ভেনিজুৱেলাৰ অৰিনোকো নদী অববাহিকা হৈছে এক বিশাল প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ ভাণ্ডাৰ। ঘন অৰণ্য, বিস্তৃত ঘাঁহনি আৰু জলাহভূমিৰে ভৰা এই অঞ্চলটো বিৰল ডলফিন আৰু বিলুপ্তপ্ৰায় অৰিনোকো ঘঁৰিয়ালৰ দৰে এহেজাৰৰো অধিক মাছ আৰু চৰাইৰ প্ৰজাতিৰ বাসস্থান। বাৰিষা কালত এই নদীখন পৃথিৱীৰ তৃতীয় বৃহত্তম নদী হিচাপে পৰিগণিত হয়। কিন্তু বৰ্তমান এই জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰে ভৰপূৰ অঞ্চলটো এক ভয়াবহ পৰিৱেশীয় দুৰ্যোগৰ মুখত পৰিছে। ইয়াৰ কাৰণ হ’ল এই অঞ্চলত থকা পৃথিৱীৰ বৃহত্তম খনিজ তেলৰ ভাণ্ডাৰ আৰু সোণ, লো তথা কল্টানৰ দৰে মূল্যবান ধাতুৰ খনিসমূহ। বিশেষকৈ মোবাইল আৰু কম্পিউটাৰ নিৰ্মাণত ব্যৱহৃত হোৱা নিওবিয়াম আৰু টেণ্টালামৰ বাবে এই অঞ্চলটো এতিয়া বিশ্বশক্তিৰ আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰিছে।
যোৱা এটা দশকত প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি নিকোলাছ মাদুৰোৰ শাসনকালত ভেনিজুৱেলাত অবৈধ খনন কাৰ্য অতি দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাইছিল। চৰকাৰে অৰিনোকো মাইনিং আৰ্ক নামৰ এটা বৃহৎ এলেকা খননৰ বাবে মুকলি কৰি দিছিল যিটোৱে দেশখনৰ প্ৰায় ১২ শতাংশ মাটিকালি আগুৰি আছে। এই এলেকাৰ ভিতৰত কেইবাখনো ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু আদিবাসী সম্প্ৰদায়ৰ বাসভূমি অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। বৰ্তমান হাজাৰ হাজাৰ লোকে হাবিৰ মাজত অতি শোচনীয় আৰু বিপদজনক পৰিৱেশত খনন কাৰ্য চলাই আছে। অভিযোগ উঠিছে যে এই সমগ্ৰ ব্যৱসায়টো এতিয়া বিভিন্ন সশস্ত্ৰ অপৰাধী গোট আৰু কলম্বিয়াৰ পৰা অহা বিদ্ৰোহী সংগঠনৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ গৈছে। এই খননৰ ফলত জধে-মধে গছ কটা হৈছে আৰু সোণ উলিওৱাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা পাৰাৰ দৰে বিষাক্ত দ্ৰব্যই নদীৰ পানী প্ৰদূষিত কৰি তুলিছে। ইয়াৰ ফলত কেৱল পানীৰ মাছ আৰু বন্যপ্ৰাণীৰে নহয়, বৰঞ্চ সেই পানীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি থকা মানুহৰ স্বাস্থ্যৰ প্ৰতিও তীব্ৰ ভাবুকি আহি পৰিছে।
২০২৬ চনৰ আৰম্ভণিতে মাদুৰোক ক্ষমতাৰ পৰা আঁতৰাই আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰই ভেনিজুৱাৰ তেল ভাণ্ডাৰৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ সাব্যস্ত কৰাৰ পাছত এই সংকট আৰু গভীৰ হৈছে। আমেৰিকাৰ ট্ৰাম্প প্ৰশাসনে ভেনিজুৱেলাৰ পৰা খনিজ পদাৰ্থ আৰু তেল আহৰণৰ গতি বৃদ্ধি কৰিবলৈ হেঁচা দিছে। ভেনিজুৱেলাৰ সংবিধানত পৰিৱেশ সুৰক্ষাৰ কথা স্পষ্টকৈ উল্লেখ থাকিলেও বাস্তৱত ইয়াৰ বিপৰীত ছবিহে দেখা গৈছে। দেশখনৰ তেল উদ্যোগে দীৰ্ঘদিন ধৰি জৰাজীৰ্ণ আন্তঃগাঁথনি আৰু তেল নিৰ্গমনৰ দৰে সমস্যাৰ সৈতে যুঁজি আছে। মাৰাকাইবো হ্ৰদৰ দৰে বৃহৎ জলাশয়সমূহ ইতিমধ্যে তেল প্ৰদূষণৰ বাবে বিষাক্ত হৈ পৰিছে। এতিয়া যদি অৰিনোকো অঞ্চলত নতুনকৈ খনন আৰু ড্ৰিলিং আৰম্ভ কৰা হয়, তেন্তে ইয়াত থকা সুৰক্ষিত অৰণ্য আৰু বিশুদ্ধ পানীৰ উৎসসমূহ চিৰদিনৰ বাবে ধ্বংস হৈ যোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে।
বৰ্তমান ভেনিজুৱেলাৰ অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰৰ মুৰব্বী ডেলচি ৰড্ৰিগেজে তেল আৰু খনিজ খণ্ডত বিদেশী কোম্পানীক অধিক সুযোগ দিবলৈ নতুন আইনত স্বাক্ষৰ কৰিছে। ইয়াৰ ফলত আমেৰিকাই দেশখনৰ ওপৰত আৰোপ কৰা নিষেধাজ্ঞা কিছু শিথিল কৰিছে যদিও পৰিৱেশবিদসকলে আশংকা প্ৰকাশ কৰিছে যে কেৱল অৰ্থনৈতিক স্বাৰ্থৰ বাবে ভেনিজুৱেলাৰ প্ৰকৃতি বিলীন হৈ যাব। এক তথ্য অনুসৰি যোৱা কেইবছৰমানৰ ভিতৰতে কেৱল সোণৰ খননৰ বাবেই ভেনিজুৱাই প্ৰায় ৪৮০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ বননি হেৰুৱাইছে। পৃথিৱীৰ সৰ্বোচ্চ জলপ্ৰপাত এঞ্জেল ফলছ থকা কানাইমা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ভিতৰলৈকো এতিয়া খনন কাৰ্য বিয়পি পৰিছে। দেশখন এতিয়াও তীব্ৰ অৰ্থনৈতিক সংকট আৰু মুদ্ৰাস্ফীতিৰ মাজত আছে, যাৰ ফলত লাখ লাখ লোকে দেশ এৰি পলাই যাবলৈ বাধ্য হৈছে। এনে পৰিস্থিতিত প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ এই লুণ্ঠন ৰোধ কৰাটো এক বৃহৎ প্ৰত্যাহ্বান হৈ পৰিছে।
