আমেৰিকা আৰু ইৰানৰ মাজত চলি থকা দীৰ্ঘদিনীয়া উত্তেজনাই অদূৰ ভৱিষ্যতে ভাৰতৰ আন্তৰ্জাতিক বাণিজ্যৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে বুলি আশংকা প্ৰকাশ কৰিছে দেশৰ বণিক মহলে। বিশেষকৈ পশ্চিম এছিয়াৰ পথৰে হোৱা ভাৰতীয় আমদানি আৰু ৰপ্তানি ব্যৱস্থা এই সংঘাতৰ ফলত গুৰুতৰভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱাৰ সম্ভাৱনাই দেখা দিছে। বৰ্তমানলৈকে এই সংঘাতৰ প্ৰভাৱ ভাৰতৰ বাণিজ্যত সীমিত হৈ থাকিলেও, পৰিস্থিতি দীৰ্ঘদিন ধৰি চলিলে ইয়াৰ ফলত দেশৰ সাৰ উৎপাদন আৰু খোৱা তেলৰ যোগান শৃংখলত বিৰূপ প্ৰতিক্ৰিয়া সৃষ্টি হোৱাটো নিশ্চিত বুলি বিশেষজ্ঞসকলে মত পোষণ কৰিছে।
ইতিমধ্যে ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক লক্ষণসমূহ পৰিলক্ষিত হ’বলৈ আৰম্ভ কৰিছে। পশ্চিম এছিয়া হৈ যোৱা পণ্য পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত বিভিন্ন জাহাজ পৰিবহণ সংস্থাই অতিৰিক্ত ‘চাৰ্চাৰ্জ’ আৰোপ কৰিবলৈ লৈছে। ফ্ৰান্সৰ পণ্য পৰিবহণ সংস্থা ‘চিএমএ চিজিএম’-এ এই জলপথেৰে সামগ্ৰী পৰিবহণৰ খৰচ প্ৰায় দুগুণ কৰিছে। তেওঁলোকে প্ৰতি কণ্টেইনাৰৰ বিপৰীতে ২০০০ ডলাৰৰ পৰা ৪০০০ ডলাৰলৈ অতিৰিক্ত মাচুল আদায় কৰিছে, যাৰ ফলত আমদানিকাৰী সংস্থাসমূহৰ ওপৰত অৰ্থনৈতিক বোজা বৃদ্ধি পাইছে।
কৃষি প্ৰধান দেশ ভাৰতৰ বাবে এই পৰিস্থিতি অধিক উদ্বেগজনক হৈ পৰিছে জুন মাহৰ পৰা আৰম্ভ হ’বলগীয়া খৰিফ শস্যৰ বতৰৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি। দেশৰ সাৰ উৎপাদনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ উপাদান যেনে চালফাৰ আৰু চালফিউৰিক এচিডৰ সিংহভাগেই আমদানি কৰা হয় পশ্চিম এছিয়াৰ পৰা। পৰিসংখ্যা অনুসৰি, ভাৰতে কৰা মুঠ চালফাৰ আমদানিৰ প্ৰায় ৭৬ শতাংশই আহে কাটাৰ, সংযুক্ত আৰব আমিৰশ্বাহী আৰু ওমানৰ পৰা। এই সন্দৰ্ভত ‘চল্যুবল ফাৰ্টিলাইজাৰ ইণ্ডাষ্ট্ৰী এছ’চিয়েশ্যন’-ৰ সভাপতি ৰাজীৱ চক্ৰৱৰ্তীয়ে শংকা প্ৰকাশ কৰি কয় যে সংঘাত অব্যাহত থাকিলে বীমাৰ খৰচ বৃদ্ধি পাব আৰু সামগ্ৰিকভাৱে আমদানিকৃত সামগ্ৰীৰ ব্যয় বহুগুণে বাঢ়ি যাব।
একেদৰে, খোৱা তেলৰ আমদানিৰ ক্ষেত্ৰতো একেই অনিশ্চয়তা বিৰাজ কৰিছে। ভাৰতে প্ৰতি বছৰে গড়ে প্ৰায় ১ কোটি ৬০ লাখ টন ভোজ্য তেল আমদানি কৰে, যাৰ ২০ শতাংশই হৈছে সূৰ্যমুখী তেল। এই তেল মূলতঃ ৰাছিয়া, ইউক্ৰেইন আৰু আৰ্জেণ্টিনাৰ পৰা আমদানি কৰা হয়। বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, পশ্চিম এছিয়াৰ জলপথ অসুৰক্ষিত হৈ পৰিলে বিকল্প পথ ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া হ’ব, যাৰ ফলত পণ্য সৰবৰাহত পলম হোৱাৰ উপৰি কণ্টেইনাৰৰ নাটনিও দেখা দিব পাৰে। ‘চলভেন্ট এক্সট্ৰেক্টৰ্ছ এছ’চিয়েশ্যন অৱ ইণ্ডিয়া’ৰ সঞ্চালক বিভি মেহতাই উল্লেখ কৰা অনুসৰি, বৰ্তমানলৈকে বৰ ডাঙৰ প্ৰভাৱ নপৰা হ’লেও, দীৰ্ঘম্যাদী সংঘাতৰ ফলত আমদানিকৃত সূৰ্যমুখী তেলৰ যোগান ব্যাহত হোৱাৰ সম্পূৰ্ণ সম্ভাৱনা আছে।
আমদানিৰ লগতে ৰপ্তানি খণ্ডটোও সমানেই সংকটৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে। ভাৰতৰ পৰা ৰপ্তানি হোৱা তেলজাত উপজাত সামগ্ৰীৰ প্ৰায় ২০ শতাংশ পশ্চিম এছিয়ালৈ আৰু ১৫ শতাংশ ইউৰোপলৈ পঠিওৱা হয়। পিটিআইৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি, যদি এই উত্তপ্ত পৰিস্থিতি দীৰ্ঘস্থায়ী হয়, তেন্তে কেৱল সাৰ বা ভোজ্য তেলৰ ক্ষেত্ৰতে নহয়, বৰঞ্চ কৃষিজাত সামগ্ৰী আৰু ফুলৰ ৰপ্তানি ব্যৱসায়ো গভীৰ সংকটৰ মুখত পৰিব পাৰে বুলি বণিক মহলে সতৰ্ক কৰি দিছে।
