শুল্ক সন্দৰ্ভত আদালতত আন এক বিপৰ্যয়ৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হৈছে আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ড’নাল্ড ট্ৰাম্প। ইতিমধ্যে আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে তেওঁৰ শুল্ক নীতি ‘অবৈধ’ বুলি বাতিল কৰিছিল। কিন্তু তাৰ পাছতো তেওঁ হাৰ নামানিলে। তাৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁ ১০ শতাংশ অস্থায়ী শুল্ক ঘোষণা কৰিছিল।
বৃহস্পতিবাৰে নিউয়ৰ্কৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য আদালতে সেই শুল্কও বাতিল কৰে। ন্যায়াধীশসকলে স্পষ্টকৈ ক’লে, ‘এই আইনখন অবৈধ। ইয়াক সঠিকভাৱে কাৰ্যকৰী কৰা হোৱা নাই।’
যোৱা বছৰ অৰ্থাৎ ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহত আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে বিভিন্ন দেশৰ সামগ্ৰীৰ ওপৰত শুল্ক আৰোপ কৰিছিল। এই হাৰ কিছুমান দেশত আছিল ৫০ শতাংশ, আৰু আন কিছুমানত ১৯ শতাংশ। পুতলা সামগ্ৰী প্ৰস্তুত কৰা এটা কোম্পানীয়ে আদালতত ট্ৰাম্পৰ শুল্ক নীতিৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ তৰে।
ইয়াৰ পিছত আমেৰিকাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে এই শুল্কক ‘অবৈধ’ বুলি ঘোষণা কৰে। সেই সিদ্ধান্তক ট্ৰাম্পে তীব্ৰ সমালোচনা কৰিছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ১০ শতাংশ শুল্ক আৰোপ কৰিছিল।
ট্ৰাম্পে ১৯৭৪ চনৰ আমেৰিকাৰ বাণিজ্য আইনৰ ১২২ নং ধাৰাত অতিৰিক্ত ১০ শতাংশ শুল্ক ঘোষণা কৰিছিল। এই ধাৰা আমেৰিকাৰ কংগ্ৰেছৰ অনুমোদন অবিহনে সৰ্বাধিক ১৫০ দিনৰ বাবে প্ৰযোজ্য হৈ থাকে। ইয়াৰ পিছতো ট্ৰাম্পে শুল্কৰ বাবদ শুল্ক সংগ্ৰহ কৰিব বিচাৰিলে কংগ্ৰেছৰ অনুমোদন ল’বলগীয়া হৈছিল। কিন্তু তাৰ আগতে আমেৰিকাৰ মছলা নিৰ্মাতা বাৰ্লেপ এণ্ড বেৰেল, ৱাশ্বিংটনৰ ডেম’ক্ৰেটিক চৰকাৰ আৰু পুতলা নিৰ্মাতা কোম্পানী ‘বেচিক ফান’ই ১০ শতাংশ শুল্কৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ তৰে।
এই গোচৰৰ শুনানি আন্তৰ্জাতিক বাণিজ্য আদালতৰ তিনিজনীয়া বিচাৰপীঠে প্ৰায় তিনিমাহ ধৰি চলাইছিল। বৃহস্পতিবাৰে এই ৰায় ঘোষণা কৰাৰ সময়ত ন্যায়াধীশসকলে কয় যে, ‘১৯৭৪ চনৰ বাণিজ্য আইনখনৰ ১২২ নং ধাৰাত ট্ৰাম্প প্ৰশাসনে আৰোপ কৰা শুল্ক সঠিকভাৱে প্ৰয়োগ কৰা হোৱা নাই।’
ইয়াৰ পিছত ২-১ ৰায়দানত অতিৰিক্ত ১০ শতাংশ শুল্ক বাতিল কৰা হয়। এই ৰায়দানক সংশ্লিষ্ট মহলে ট্ৰাম্পৰ শুল্ক নীতিৰ বাবে এক ডাঙৰ বিপৰ্যয় হিচাপে বিবেচনা কৰিছে। অহা সপ্তাহত চীন ভ্ৰমণ কৰিবলৈ গৈ আছে ট্ৰাম্প। বাণিজ্যিক উত্তেজনা সন্দৰ্ভত বেইজিঙৰ সৈতে হোৱা বৈঠকৰ ঠিক পূৰ্বে এই ৰায়দান তাৎপৰ্যপূৰ্ণ বুলি বিবেচিত হৈছে।
এই ৰায়দানৰ পিছত আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে নিজৰ ক্ষোভ প্ৰকাশ কৰি কয় যে, “দুজন সুদূৰ বাওঁপন্থী ন্যায়াধীশে এই সিদ্ধান্ত লৈছে।” কিছু হতাশাৰে তেওঁ কয়, “আদালতৰ ৰায়ত মই আৰু আচৰিত নহও। তেওঁলোকে এটা ৰায় দিয়ে, তাৰ পিছত আন এটা পথ লও।”
কিন্তু আদালতৰ ৰায়দানৰ পিছত ১০ শতাংশ শুল্ক একেবাৰে উঠি যোৱা নাই। এতিয়াৰ বাবে এই গোচৰ ৰুজু কৰা তিনিটা কোম্পানীয়ে সকাহ পাইছে। বাকীসকলৰ কি হ’ব সেয়া এতিয়াও স্পষ্ট হোৱা নাই। অৱশ্যে বৃহস্পতিবাৰে এই ৰায়ৰ বিৰুদ্ধে উচ্চতম ন্যায়ালয়লৈ যাব বুলি সকীয়াই দিছে ট্ৰাম্প প্ৰশাসনে।
