প্ৰতি বছৰৰ দৰে এইবাৰো ১৩ আগষ্টত ‘বিশ্ব অংগদান দিৱস ২০২৪’ উদযাপন কৰা হ’ব। এই উপলক্ষে এক প্ৰতিবেদন দাঙি ধৰিবলৈ আগবাঢ়িছোঁ। এই প্ৰতিবেদন অনুসৰি অংগদানৰ ক্ষেত্ৰতো বিপুল লিংগ বৈষম্য দেখা গৈছে। যেতিয়া লালু যাদৱৰ কন্যা ৰোহিনী আচাৰ্যই যোৱা বছৰ ৭৪ বছৰীয়া পিতৃ লালু প্ৰসাদ যাদৱৰ বাবে বৃক্ক দান কৰিছিল। গতিকে ইয়াক গৌৰৱময় নিস্বাৰ্থ প্ৰেমৰ লগত তুলনা কৰা হৈছিল। আনকি তেওঁক নায়িকা বুলিও কোৱা হৈছিল।
এই বিষয়ত আৰু কিছু গৱেষণা কৰাৰ সময়ত ওলাই মুম্বাইৰ এগৰাকী শাহুৱেকৰ বিষয়ে জানিব পৰা গ’ল, যিয়ে নিজৰ এটা বৃক্ক ৪৩ বছৰীয়া বোৱাৰীক দান কৰিছিল। এই বিশেষ গৱেষণাৰ সময়ত বহু মহিলাৰ নাম পোহৰলৈ আহিছিল যিয়ে নিজৰ আত্মীয় আৰু পৰিয়ালক অংগ দান কৰিছিল।
ৰাষ্ট্ৰীয় অংগ আৰু কোষ প্ৰতিস্থাপন সংস্থা (NOTTO)ৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি ভাৰতত অংগ সংৰোপণ ২০১৩ চনত ৪,৯৯০ৰ পৰা ২০২২ চনত ১৬,০৪১লৈ বৃদ্ধি পাইছে। দেশৰ ১.৪ বিলিয়নতকৈ অধিক জনসংখ্যাৰ এয়া এতিয়াও এক ক্ষুদ্ৰ অংশ। ইয়াৰে মৃত দাতাৰ সংখ্যা জীৱিত দাতাৰ সংখ্যাতকৈও অলপ কম নহয়। আৰু এই জীৱিত অংগদাতাসকলৰ ভিতৰত পুৰুষতকৈ মহিলাৰ সংখ্যা বেছি।
অংগদানৰ ক্ষেত্ৰত লিংগ বৈষম্য
শেহতীয়াকৈ ভাৰতৰ বিভিন্ন চিকিৎসালয় আৰু ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ সংস্থাসমূহে অংগদানৰ ক্ষেত্ৰত লিংগ বৈষম্য সম্পৰ্কে তথ্য দাঙি ধৰিছে। বিহাৰত ২০১৬ চনৰ পৰা ৰাজ্যখনত মুঠ ১৭০ টাতকৈয়ো অধিক কিডনী ট্ৰান্সপ্লাণ্টৰ ৰিপৰ্টৰ ভিতৰত ১২০ গৰাকীতকৈ অধিক মহিলাই নিজৰ আপোনজনৰ বাবে কিডনী দান কৰাৰ বিপৰীতে মাত্ৰ ৫০ জন পুৰুষেহে কিডনী দান কৰিছিল।
নতুন দিল্লী, মুম্বাইৰ দৰে মেট্ৰ’ৰ পৰা কেইবাটাও সংবাদ মাধ্যমৰ বাতৰিয়ে চিকিৎসকৰ উদ্ধৃতি দি কয় যে মহিলা অংগদাতা আৰু পুৰুষ অংগ গ্ৰহণকাৰীৰ মাজত লিংগ বৈষম্য আছে। ইয়াৰ উপৰিও মহিলাসকলৰ বাবে প্ৰতিস্থাপনৰ সুবিধাৰ ক্ষেত্ৰত লিংগভিত্তিক বৈষম্যৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পৰে।
২০২১ চনত লিপিনকট উইলিয়ামছ এণ্ড উইলকিন্স নামৰ জাৰ্নেলত প্ৰকাশিত এক প্ৰতিবেদনত দেখা গৈছে যে বৃক্ক ৰোগত আক্ৰান্ত মহিলাসকলক সংৰোপণৰ মূল্যায়নৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰাৰ সম্ভাৱনা কম আৰু সেয়েহে বৃক্ক সংৰোপণৰ সম্ভাৱনা কম, আৰু তথাপিও তেওঁলোকে জীৱিত বৃক্ক দাতাৰ সৰহসংখ্যক গঠন কৰে।
পুৰুষতকৈ মহিলাই অধিক অংগদান কৰাৰ কাৰণ কি?
পুৰুষতকৈ মহিলাই কিয় অধিক অংগ দান কৰে? ইয়াৰ বহু কাৰণ আৰু অনুমান থাকিব পাৰে। ২০২২ চনত নেশ্যনেল মেডিকেল জাৰ্নেল অৱ ইণ্ডিয়াত প্ৰকাশিত এটা প্ৰবন্ধ অনুসৰি অৰ্থনৈতিক প্ৰভাৱ, মহিলাসকলৰ মাজত আত্মত্যাগৰ অনুভূতি, লগতে যোগাযোগৰ জৰিয়তে প্ৰতিষ্ঠান বা বিশেষজ্ঞসকলৰ লিংগ পক্ষপাতিত্বই অধিক মহিলা জীৱিত দাতা হোৱাৰ কাৰণ হ’ব পাৰে। মাক হওক, পত্নী হওক, কন্যা হওক বা ভনীয়েক হওক।
পিতৃতান্ত্রিক সমাজৰ প্ৰভাৱ
লিভাৰ ট্ৰান্সপ্লাণ্ট বিশেষজ্ঞ ডাঃ অংকুৰ গাৰ্গৰ মতে, জীৱিত অংগদানত লিংগ বৈষম্য আছে বুলি কোনো বিতৰ্ক নাই। ইয়াৰ এটা বৃহৎ অংশ আমাৰ সমাজৰ মানসিকতা আৰু কিছু পৰিমাণে পিতৃতান্ত্রিক সমাজ হোৱাৰ বাবেই বুলি ডাঃ গার্গে হেল্থ শ্বটছক জনায়৷ অধিক পুৰুষে মদ্যপান কৰা যকৃতৰ ৰোগত আক্ৰান্ত হয় আৰু পুৰুষৰ মাজত মদ্যপান বেছিকৈ দেখা যায়, আৰু পত্নীসকল দাতা হৈ পৰে।
নাৰী নিজৰ গৃহ সমাজৰ দ্বাৰা বহু পৰিমাণে প্ৰভাৱিত হয়
আমাৰ সামাজিক মানসিকতা এনেকুৱা যে আমাৰ সমাজত নাৰীক প্ৰায়ে পৰিয়াল, আত্মীয়-স্বজন আৰু ওচৰ-চুবুৰীয়া মানুহৰ যত্ন লোৱা আৰু লালন-পালন কৰা হিচাপে দেখা যায়। ইয়াক মমতা আৰু ত্যাগৰ মূৰ্ত ৰূপ বুলি গণ্য কৰা হয়। আমাৰ সমাজত নাৰীক এনেদৰে ডাঙৰ-দীঘল কৰা হয় যে তেওঁলোকক প্ৰথমে আনৰ বাবে জীয়াই থাকিবলৈ শিকোৱা হয়।
