নিৰ্বাচনী বণ্ড ‘অসাংবিধানিক’। উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ সংবিধান বিচাৰপীঠে বিগত বৰ্ষৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত লোকসভা নিৰ্বাচনৰ ঠিক পূৰ্বেই এনে নিৰ্দেশ দিছিল। এইবাৰ সেই আদেশ পুনৰ বিবেচনা কৰাৰ দাবীত উচ্চতম ন্যায়ালয়ত গোচৰ ৰুজু কৰা হয়। আবেদন খাৰিজ কৰি আদালতে স্পষ্টকৈ উল্লেখ কৰিছে যে ‘সংবিধানিক বিচাৰপীঠে দিয়া আদেশত আমি কোনো ভুল দেখা নাই। ফলত পুনৰ বিবেচনাৰ প্ৰশ্ন উত্থাপন নহয়।
মুখ্য ন্যায়াধীশ ডি ৱাই চন্দ্ৰচুড়ৰ নেতৃত্বত এখন সংবিধান বিচাৰপীঠে সৰ্বসন্মতিক্ৰমে মোডীৰ যুগত প্ৰৱৰ্তন কৰা নিৰ্বাচনী বণ্ডসমূহ অসাংবিধানিক বুলি ৰায় দিয়ে। এইটো সংবিধানৰ ১৯ নং অনুচ্ছেদৰ বিপৰীত। সোনকালে বন্ধ হ’ব লাগে। বিচাৰপীঠে কয় যে নিৰ্বাচনী বণ্ডে ভোটাৰৰ মৌলিক অধিকাৰক ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰে। বিচাৰপীঠে কয় যে ভাৰতৰ নিৰ্বাচনী প্ৰক্ৰিয়াৰ অংশ ৰাজনৈতিক দল। সাধাৰণ ভোটাৰসকলে তেওঁলোকৰ বিষয়ে বিতং তথ্য জনাৰ অধিকাৰ আছে। নিৰ্বাচনী বন্ধনে সেই অধিকাৰক ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰে। আনকি আদালতৰ নিৰ্দেশ অনুসৰিও ষ্টেট বেংকে বণ্ডৰ জৰিয়তে এটা পক্ষই কিমান টকা লাভ কৰিছে তাৰ তথ্য প্ৰকাশ কৰিবলৈ বাধ্য হৈছে।
আদালতৰ নিৰ্দেশৰ পিছত দেশৰ ৰাজনৈতিক দলসমূহ স্বাভাৱিকতে হেঁচাত পৰিল। প্ৰতিবেদন অনুসৰি বণ্ডৰ পৰা সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰিছে বিজেপিয়ে। গেৰুৱা শিবিৰৰ পুঁজিত পৰিছে ৬৯৮৬.৫ কোটি টকা। অধিবক্তা মেথিউ নেডুমপাৰাকে ধৰি কেইবাজনো লোকে উচ্চতম ন্যায়ালয়ত এই নিৰ্দেশ পুনৰীক্ষণৰ দাবীত গোচৰ তৰে। যদিও সেই আবেদনে উচ্চতম ন্যায়ালয়ত গুৰুত্ব নাপালে।
ইফালে, নিৰ্বাচনী বণ্ডৰ জৰিয়তে কোটি কোটি টকাৰ দুৰ্নীতিৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে বিৰোধী শিবিৰে। মূলতঃ নিৰ্বাচনী বণ্ডত ধন সংগ্ৰহৰ তিনিটা উপায়েৰে শাসকীয় দলটোৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ উত্থাপন হৈছে। ইডি, আয়কৰ বিভাগ আৰু চিবিআইৰ অভিযানৰ আশংকা সৃষ্টি কৰি আৰু সংস্থাটোৰ অনুকূল নীতি প্ৰণয়ন কৰা। কিন্তু একাধিক সংগঠনক ভয় দেখুৱাই ধন সংগ্ৰহ কৰাটোৱেই আটাইতকৈ সাধাৰণ অভিযোগ। লোকসভা নিৰ্বাচনৰ পূৰ্বে কংগ্ৰেছ নেতা ৰাহুল গান্ধীয়ে কয়, ‘নিৰ্বাচনী বণ্ড একেবাৰেই স্বচ্ছতাৰ কাৰ্যসূচী নহয়, বৰঞ্চ বিশ্বৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰেকেট। আৰু নৰেন্দ্ৰ মোডী ইয়াৰ মাষ্টাৰমাইণ্ড।”
