ভাৰতে চমন জাৰি কৰাৰ কৰ্তৃত্বক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱাৰ পিছতে আমেৰিকাৰ ছিকিউৰিটিজ এণ্ড এক্সচেঞ্জ কমিছনে ফেডাৰেল আদালতৰ কাষ চাপিছে। কূটনৈতিক চেনেল অতিক্ৰমি গৌতম আদানী আৰু সাগৰ আদানীক তেওঁলোকৰ আমেৰিকাৰ অধিবক্তা আৰু ইমেইলৰ জৰিয়তে জাননী প্ৰদানৰ অনুমতি দিবলৈ আদালতক অনুৰোধ জনাইছে আয়োগে।
বুধবাৰে (২১ জানুৱাৰী) নিউয়ৰ্কৰ পূব জিলাৰ বাবে আমেৰিকা জিলা আদালতত দাখিল কৰা এখন আবেদনত এছ ই চিয়ে কয় যে, “হেগ চুক্তিৰ অধীনত জাননী প্ৰদান সম্পূৰ্ণ হ’ব বুলি এছ ই চিয়ে আশা কৰা নাই।” ইয়াৰ লগে লগে সংস্থাটোৱে ২০২৫ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ পৰা অনুসৰণ কৰি অহা সন্ধিভিত্তিক প্ৰক্ৰিয়াটো কাৰ্যকৰীভাৱে পৰিত্যাগ কৰিছে।
আমেৰিকাৰ বিনিয়োগকাৰীৰ পৰা প্ৰায় ১৭৫ মিলিয়ন ডলাৰ সংগ্ৰহ কৰা ৭৫ কোটি ডলাৰৰ বণ্ড ইছ্যুৰ সৈতে জড়িত অভিযোগৰ বিষয়ে ভাৰতীয় কোটিপতিক আনুষ্ঠানিকভাৱে অৱগত কৰাৰ ১৪ মাহৰ প্ৰচেষ্টাত এই পদক্ষেপে এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তনৰ ইংগিত দিছে।
এই পদক্ষেপে ভাৰতৰ আইন আৰু ন্যায় মন্ত্ৰালয়ৰ সৈতে প্ৰায় এবছৰজোৰা চিঠি-পত্ৰ আৰু আলোচনাৰ কোনো ফল পোৱা নাই বুলিও সংকেত দিছে।
আদালতত দাখিল কৰা স্মাৰকপত্ৰত এছ ই চিয়ে কয় যে, “মন্ত্ৰালয়ৰ স্থিতি আৰু হেগ চুক্তিৰ অধীনত জাননী প্ৰদান কৰাৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টাৰ পিছত যি সময় পাৰ হৈ গৈছে, সেই সময়ৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি এছ ই চিয়ে আশা কৰা নাই যে হেগ চুক্তিৰ জৰিয়তে জাননী প্ৰদান সম্পূৰ্ণ হ’ব।”
সংস্থাটোৱে লগতে কয়, “ভাৰতীয় বা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনৰ অধীনত প্ৰতিপক্ষৰ ওপৰত জাননী প্ৰদানৰ কোনো বিকল্প পদ্ধতিৰ বিষয়ে এছ ই চিয়ে অৱগত নহয়।” ২০২৫ চনৰ ১৪ ডিচেম্বৰত এছ ই চিয়ে ভাৰতীয় আইন আৰু ন্যায় মন্ত্ৰালয়ৰ পৰা ৪ নৱেম্বৰ তাৰিখৰ পত্ৰ লাভ কৰিছিল। এই পত্ৰসমূহত এটা নতুন আৰু অভাৱনীয় আপত্তি দৰ্শোৱা হৈছিল। এই পত্ৰসমূহ এছ ই চিৰ আবেদনৰ প্ৰমাণ (প্ৰদৰ্শন) হিচাপেও সংলগ্ন কৰা হৈছিল।
এই পত্ৰসমূহত আমেৰিকাৰ এটা নিয়ম, এছ ই চিৰ আভ্যন্তৰীণ পদ্ধতিৰ নিয়ম ৫(খ)ৰ উদ্ধৃতি দিয়া হৈছে, যিয়ে সংস্থাটোৱে কেনেকৈ বলবৎকাৰী ব্যৱস্থা আৰম্ভ কৰে বা গোচৰসমূহ ন্যায় বিভাগ আৰু আত্মনিয়ন্ত্ৰণ সংস্থাসমূহলৈ প্ৰেৰণ কৰে সেই বিষয়ে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।
মন্ত্ৰালয়ে কয় যে “নথিসমূহ পৰীক্ষা কৰা হৈছে আৰু ছিকিউৰিটিজ এণ্ড এক্সচেঞ্জ কমিছনৰ (এছইচি) অনানুষ্ঠানিক আৰু অন্যান্য পদ্ধতিৰ নিয়ম ৫(বি), ১৭ চি.এফ.আৰ.§ ২০২.৫(বি)ৰ জৰিয়তে নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে যে ওপৰত উল্লেখ কৰা চমন এই শ্ৰেণীসমূহৰ ভিতৰত নপৰে।”
২১ জানুৱাৰীত দাখিল কৰা আবেদনত এছ ই চিয়ে এই আপত্তিক ভিত্তিহীন বুলি খাৰিজ কৰে।
ভাৰতৰ আইন আৰু ন্যায় মন্ত্ৰালয়ে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে নথি-পত্ৰ প্ৰদান কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছে। প্ৰথম ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহত অস্বীকাৰ কৰিছিল।মন্ত্ৰালয়ে নথি-পত্ৰসমূহত ছীল আৰু স্বাক্ষৰৰ অভাৱৰ উদাহৰণ দিছিল, আনহাতে এছ ই চিয়ে কয় যে হেগ চুক্তিৰ অধীনত ইয়াৰ প্ৰয়োজন নাই।
এতিয়া ই ফেডাৰেল ৰুলছ অৱ চিভিল প্ৰচিডিজৰ নিয়ম ৪(এফ)(৩)ৰ অধীনত আদালতৰ অনুমতি বিচাৰিছে যাতে আদানী গ্ৰুপৰ বিৰুদ্ধে তেওঁলোকৰ আমেৰিকা ভিত্তিক অধিবক্তাৰ জৰিয়তে আৰু ইমেইলযোগে তেওঁলোকৰ ব্যৱসায়িক ইমেইল ঠিকনাত চমন আৰু অভিযোগ পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিব পাৰে। সংস্থাটোৱে যুক্তি আগবঢ়ায় যে ইয়াৰ দ্বাৰা প্ৰতিপক্ষক “কাৰ্যকৰী জাননী” প্ৰদান কৰা হ’ব, কিয়নো তেওঁলোক “বিষয়টোৰ বিষয়ে সচেতন আৰু তেওঁলোকৰ সঁহাৰি সক্ৰিয়ভাৱে পৰিচালনা কৰি আছে।”
উল্লেখ্য যে ২০২৪ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত এছ ই চিয়ে আদানী গ্ৰীণ এনাৰ্জি লিমিটেডৰ অধ্যক্ষ গৌতম আদানী আৰু তেওঁৰ ভতিজাক কোম্পানীটোৰ কাৰ্যবাহী সঞ্চালক সাগৰ আদানীৰ বিৰুদ্ধে দেৱানী অভিযোগ দাখিল কৰে। ইয়াত অভিযোগ কৰা হৈছে যে তেওঁলোকে ভাৰত চৰকাৰৰ বিষয়াসকলক লাখ লাখ ডলাৰৰ ধন প্ৰদান বা ধন দিয়াৰ প্ৰতিশ্ৰুতিৰে উৎকোচ আঁচনি ৰূপায়িত কৰিছিল।
এই অভিযোগ ২০২১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত আদানী গ্ৰীনে জাৰি কৰা বণ্ড অফাৰৰ সৈতে জড়িত, যিয়ে আমেৰিকাৰ বিনিয়োগকাৰীৰ পৰা ১৭৫ মিলিয়ন ডলাৰৰ ওপৰত ধন সংগ্ৰহ কৰিছিল। এছ ই চিৰ অভিযোগ অনুসৰি, আদানী গ্ৰীণৰ দুৰ্নীতি বিৰোধী আৰু উৎকোচ বিৰোধী কাৰ্যসূচী সম্পৰ্কে বণ্ড অফাৰ কৰা নথিপত্ৰত কৰা দাবীসমূহ গৌতম আৰু সাগৰ আদানীৰ কথিত আচৰণৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি “গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে মিছা বা বিভ্ৰান্তিকৰ” আছিল।
একেদিনাই নিউয়ৰ্কৰ ইষ্টাৰ্ণ ডিষ্ট্ৰিক্টৰ বাবে আমেৰিকাৰ এটৰ্নীৰ কাৰ্যালয়তো সমান্তৰাল অপৰাধমূলক গোচৰ ৰুজু কৰে। ইয়াত আদানী ভাতৃদ্বয় আৰু আনসকলৰ বিৰুদ্ধে ছিকিউৰিটিজ জালিয়াতিৰ ষড়যন্ত্ৰ, তাঁৰ জালিয়াতিৰ ষড়যন্ত্ৰ, ছিকিউৰিটিজ জালিয়াতিৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল।
২০২৪ চনৰ ২১ নৱেম্বৰত জাৰি কৰা এক বিবৃতিত আদানি গ্ৰুপে এই অভিযোগসমূহক “ভিত্তিহীন” বুলি অভিহিত কৰি কয় যে তেওঁলোকে “সকলো সম্ভাৱ্য আইনী বিকল্প” অনুসৰণ কৰিব।
এইবাৰ এছ ই চিয়ে ন্যায়াধীশ নিকোলাছ জিলৈ পত্ৰ লিখিছে যে তেওঁলোকক আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ আইন সংস্থা আৰু তেওঁলোকৰ ব্যৱসায়িক ইমেইল ঠিকনাৰ জৰিয়তে আদানীলৈ জাননী প্ৰেৰণ কৰাৰ অনুমতি দিয়া হওক।
সাগৰ আদানীয়ে হেকাৰ ফিংক এল এল পিক তেওঁৰ অধিবক্তা হিচাপে নিযুক্তি দিছে। এই প্ৰতিষ্ঠানৰ এজন অধিবক্তাই ২০২৪ চনৰ ৪ ডিচেম্বৰত এই বিষয়ত প্ৰতিনিধিত্ব নিশ্চিত কৰিছিল। গৌতম আদানীয়ে কাৰ্কলেণ্ড এণ্ড এলিছ এল এল পি আৰু কুইন ইমানুৱেল উৰ্কহাৰ্ট এণ্ড চুলিভান এল এল পিক নিযুক্তি দিছে। এই ফাৰ্মসমূহৰ অধিবক্তাই ২০২৫ চনৰ ২৮ ফেব্ৰুৱাৰীত এছ ই চিৰ সৈতে যোগাযোগ কৰি নিজকে এই বিষয়ৰ সৈতে জড়িত গৌতম আদানীৰ অধিবক্তা বুলি পৰিচয় দিছিল। “
এছ ই চিয়ে নিজৰ আবেদনত যুক্তি দিছে, “প্ৰতিপক্ষৰ প্ৰতিষ্ঠিত অধিবক্তাৰ জৰিয়তে জাননী প্ৰদান কৰিলে প্ৰতিপক্ষক জাননী প্ৰদান কৰাটো প্ৰায় নিশ্চিত।”
এছ ই চিয়েও বিচাৰে যে প্ৰতিবাদকাৰীসকললৈ ইমেইলৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ ব্যৱসায়িক ইমেইল ঠিকনালৈ জাননী প্ৰেৰণ কৰা হওক। সংস্থাটোৱে জনোৱা মতে, অভিযোগ দাখিল কৰাৰ পূৰ্বে তদন্তৰ সময়ত সাগৰ আদানীয়ে আদানী গ্ৰীণৰ সৈতে জড়িত ব্যৱসায়ৰ বাবে নিজৰ কৰ্পৰেট ইমেইল ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ইংগিত দিয়া ১০০ৰো অধিক নথি-পত্ৰ লাভ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত বণ্ড অফাৰৰ সৈতে জড়িত নথি-পত্ৰৰ লগতে ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ শেহতীয়া নথি-পত্ৰও আছে।
একেদৰে গৌতম আদানীয়েও ব্যৱসায়িক যোগাযোগৰ বাবে নিজৰ ব্যৱসায়িক ইমেইল ব্যৱহাৰ কৰা বুলি নিশ্চিত কৰা নথি-পত্ৰও এছ ই চিয়ে লাভ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত আদানী গ্ৰীণৰ সৈতে জড়িত বৈঠকৰ পৰা পোৱা চিঠিপত্ৰও আছে। এই একেটা ইমেইল ঠিকনা ভাৰতৰ ছিকিউৰিটিজ ৰেগুলেটৰক জমা দিয়াত তেওঁৰ যোগাযোগ ইমেইল হিচাপেও তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।
এছ ই চিয়ে লিখিছে, “দুয়োটা ইমেইল ঠিকনা এতিয়াও সক্ৰিয় আৰু নিৰীক্ষণ কৰা হৈছে বুলি বিশ্বাস কৰাৰ যুক্তিসংগত ভিত্তি আছে।” এছ ই চিয়ে এইটোও আঙুলিয়াই দিয়ে যে প্ৰতিপক্ষ এই গোচৰৰ বিষয়ে সম্পূৰ্ণৰূপে সচেতন, যাৰ প্ৰমাণ তেওঁলোকৰ ৰাজহুৱা বক্তব্য আৰু নিয়মমাফিক আবেদন দাখিলৰ দ্বাৰা পোৱা যায়।
