ উদ্যোগ লৈছিল। দুহেজাৰ চৈধ্য চনত মোদীয়ে দায়িত্ব লোৱাৰ আগৰে পৰাই যোশী তেওঁৰ ছাঁ হৈ আছে আৰু তেওঁ এনে কিছুমান কাম কৰিছে যিবোৰ আনৰ বাবে প্ৰায় অসম্ভৱ আছিল। দীৰ্ঘদিন ধৰি জনচক্ষুৰ আঁতৰত থকা এইগৰাকী বিষয়াক প্ৰথমবাৰৰ বাবে ২০২৩ চনৰ জি-২০ সন্মিলনৰ সময়ত এখন ছবি পোৱা গৈছিল। তেওঁক বহুতে মোদীৰ সামাজিক মাধ্যমৰ মূল ব্যক্তি বুলিও অভিহিত কৰে।
একাংশ সংবাদ কৰ্মীৰ মতে হীৰেন যোশী এজন অতি প্ৰখৰ বুদ্ধিসম্পন্ন ব্যক্তি যিয়ে সংবাদ মাধ্যমত কি প্ৰকাশ পাইছে তাৰ ওপৰত চকু ৰাখে আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰীক সেই বিষয়ে সজাগ কৰি ৰাখে। প্ৰাক্তন কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী অৰুণ শৌৰীয়েও ২০১৭ চনতে কৈছিল যে যোশীৰ নেতৃত্বত এটা বিশেষ দলে কেৱল সামাজিক মাধ্যমৰ গতিবিধি নিৰীক্ষণ কৰে। তেওঁক বিজেপিৰ আই টি চেলৰ আচল চালিকা শক্তি বুলি কোৱা হয় যিয়ে বিৰোধীৰ কণ্ঠ ৰোধ কৰিবলৈ আৰু চৰকাৰৰ পক্ষে বা-বাতৰি প্ৰকাশ কৰিবলৈ সংবাদ মাধ্যমক হেচাঁ প্ৰয়োগ কৰি আহিছে।
শেহতীয়াকৈ হীৰেন যোশীক লৈ দিল্লীৰ ৰাজনৈতিক মহলত যথেষ্ট গুণা-গঁথা চলিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে আৰু তেওঁক পদৰ পৰা অপসাৰণ কৰা হ’ব পাৰে বুলি চৰ্চা চলিছে। আনকি মহাদেৱ বেটিং এপৰ দৰে এটা বৃহৎ বিত্তীয় কেলেংকাৰীৰ সৈতে তেওঁৰ নাম সাঙোৰ খাই পৰিছে যাৰ বাবে বিৰোধীয়ে এতিয়া তেওঁৰ ভূমিকাৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছে। কংগ্ৰেছ মুখপাত্ৰ পৱন খেড়াই এই সন্দৰ্ভত এক সংবাদমেল আয়োজন কৰি চৰকাৰৰ পৰা স্পষ্টীকৰণ দাবী জনাইছে কিন্তু আচৰিত কথাটো হ’ল একাংশ সংবাদ প্ৰতিষ্ঠানে এই খবৰটো প্ৰকাশ কৰি কিছু সময় পিছতে নিজৰ ৱেবছাইটৰ পৰা বাতৰিটো আঁতৰাই পেলাইছে।
ভাৰতত সংবাদ মাধ্যমৰ স্বাধীনতাৰ সূচাংক ১৫১ নম্বৰ স্থানলৈ নামি যোৱাৰ আঁৰত যোশীৰ দৰে ব্যক্তিৰ নিয়ন্ত্ৰণ থকা বুলি একাংশ লোকে অভিযোগ কৰে। তেওঁলোকৰ মতে যোশীয়েই সংবাদ মাধ্যমৰ এজেণ্ডা নিৰ্ধাৰণ কৰে আৰু টিভিত কি বিষয়ত বিতৰ্ক হ’ব লাগে তাকো পৰোক্ষভাৱে নিৰ্দেশ দিয়ে। বিশেষকৈ ক’ভিড মহামাৰীৰ সময়ত এটা বিশেষ সম্প্ৰদায়ৰ বিৰুদ্ধে চলা নেতিবাচক প্ৰচাৰৰ আঁতৰতো তেওঁৰ ভূমিকা আছিল বুলি একাংশ জ্যেষ্ঠ সম্পাদকে এতিয়া মুখ খুলিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে।
যোশীৰ কৰ্মজীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল ৰাজস্থানৰ এজন অধ্যাপক হিচাপে কিন্তু ২০০৮ চনত মোদীৰ সৈতে হোৱা এটা সাক্ষাতে তেওঁৰ জীৱন সলনি কৰি দিছিল। এটা কাৰিকৰী বিজুতি নিমিষতে ঠিক কৰি মোদীৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা যোশীয়ে লাহে লাহে মোদীৰ ডিজিটেল জগতখনৰ সৰ্বেসৰ্বা হৈ পৰিল। তেওঁ কেৱল মোদীৰ বাবে ৰাজনৈতিক কৌশল ৰচনাই কৰাই নহয় বৰঞ্চ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে যোৱা লোকসকলৰ ওপৰতো চোকা নজৰ ৰাখিছিল।
জ্যেষ্ঠ সাংবাদিক তৱলীন সিঙে নিজৰ পুত্ৰ আতিশ তাছিৰৰ নাগৰিকত্ব বাতিলৰ ঘটনাক লৈও যোশীৰ ফালেই আঙুলি টোৱাইছিল। তেওঁৰ মতে আতিশে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনীত মোদীৰ বিৰুদ্ধে লিখাৰ বাবেই পিএমঅ’ৰ পৰা এই প্ৰতিশোধ লোৱা হৈছিল। একেদৰে সুব্ৰমণ্যম স্বামীৰ দৰে নেতাই অভিযোগ কৰিছিল যে যোশীৰ নিৰ্দেশত ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমক চৰকাৰৰ আজ্ঞাবাহী ভৃত্য কৰি তোলা হৈছে। আনকি অৰবিন্দ কেজৰিৱালেও অভিযোগ কৰিছিল যে যোশীয়ে নিউজ চেনেলৰ মালিকসকলক ভাবুকি দিছিল যাতে আম আদমী পাৰ্টীৰ কোনো বাতৰি পৰিবেশন কৰা নহয়।
দুহেজাৰ চৈধ্য চনত মোদী দিল্লীলৈ অহাৰ পিছত পুৰণি জনসংযোগ বিষয়া জগদীশ ঠাক্কৰ আৰু যোশীৰ মাজত ক্ষমতাৰ এখন অঘোষিত যুঁজ চলিছিল। ঠাক্কৰে পুৰণি শৈলীৰ সংবাদ মাধ্যম চম্ভালিছিল আৰু যোশীয়ে মোদীৰ সামাজিক মাধ্যমৰ প্ৰসাৰ বৃদ্ধি কৰিছিল। দুহেজাৰ চৈধ্য চনত ঠাক্কৰৰ মৃত্যুৰ পিছত যোশী প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়ৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী বিষয়া হৈ পৰে। তেওঁৰ নেতৃত্বতে মোদীয়ে বিশ্বৰ ভিতৰতে ছ’চিয়েল মিডিয়াত আটাইতকৈ বেছি ফ’ল’ৱাৰ বা অনুগামী থকা নেতা হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে।
অৱশ্যে শেহতীয়াকৈ অপাৰেচন সিন্ধুৰ নামৰ এটা সামৰিক অভিযানৰ সংবাদ পৰিচালনাক লৈ হোৱা ভুলৰ বাবে যোশীৰ ওপৰত মোদী অসন্তুষ্ট হোৱা বুলি কোৱা হৈছে। এই অভিযানৰ সময়ত ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমে কৰা অতিৰঞ্জিত প্ৰচাৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত চৰকাৰক কিছু অস্বস্তিত পেলাইছিল। আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে ভাৰত-পাকিস্তানৰ মাজত মধ্যস্থতা কৰা বুলি কৰা দাবীয়ে মোদীৰ বিশ্বগুৰু ভাবমূৰ্তিত আঘাত হানিছিল যাৰ বাবে যোশীক ইয়াৰ বাবে দায়ী কৰা হৈছিল।
এতিয়া পিএমঅ’ৰ ভিতৰতে যোশী আৰু আন এজন বিষয়া প্ৰতীক দোশীৰ মাজত ক্ষমতাৰ কেন্দ্ৰীয় সংঘাত বৃদ্ধি পাইছে বুলি ৰাজনৈতিক বিশ্লেষক সকলে ক’ব খোজে। দোষী যিয়ে বিত্তমন্ত্ৰী নিৰ্মলা সীতাৰমণৰ জোঁৱাই হয় তেওঁ এতিয়া সংবাদ মাধ্যমৰ দায়িত্ব লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ফলত যোশীৰ গুৰুত্ব পূৰ্বতকৈ বহু পৰিমাণে কমি গৈছে আৰু তেওঁক গুজৰাটলৈ ঘূৰাই পঠোৱাৰ পৰিকল্পনাও কৰা হৈছে।
যোশীৰ বিৰুদ্ধে দুৰ্নীতিৰ অভিযোগ উঠিলেও একাংশৰ মতে তেওঁৰ ক্ষমতাৰ আচল উৎস আছিল তেওঁৰ ওচৰত থকা প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ গোপনীয় তথ্যৰ ভাণ্ডাৰ। প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়ত যিকোনো কাম সহজে কৰাই দিব পৰা ক্ষমতা থকা বাবে তেওঁক লৈ বহুতে ঈৰ্ষাও কৰিছিল। তেওঁক লৈ হোৱা বিতৰ্ক এতিয়া সংসদ পৰ্যন্ত পাইছেগৈ য’ত প্রিয়ংকা গান্ধীৰ দৰে নেত্ৰীয়ে চৰকাৰৰ পৰা উত্তৰ বিচাৰিছে।
বৰ্তমান সময়ত হীৰেন যোশীৰ ভৱিষ্যতক লৈ ৰাজধানীত নানা জল্পনা-কল্পনা চলি আছে। তেওঁক পোনপটীয়াকৈ পদৰ পৰা আঁতৰোৱাটো মোদীৰ বাবে সহজ নহ’ব কাৰণ তেওঁৰ হাতত বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য আছে বুলি ধাৰণা কৰা হয়। যি কি নহওক এজন অদৃশ্য বিষয়া হিচাপে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাষত থকা যোশী এতিয়া নিজেই এটা ডাঙৰ ৰাজনৈতিক বিষয়ত পৰিণত হৈছে যিয়ে আগন্তুক সময়ত মোদী চৰকাৰৰ সংবাদ পৰিচালনাৰ কৌশলত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন আনিব পাৰে।
