বুধবাৰে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে ৭৫ বছৰ সম্পূৰ্ণ কৰিলে। যি সময়ত বিজেপিয়ে তেওঁৰ জন্মদিনৰ আশে-পাশে দেশজুৰি উদযাপনৰ পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিবলৈ চেষ্টা চলাইছে, একে সময়তে ৰাজনৈতিক মহলত যথেষ্ট চৰ্চা চলিছে, ৭৫ বছৰ বয়সত ভৰি দিয়াৰ পিছত তেওঁ লাল কৃষ্ণ আদবানী বা মুৰলী মনোহৰ যোশীৰ দৰে ‘মাৰ্গদৰ্শক মণ্ডলী’ত যোগদান কৰিবনে, নে তেওঁ আৰু কেইবছৰমান সক্ৰিয় ৰাজনীতিৰ মঞ্চত নেতৃত্ব দি থাকিব? দীৰ্ঘদিন ধৰি বিজেপি আৰু আৰএছএছ শিবিৰত এই প্ৰশ্ন চলি আহিছে, এটা নিৰ্দিষ্ট বয়স অতিক্ৰম কৰি জ্যেষ্ঠ নেতাসকলে অৱসৰ ল’ব লাগেনে?
কিছুদিন পূৰ্বে আৰ এছ এছৰ মুৰব্বী মোহন ভাগৱতে ৭৫ বছৰ বয়সত অৱসৰৰ ইংগিত দি মোদীৰ ওপৰত হেঁচা বৃদ্ধি কৰিছিল। অৱশ্যে ভাগৱতে ৬ দিন পূৰ্বে ৭৫ বছৰ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। অৱশ্যে জন্মদিনৰ পূৰ্বে সংঘ প্ৰধানে তেওঁৰ অৱসৰৰ সম্ভাৱনা নুই কৰিছিল। এই কথাত সুখী হৈ মোদীয়ে ভাগৱতৰ জন্মদিনত বিভিন্ন বাতৰি কাকতত এটা বিশাল লেখা লিখিলে। যদিও সংঘ প্ৰধানে তেওঁৰ অৱসৰৰ সম্ভাৱনা এৰাই চলিছিল, তথাপিও মোদীৰ অৱসৰ সন্দৰ্ভত জল্পনা-কল্পনা বিজেপি আৰু সংঘৰ মাজত বন্ধ নহ’ল।
দৰাচলতে ২০১৪ চনৰ লোকসভা নিৰ্বাচনৰ সময়তে এই বিতৰ্ক আৰম্ভ হৈছিল। যেতিয়া মোদীক প্ৰধানমন্ত্ৰী পদৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল, তেতিয়া বিজেপিৰ বহু জ্যেষ্ঠ নেতা দলৰ এই সিদ্ধান্তত অসন্তুষ্ট হৈ পৰিছিল। তেতিয়াৰ পৰাই কোৱা হৈছে যে নেতাসকলে ৭৫ বছৰ বয়সৰ পিছত সক্ৰিয় ৰাজনীতিৰ পৰা অৱসৰ ল’ব।যদিও এই সন্দৰ্ভত বিজেপিৰ সংবিধানত কোনো আনুষ্ঠানিক নীতি নাই। জ্যেষ্ঠ সাংবাদিক ডি কে সিঙে কয় যে যদিও দলৰ মুখপাত্ৰই এই বিষয়টো অভিলেখৰ বাহিৰত উত্থাপন কৰিছিল, তথাপিও আনুষ্ঠানিকভাৱে কেতিয়াও ঘোষণা কৰা হোৱা নাছিল। সেই সময়ত আদৱানী আৰু যোশীকে ধৰি কেইবাজনো জ্যেষ্ঠ নেতাক ‘মাৰ্গদৰ্শক মণ্ডলী’ত স্থান দিয়া হৈছিল যদিও কাৰ্যতঃ তেওঁলোকৰ কোনো সক্ৰিয় ভূমিকা নাছিল। ক’ব পাৰি যে জ্ঞানী ৰাজনীতিবিদ দুজনক বলপূৰ্বকভাৱে ‘ৰাজনৈতিক সন্ন্যাস’লৈ নিৰ্বাসিত কৰা হৈছিল। আদৱানী আৰু যোশীৰ দৰে জ্যেষ্ঠ নেতাই যুৱ প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীৰ সন্মুখত প্ৰত্যাহ্বানৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। তেওঁলোকৰ সান্নিধ্যত মোদীয়ে যিকোনো সিদ্ধান্ত ল’বলৈ অসুবিধা পাব পাৰে। সেইবাবেই দলৰ ভিতৰতে মোদীৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী পদক নিৰপেক্ষ কৰি তোলাৰ বাবে এই সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে। ৰাজনৈতিক মহলত প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছে, ‘৭৫ বছৰ বয়সত অৱসৰ গ্ৰহণ’ গ্ৰহণ কৰি এইবাৰ মোদীয়ে ক্ষমতাৰ পৰা পদত্যাগ কৰিব বিচাৰিবনে? বুধবাৰে ৭৫ বছৰ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত মোদীয়ে ৰাজনীতিৰ পৰা অৱসৰ ল’ব নেকি বুলি সোমবাৰে প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল এজন কংগ্ৰেছ নেতাই।
আচলতে বিজেপিৰ ভিতৰৰ বহুতেই এইটোও প্ৰকৃততে ‘ভুৱা বিতৰ্ক’ বুলি ভাবে। কাৰণ দলত তেনে বাধ্যতামূলক নিয়ম নাই। এজন প্ৰাক্তন সাংসদৰ মতে, যদি কিছুমান চিনিয়ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ হয়, তেন্তে তেওঁলোকক টিকট দিয়া হৈছে, আন কিছুমানক দিয়া হোৱা নাই। সকলো পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। অৱশ্যে যুৱ নেতাসকলৰ মতে এটা নিৰ্দিষ্ট অৱসৰৰ বয়স থাকিব লাগে যাতে নতুন প্ৰজন্মই সুযোগ পায়। অৱশ্যে আনন্দীবেন পেটেলে গুজৰাটৰ মুখ্যমন্ত্ৰীৰ পদ ত্যাগ কৰাৰ সময়ত স্পষ্টকৈ কৈছিল যে তেওঁ ৭৫ বছৰ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ বাবে পদত্যাগ কৰিছে।তেওঁৰ বক্তব্যই লগে লগে এটা বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিছিল যে দলত এক প্ৰকাৰৰ বয়স সীমা ব্যৱস্থা ৰূপায়ণ কৰা হৈছে। বাস্তৱত দেখা গৈছে যে ইয়াক সদায় অনুসৰণ কৰা হোৱা নাই। কৰ্ণাটকৰ মুখ্যমন্ত্ৰী বি এছ য়েদিয়ুৰাপ্পাই ৭৮ বছৰ বয়সত পদ ত্যাগ কৰাৰ বিপৰীতে আন বহুতে বয়সৰ সীমা অতিক্ৰম কৰাৰ পিছতো সক্ৰিয় ভূমিকা অক্ষুণ্ণ ৰাখিছে। ফলত ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি অনুযায়ী এই ‘নিয়ম’ প্ৰযোজ্য হোৱাৰ পৰিসৰ সলনি হৈছে। ৰাজনৈতিক বিশ্লেষক অদিতি ফাডনাভিছৰ মতে ৭৫ বছৰ বয়সত অৱসৰৰ বিষয়টো কেৱল প্ৰতীকী। তেঁওৰ মতে, যেতিয়াই জ্যেষ্ঠ নেতাক আঁতৰাই নতুন মুখ অনাৰ প্ৰয়োজন হয় তেতিয়াই এই যুক্তি উত্থাপন কৰা হৈছে, আৰু ৰাজনৈতিক বাধ্যবাধকতাৰ বাবেও ব্যতিক্ৰম দেখা গৈছে। সাংবাদিক সুনীল গতাদৰ মতে, আচলতে এইটো আছিল জ্যেষ্ঠ নেতাক সন্মানেৰে একাষৰীয়া কৰাৰ কোমল নিৰ্দেশনা, কঠোৰ নীতি নহয়। বিজেপিৰ শীৰ্ষ নেতৃত্বৰ বক্তব্য সম্পূৰ্ণ বেলেগ। ইতিমধ্যে গৃহমন্ত্ৰী অমিত শ্বাহে স্পষ্ট কৰি দিছে যে বিজেপিৰ সংবিধানত ৭৫ বছৰ বয়সত অৱসৰ লোৱাৰ কোনো বাধ্যবাধকতা নাই আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে সম্পূৰ্ণ দায়িত্ব লৈ দেশক নেতৃত্ব দিব।
