ভাৰতীয় সংসদীয় ৰাজনীতিৰ ইতিহাসৰ এক ঐতিহাসিক মুহূৰ্ত। সমগ্ৰ দেশতে কাৰ্যকৰী হৈছে ‘নাৰী শক্তি বন্দন অধিনিয়ম’ বা মহিলা সংৰক্ষণ আইন ২০২৩। বৃহস্পতিবাৰে কেন্দ্ৰীয় আইন মন্ত্ৰালয়ে বিশেষ অধিসূচনা জাৰি কৰি এই আইনখন ১৬ এপ্ৰিলৰ পৰা কাৰ্যকৰী হোৱা বুলি উল্লেখ কৰে।
২০২৩ চনত সংসদত গৃহীত হোৱা লোকসভা আৰু ৰাজ্য বিধানসভাত মহিলাৰ বাবে ৩৩ শতাংশ আসন সংৰক্ষণৰ বিধেয়কখনে এতিয়া পূৰ্ণাংগ আইনী ৰূপ পালে।
আইন মন্ত্ৰালয়ে জাৰি কৰা অধিসূচনাত উল্লেখ কৰা হৈছে যে সংবিধান (১০৬ সংশোধনী) আইন, ২০২৩ৰ ধাৰা ১ৰ উপ-ধাৰা (২) অনুসৰি কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে এই আইনৰ বিধানসমূহ কাৰ্যকৰী কৰাৰ বাবে ২০২৬ চনৰ ১৬ এপ্ৰিল তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰিছে।
যদিও বৰ্তমান লোকসভাত ২০২৯ চনৰ পৰা এই আইনখন কাৰ্যকৰী কৰাৰ সংশোধনী প্ৰস্তাৱ সন্দৰ্ভত বিতৰ্ক আৰু আলোচনা চলি আছে, তথাপিও ১৬ এপ্ৰিলৰ পৰা এই আইনখন কাৰ্যকৰী কৰাৰ তাৰিখ ঘোষণাক লৈ ৰাজনৈতিক মহলত কৌতুহলৰ সৃষ্টি হৈছে।
যদিও আজিৰ পৰা এই আইনখন কাৰ্যকৰী হ’ব, তথাপিও ইয়াৰ ব্যৱহাৰিক ৰূপায়ণত কিছু সময় লাগিব। চৰকাৰী বিষয়াসকলৰ মতে, কিছু ‘কাৰিকৰী’ কাৰণত এতিয়া এই তাৰিখ ঘোষণা কৰা হৈছে। কিন্তু বৰ্তমানৰ লোকসভা বা বিধানসভাত এই সংৰক্ষণক তৎক্ষণাত কাৰ্যকৰী কৰাটো সম্ভৱ নহয়। ইয়াৰ বাবে দুটা ডাঙৰ পদক্ষেপ গৃহীত কৰিব লাগিব – লোকপিয়লঃ ২০২৭ চনত পৰৱৰ্তী লোকপিয়ল সম্পূৰ্ণ কৰিব লাগিব। সমষ্টি পুনৰ্নিধাৰণঃ সেই লোকপিয়লৰ ভিত্তিত নতুন আসন আবণ্টন বা সীমা নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছতহে মহিলাসকলে এই ৩৩ শতাংশ সংৰক্ষণৰ সুবিধা লাভ কৰিব।
২০২৩ চনৰ মূল আইন অনুসৰি ২০৩৪ চনৰ আগতে সংৰক্ষণ প্ৰক্ৰিয়া কাৰ্যকৰী হোৱাৰ সম্ভাৱনা নাছিল। কিন্তু বৰ্তমান লোকসভাত তিনিখন নতুন বিধেয়কৰ আলোচনা চলি আছে, যাতে মহিলাসকলে ২০২৯ চনৰ লোকসভা নিৰ্বাচনৰ পৰা এই সংৰক্ষণৰ সুবিধা লাভ কৰিব পাৰে। চৰকাৰৰ এই লক্ষ্য মনত ৰাখি এই অধিসূচনা অতি তাৎপৰ্যপূৰ্ণ বুলি বিবেচিত হৈছে।
উল্লেখ্য যে ২০২৩ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত সংসদত এই ‘নাৰী শক্তি বন্দন অধিনিয়াম’ গৃহীত হৈছিল। প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে এই আইনখনক নাৰী সৱলীকৰণৰ পথত এক বৃহৎ বিজয় বুলি অভিহিত কৰিছিল। এতিয়া ১৬ এপ্ৰিলৰ পৰা এই আইনখন আনুষ্ঠানিকভাৱে কাৰ্যকৰী হোৱাত সেই পথ আৰু প্ৰশস্ত হ’ল।
এতিয়া লক্ষ্যণীয় হ’ব কেতিয়া সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ আৰু লোকপিয়লৰ জটিলতা অতিক্ৰম কৰি প্ৰকৃততে দেশৰ বিধানসভা-সংসদৰ এক তৃতীয়াংশ আসন মহিলাই দখল কৰে।
